Avanture Dzonatana Gulibla

KEN SCHOOLLAND

Avanture Dzonatana Gulibla

maskar lesinarja, core, hohavimatarja thaj thagarja

Lil therda duvar dikhavimaski medalja George Washington. Putarde komunikacije. Ekonomikaske studije

Originali:

The Adventures of Jonathan Gullible:

Amidst Vultures, Beggars, Con Men & Kings

by Ken Schoolland

Second Edition , December 1994

An Educational Publication of Small Business Hawaii

Lil The Adventures of Jonathan Gullible Kena Schoollandoski duj drom si barjardo medaljasa “George Washington”katar fondacija palo tromalipe thaj putarde komunikacije Valley Forge,

Lil akana incarel funkcija ande nastava maskarutne skole thaj nastava po univerziteto pale ekonomske studije.

Kadava bestseleri vjastardo si pe butimaske themeske chibja.

1. Avanture Dzonatana Gulibla

Varekana dumut ando cikno foro pase mora, dzikaj maj Jugoski Kalifornija nas pherdi kabriolimatenca filmoske cerainengo, trailas chavo savo akharelaspe Dzonatano Guliblo. Sa jekh motholas pala leste kaj si sedjesutno, no korkore lesko dad thaj e dej averchande gindinas kaj si lengo chavo butimasa godjaver thaj butimasa vazdino barimasa, sorestar thaj rspime vunate vazdine balendar thaj dzike khurja thaj bare prne. But cerenas ande momeljeski radionica, ande foroski sorutni ulica, cidimaski luka jeche cikne macharendje flotilako. Sas kate but bucarne manusa, sas lache thaj sas bilache – mothodino jeche alavesa, sedje-sutne.

Kana nas pharjardo chereske bucimatenca thaj kana ci ulaves kova so aver manusa rodenas andar familijaski radionica, Dzonatano phirelas pire cerdine ladjava, rodavimasa pale varesavi avantura majdur katar tang kanali cikne lukako. Sar vi butimaske chavendje save trainas desupandz brs ando jekh than, Dzonatanoske trajo cerdilo cira ritome, a manusa trujal leste, harne godjako thaj bi kamavimako te sunaren. Kamlo sas te dichel varesavi bari ladja ili varesavo baro macho dzikaj pe harnimaski vrjama phirelas majdur katar lukako kanali. Saj te malavelaspe varesavi gusarendji ladja thaj te avel tradino te phirel prdal efta mora, sar kapetanosko pacavno, ili saj te lelasle varesavi ladja kastar astaren kitonen thaj te phiren rodavimasa palo makhlo astaripe.

No, sa jekh phiripe pe mora, gatisarelaspe kana ando por hacarelas bokh ili kana lesko krlo sucilosas e trusatar, a anglerjatuno habe sas leski korkoro gindipe ando soro. Po jekh sukar primovarako djes dzikaj vazduho singavelas sar suce patoske pohtana, terne Dzonatanoske mora cerdili sukar te lija te gndil sar lache avelas te pacarel piro habe thaj macharendje seja ande piri cikni ladja thaj te teljarel lundzimasa pase obala. Sane balvaljasa ande krma Dzonatan ci dikhla po duripe kale balvalale oblaca sar cidenpe po dikhavipe.

Dzonatan pe harni vrjama lija te phirel cira majdur lukatar, no po sa jekh djes sa majbut therelas incaripe ande peste. Majanglal ci lelas sama pe godova so balval teljarel sa majzurale te phurdel, sa dzikaj ci hacarda kaj nastik te del palpale.

Sigo pale godova teljarda te marelpe e jedrosa thaj ladjaske dorjenca kaj pe leste peradili oluja saste pire zuralimasa. Bare talasurja chudenas ladja karin-koring sar akhoreski ljuska. Sasto lesko kamipe te tradel e ladja achilo bi saimako. Majpalal peradilo pe telune ladjaske phalja thaj incarelaspe pale ladjaske agora, kamavimasa te godova mentisareles katar mujalipe. Djes thaj e rjat biladile ando daravimasko vazdipe morako thaj balvaljako.

Kana balval majpalal muklinjajli, ladja nas pala khanceste, chinde jedrosko thaj pe sa bandjardi pe caci rig, mora mirosardape, no incardili magla trujal ladja, maskar savi khanc nas ando saipe te dichelpe. Sar djesenca phirelas pe mora, pila sasto paj so sasle, gajda kaj vus cindjarelas korkoro kole pajesa so maj achilo pe kova so achilo jedrostar. Kana magla vazdinjajli Dzonatano dikhla po duripe konture bipindzarde suce thanestar trujardine morasa. Kana struja pasunisardale majpase, dikhla bipindzarde zelene kotora, peskoske thana thaj vuce kotora plainendar, ucharde bare vegetacijasa. Talasi chudineles po sprudo ando bihanduk paj. Sar mukla e ladja Dzonatano saste pire zuralimasa plivisarda dzike obala. Sigo arakhlape po sucipe thaj handzvalimasa lija te hal lole sore, pace banane thaj aver naturaske phabajendar so butimasa bajrolas palo peskosko bairi, ande cindji dzunglaski klima. Sar cira irisarda piro zuralipe, Dzonatano hacarda kaj si korkosardo, no majbahtalo so achilo dzudo. Cacimasa, sas varesar odjardo so, majpalal, arakhlape ande biazucarimaski avantura. Sigo telljarda peskoske bairosa, kamavimasa te majbut dzanel palo kadava cudurjalo, bipindzardo than.

2. Kola save ceren haos

Saturjenca Dzonatano dzalas phujatar anglo vazdino than kana nachelpe plaza, maskar cicidini vegatacija. Andegdata asunda riknipe varesave manu-snjako, po varesavo than katar mucelpe plainatar. Achilo, bandjarda soro thaj lija te asunel kamavimasa te dzanel than katar avilo riknipe. Pale asundape daravimasko riknipe “locaren”. Sar tradelaspe maskar cicidine krjandze thaj mukline lijane vazdelaspe opre po than katar avel riknipe. Sigo crdape dzunglatar thaj prastaja sane dromesa. No sar inkisto po dromesko bandjipe dija po baro zuralo manus savo ispidales ande bari car sargo kaj si makh. Pharimasa ustilo thaj dikhla dujen manusen sar crden jeche manusnja dzikaj marenasla thaj rikninas. Dzikaj boldape dabestar palpale von hasardile. Cacardo kaj naj ando saipe te korkoro mentisarel e manusnja Dzonatano prastaja dromesa te rodel locaripe.

Kana inklisto po buljardo than dikhla cidipe manusengo, sar si cidine trujal baro kas pe savo marenas e rovljenca. Dzonatono prastaja thaj astarda palo vas kole manuses savo dikhavimasa avelas sar sorutno maskar lende.

“Rudisaravtimen, raja, locaren!” mothoda Dzonatano, thaj sa pharimasa phurdelas. “Kote tele duj manusa zuralimasa indjaren jeche manusnja!”

“Na dara”, mothoda sorutno pherde ilesa. “Godoja manusnji astardi si odolaci so bilacharelas buci se kolengo save kate bucaren. Odolace bistar, thaj dza cire domesa, siamem buci”.

“Cacimasa!” mothoda Dzonatano savo sas majodumut hicardo. “Ci ni gindisardem kaj si kadaja manusnji dosali”. No, ci achavelaspe godolestar. Te si manusnji dosali, sostar gajda pharimasa akharda ando locaripe? “Jertisar raja, a sosko bezah cerda kadaja manusnji?”

“Ah, palem tu?” mothoda manus holjarimasa.

“Mothoden kaj se bucarnendje peravel e buci”, pucla Dzonatano.

Holinasa dichelas chaves, sorutno teljarda pherdino barimasa: “Sargo so diches amen kadale rovljenca peravas kasta pale gradja. Varekana sel manusa musaj te ceren djesenca thaj rjacenca te pala jekh chon peraven varesavo baro kas.” Manus achadape te mothol thaj lesamalimasa silada praho pire sukar sudome kavadjatar.

“Detharinasa godoja manusnji avili pe buci sastreske kotoresa savo sas chutno pe jekh rovljaski rig thaj holjarda se aver kana palo opas sato korkori perada jakh kas! Dikh akana! Gadava daravipe amare tradiciaske bucaske musaj te achavelpe. Akana indjarenla ando forosko phanglipe so bilacharel amari buci.”

Sar asunda godova Dzonatano buljarda jakha ando bigodjaripe sar vareko te avel dosardo palo kasavo varesosko godjaveripe. Kote, katar si vo, savore indjarenas tover palo chinavipe kastengo. Gajda vi therda phal pale piri ladja. “No lako godjipe locarel manusendje te chinen kasta matej kozom brs te incarenas thaj matej kozom te sas zurale. Sar ci godova ci majsidjarela thaj cerela te chinavipe kastengo, pale butimaske seja, avel majcira pocindo?”

“Sar gindis godova?”, holjarimasa huklo manus. “Sar saj te incares kasavi ideja? Gajda kucali buci naj pala bizurale save, eke gajda, godjimasa anen vareso.”

“Raja,” mothoda Dzonatano kamavimasa te na dukhareles, “kadale kastarja si zumavne thaj godjaver manusa, von avenas ando saipe te harnjaren vrjama thaj te rispisarenles pe varesave aver kasteske seja. Saj te cerenas ormarja, sinije thaj vi chera.”

“Trubulipe bucimako si te pherelpe vrjama thaj manus te incarel konstantno buci, a nisar te cerel varesave aver seja,” mothoda manus daravimaske mujesa. “Mothos sargo kaj kames te crdes bibah pe tute.”

“Na, na raja, naj sem kamlo pe nisoski bibah. Tumen, cacimasa, vorta mothon. Thaj ake, me musaj te dzav.” Thaj Dzonatano sidjarimasa teljarda dromesa kastar vi avilo, thaj hacarelaspe bibahtalo maladimasa kadale manusenca.

3. Memelja thaj kavadja

Dromoro, bandjarimasa maskar vos, avilo majbulo. Dzonatano dikhla kaj si agoresko vos ke dorjavesko bairi po savo sas phurdo sane dromesa. Pe aver rig dichenaspe varesave chera thaj pelo leski pe godji sar avelas ando saipe varekas te pucel. Sar nakhlo phurdosa malada terne manusnja savi incarelas hartijako kotororro ando vast dzikaj achelas pase sinija pe savo sas cikne simbolurja. “Raja, rudisaravtu,” rudimasa mothoda manusnji, sar dikhla pe leste khamale jakhenca thaj inzarda vast kamavimasa te umblavel simbolo pe chindi poski Dzonatanoske gadestar. “Kames, rudisaravtu, te tele ramosares mungrri pe-ticija?”

“Gindiv maj hasardilem,” pharimasa mothoda Dzonatano. “Sar san ando saipe te sikaves mandje drom dziko foro?”

Manusnji zumavimasa dikhla pe leste pucimasa sar si kadava chavo gavestar po dorjav hasardo, ili, saj te avelas, jekh kole bikamlimaske averutnendar.

“Trubulas, sigasa, te ramosarestu pe mungrri peticija,” mothoda manusnji, “kaj avela po baro lachipe buten manusendje.”

“Te si tuce gadici trubusardo, ” Dzonatano mukla pire dume, lija latar olovka thaj ramosardape pe peticija. Hacarda pharipe pe late kaj sas vulisardi ande varesave thule drze po kasavo sukar thaj khamalo djes. “Pala soste si kadaja peticija?”

Manusnji khuda pire vasta sar djiljarni savi lacharelaspe te djilabel piro solo. “Kadaja si peticija palo lesamalipe bucako thaj industrijako. Tu incares bucimate thaj industrija, sar te na?” pucla rudimasa manusnji.

“Pe sa!” sigo mothoda Dzonatano liparimasa pe kova so sas kole manusnjava save malada po drom. Nisar nas kamlo te avel bi interesosko pale godola manusa. “No sar kadava saj te locarel?” pucla dzikaj ramosarelas piro alav.

“Incarimasko vece majbut arachel cherutne bucarnen thaj industrija katar e seja save si inportantno po amari phuv tasadi ande mora. Te cidavas butimaske alava ande peticija, sorutne ando vece dine alav kaj cerena sa te achaven inportacija sejengo avere rigendar savi peraven mungrro preduzece!”

“A so tumen bucasa anen?” pucla Dzonatano.

“Me incarav deputacija po cerdipe memeljengo thaj kavadjengo. Kadale peticijasa achavas khamipe khamesko!”, mothoda vazdine odjasa terni manusnji.

“Khamesko!” andegdata pucla Dzonatano. “Sar te achavelpe o kham?”

Manusnji dikhla po Dznatano thaj mothoda sargo kaj vareko dija pe late: “Dzanav, godova si cira daravimasko, no sar ci diches … soski bibah kham cerel voskarendje thaj snajderendje. Cacimasa mistarestu kaj si kham bipocinimasko teljardipe palo khamipe thaj tatipe. Eke, godova majbut nastik te incaras.”

“Khamesko khamavipe thaj tatipe si ivja,” dusmanisajlo Dzonatano. Manusnji, fajma, sas dukhardi leske mothodimava, thaj rovljarde krlesa mothoda: “Ande godova vi pasljol problemo.” Lija kotor hartijako thaj teljarda vareso te ramosarel leske. “Pe mungrri kalkulacija saipe te anas seja pe harne love harnjarel potencijalo palo therdipe bucako thaj khancarel pocina trujal pandzvardes pe sel … gindiv ande proizvodnja pe savi sem me deputato. Vuci poreza pe feljastrina, ili maj lache, dini achavni avelas ando saipe te vazdel amari situacija.”

Dzonatano mukla peticija. “No, te manusa musaj te pocinen voskarendje ili snajderendje palo khamipe thaj tatipe, achela lendje najcira love pale aver seja … sargo so si mas, pipe ili mangro.”

“Me naj sem deputato pe masarja, biarja thaj mangrarja”, holjarimasa mo-thoda manusnji thaj crda peticija Dzonatanoske anglo nakh, majsig no so sas ando saipe te khancarel piro alav. “Dikhav, tut si majbaro intereso pale varesave hasarimaske locimate, no arakhavipe pe amari proizvodnja thaj lache bucaske investicije. Ac devlesa.” Boldape pe khur, sidjarda, thaj achada Dzonatanos paso phurd.

“Te achavelpe o kham?” gindisarda. “Soski dilivani ideja!”

Dzonatano odjasa azucarelas te malavel varekas savo avela majpherde go-djasa.

4. Arlimaski policija

Cikalo dromorro pe sa buljarlaspe thaj cerdili ando gavesko drom uchardo hurde barenca, po than dzunglako, liduje dromeske rigendar buljarenaspe umalja pace djivestar thaj barvale phabajeske kasta. Dikhavipe pe barvali natura trada Dzonatanos te gindil po habe thaj lija te gindil sar varekastar rodelas vareso palo habe. Gajda achadape ko angluno gavesko cher. Po tremo dikhla manusnja trine cikne chavorengo save cidine rovenas.

“Jertisar rajie”, mothoda Dzonatano kovlimasa, “ande soski sen bibah?”

Manusnji vazda pire jakha thaj rovimasa mothoda: “Mungrro manus … Dza-navas kaj jekh djes avela kadava. Phandadele arlimaski policija palo pravaripe.”

“Cacimasa, pharo si mandje pale godova, rajie”, mothoda Dzonatano thaj kovlimasa azbosarda pe bal jeche katar lace chavora. “No sostar phandadale arlimaski policija?”

Manusnji cicida vusta kamavimasa te achavel jasva: “Leski dos si ande godova … Cerelas majbut pravaripe no so trubulas!”

Dzonatanosko cudurjipe sas baro. Kadaja phuv tasadi ande mora sa sas cudurjengo. “Dos si te cerelpe pravaripe majbut no so trubul?”, puclala.

Manusnji teljarda te cacimasa mothol leske: “Arlimaski policija po nakhlo brs chinada kozom sa jekh amendar tromal te cerel pravarimate thaj te bicinel. Von cacaren kaj butimasko pravaripe peravel kucipe po lokalno trziste. Cikne cene ceren bilachipe aver gavutnendje”. Dandardape pale vus no djelotar andar lako muj: “Mungrro manus sas majlacho gavutno bucarno no se aver cidimasa.”

Andegdata Dzonatano asunda dilivano asape pale pire zeja. Varesosko baro thaj thulo manus dzalas dromorresa kodole gavutne chereske. “Ha, Ha! Me cacarav kaj si majlacho gavutno bucarno kova savo incarel phuv. Si gajda rajie?” mothoda manus thaj prasavimasa dikhla trine chavoren, thaj buljarda pire jeche vastesa. “Akana len tumere drze thaj nasen katar!”

Manus mrtikasa lija e lutka savi pasljolas pe skara thaj ispidila Dzonatanoske ande vasta. “Cikneja, gindiv kaj trubulala locaripe. Dzan, kadava si akana mungrro cher!” Manusnji ustili dzikaj lace jakha jagarenaspe holjardimaske jagasa: “Mungrro manus sas majlacho farmeri no so tu isar avesa.”

“Pala godova saj maj te motholpe,” mothoda manus thaj prasavimasa asalas. “O, cacimasa vo lache cerels kukuruzo the jecmo. Sasle finansijako nakh te dzanel savo sumbo trubul te hanavel te anelas lachipe kolendje save cinen thaj pala godova therda maj bari ocena po trziste. Sosko manus! No jekh bistarda: Kucipe thaj sumbo losarel Cidipe guvernengo. Leske poljoprivredoski politika ci dzalas ando soro.”

“Tu, cermeja,” riknisarda manusnji, “vazda bilachimava ceresas procena thaj rispisaresas kucalo gunoj thaj sumbo, so hanavesas, a kova so tuce barjolas khonik ci cinelas. Sumbosaresas pe cindji phuv savi tasavelpe ando paj thaj pe riturja, thaj sa hasardan. Thaj godova nas tuce po pherdipe. A kana ande sa bezahardan mothodan guvernendje te cinen ciro cernipe.”

Dzonatan holinasa cida pire jakha thaj gindimasa mothoda: “Godova avel kaj naj nisoske lachimate so si vareko lacho phuvjako bucarno?”

“Kate naj lache te avelpe butimasa lacho,” mothoda manusnji. “Mungrro manus, uladimasa katar kadava handzvalo, chudape godolestar te mothol sukar alava Savetoski guvernengo thaj lija pacivale te bucarel thaj te bicinel kova so therel. Ci kamelas te pherel kvote so arlimaski policija chinavel palo pravaripe po sa jekh brs.” Sar ispidelas manusnja thaj lace chavoren e tremostar, manus mothoda maskar danda: “Ni jekh gavutno naj ando saipe te indjarelpe arlimaske policijasa. Ciro manus naj ni angluno ni paluno savo godova ivja cerelas. Sa jekh, pala mande si lache so kasave dile ceren e phuv. Akana nas mungrre phuvjatar!”

Dzonatano locarda manusnjaske te cidel pire seja thaj chavoren, thaj von poloce durjardinepe pire nakhle cherestar. Po dromesko bandjipe boldinepe maj jekhvar te dichen piro sukar lachardo cher thaj e stala. “So avela akana tumenca?”, pucla Dzonatano.

Manusnji pharimasa putarda piro muj: “Mungrro manus si ando phanglipe, a me sem bi pocinimako, ci dzanav sar inklava po agor pravarimava kasko kucipe pe kadala djesa barjol. Avava po pharipe mungrre familijaske thaj pire pasunendje. Te nastik te incaravasman ande lende athoska avavas ando tradipe te rudisarav Cidipe guvernerengo, a von godova pherde ilesa azucarenas. Deba chavoralen te dzas.”

Manusnji holinasa majmothoda maskar danda: “Cidipe chinavelpe kaj lela sama pe kola save peravenpe ande corimaski bibah … bibah so von korkore ceren. Po nandjipe thaj pe dine alava fundosarelpe lengo zuralipe. Palo piri bari odji ceren eksploatacija se kolengo save bucaren.”

Dzonatano astardape palo por kaj hacarelas majbari pona no bokh.

5. Paramici katar o macho

Kana nakline maj jekh milja, Dzonatano achada manusnja thaj e chavoren ando cher manusengo save sas lace familijaske pasune. Von naisardine leske, akhardineles te achel lende, no Dzonatano lundzarda piro drom.

Pale varesavi vrjama areslo po varesavo paj bare jezerostar pajesko kaj malada e machares sar silavel varesave mache save astarda andar jezero. “Sosko sas astaripe?” sukarimasa pucla Dzonatano.

Thaj ci ni vazda pire jakha, purano mothoda cira holjarimasa: “Nisosko. Dethara astardem kadici cira hurde mache.” Thaj lundzarda te silavel piro coro astaripe.

Sar Dzonatano ko piro cher but vrjama incareras ando mechengo astaripe, dzanglimasa pucla: “So chuten sar mamco?”

Purano vazda pire jakha po Dzanatano thaj grizava mothoda: “Naj bilachipe ande godova sar me astarav machen, chaveja.” Pale godova palem lundzarda te cerel piri buci. “Astardem majlachen so si ando kadava jezero.”

Dzonatano sas godjaver chavo, thaj godjarda kaj majbut asunela e puranestar te phandelas piro muj thaj te ci motholas. Pale varesave minuturja purano machari dija leske sikavipe te pasunisarelpe thaj te besel leja pase jag, savi poloce phabolas, te ulaven cira machen thaj kotor mangro. Dzonatano handzvalimasa nakhavelas piro kotor, matej hacarelaspe dosalo so puraneske opasisarda vi gajda corimasko habe. Kana gatisardine, Dzonatano ci putrelas piro muj cacimasa ande garancija kaj purano teljarela piri paramici. “Varekana, cacimasa, pe kadava than, astarenaspe bare mache”, pharimasa mothoda purano, “no sa maj astardape thaj achile korkore kadala cikne.”

“A hurdo macho barjol, sar te na?” mothoda Dzonatano dzikaj dichelas carja save barjonas ando paj paso sasto bairi, kaj e mache saj te arachenas pala peste garavimasko than.

“Vi hurde mache astaren kola save si kamle pe kadava than te astaren. No godova naj sa, manusa ando jezero chuden piro gunoj. Dikh kova thulo makhlipe so dzal pe koja aver jezeroski rig?”

Dzonatano bidzanglimasa dichelas: “Sostar aver astaren tumaro macho thaj chuden gunoj ando tumaro jezero?”

“O, na!” mothoda machari. “Naj godova mungrro jezero, vo si savorengo … sargo vi vos thaj ve lenoske dorjava?”

“Mothos kaj si kadale mache savorengo incaripe, thaj vi mungrro si?” Pucelas Dzonatano, hacarimasa kaj si majcira dosalo so e puranesa ulada pece machen so vo astarda.

“Na gajda pe sa,” mothoda purano. “Kova so si savorengo naj nikasko … dzikaj macho ci asterel mungrri njuda. Athoska si mungrri.”

“Ci hacarav”, mothoda bidzanglimasa Dzonatano. Sar motholas peske ande falka vo palem mothoda: “Macho si sa jechesko, so avel kaj naj khanikaski dzikaj ci dandarel tumari njuda. Thaj athoska si voj tumari? Ali so ceren te voj barjol ando kadava paj?”

“Khanc thaj nisar,” prasavimasa mothoda purano. “Sostar me te pravarav e machen savo sa jecheske saj te avel pe njuda, kana god vareko kamel. Te vareko aver astarel machen thaj chudel gunoj ando paj, athoska peravelpe sasti mungrri griza thaj bucaripe!” Pharimasa dichelas ando paj thaj purano maj mothoda: “Pelo mandje pe godji sar avelas lache te o jezero avel mungrro. Athoska me grizosaravasma te macho avel pravardo thaj barjardo. Grizosaravasma palo jezero sargo so lesamalo dzuvdimatengo andar pasuni har grizarelpe palo piro ranco. Incaravas maj incarde thaj maj bare mache, thaj av ando cacaripe, nisar machendje cormadarja ci tromanas te pasunisarenpe, thaj ni kola save chuden gunoj ando jezero. Grizosaravasma te …”

Dzonatano achada mothovipe puranesko: “Ko akana grizarelpe palo jzero?”

Muj macharesko barosajlo. “Jezero incarel Cidipe guvernerengo. Von losarenpe po sa jekh starto brs, thaj von si godola save losaren bichalnen save incarena machendje incarimava, thaj avena lache pocinde mungrre porezostar. Lendar azucarelpe te grizosarenpe palo macho thaj te o gunoj ci chudelpe ando jezero. Prasavipe si godova so sa jekh savo pasunisarelpe Cidimaske guvernerendar aven te astaren machen thaj chuden gunoj ando jezero kozom god kamen thaj kozom saj.”

Kana cira godjarda, Dzonatano pucla: “Thaj sar grizosarenpe palo jezero?”

“Diches vi korkoro,” mothoda maskar danda purano. “Dikh po gadava mungrro cikno astaripe. Avel po dikhavipe sago kaj mache ciknarenpe gajda sar barjol pocin direktoreske po kadava incaripe.”

6. Kana cher naj traesko than

Thejara pe detharin Dzonatano uladape macharestar thaj lundzarda pire dromesa. Majpalal dikhla varesavo majbaro foro ande savo dedural dichenaspe desendje chera thaj varesave majbare zgrade a foro buljarelaspe ande har.

Kana areslo dzike anglune chera, malada jekh cidipe manusengo, save toverenca thaj cokanenca peravenas jekh cher. Dedural achelas varesavi ma-nusnji thaj dichelas so von ceren.

Kada pasunisardilo lace, dikhla kaj si manusnji ando pecipe pala godova vazdipe. “Si but buci, ” mothoda Dzonatano, sargo kaj pala leste godova naj but interesantno. “Cher naj kasavo purano. Savo si cheresko incarimatari thaj sostar peravenles?”

“Pucipe si, cacimasa, po than,” bolda leski manusnji holjarimasa. “Gindisardem kaj si cher mungrro a akana dikhav kaj naj.”

“Sar ci dzanes da li cher ciro ili naj?” pucla Dzonatano.

Pharosardi manusnji dichelas ando prahosko oblako savo vazdape kana peradilo zido. “Naj godova gajda sedjesutno, kaj incaripe avel vi saipe te incares kontrola, a kate kohonik khanc ci cerel pale kontrola. Sa si tale incarimaski kontrola, thaj odolace incarimaski kontrola si incarimatari po cher savo me vazdem”. Athoska harada coha stubostar savi maj achelas anglo cher. “Incaripe chinavel mandje so saj te vazdav, sar te vazdav, kana saj te vareso cerav thaj sar te cerav e cheresa thaj kana musaj te peravavles. Sar naj godova sar kontrola incarimaski?”, pucla holinasa.

“Pa”, teljarda te mothol Dzonatano, dilimaske dikhavimasa po muj, “Sar ci trubul tu te traisa ande late thaj te tu chinaves sar thaj so ceresa e cheresa?”

“Kadici kozom pocinav poreza po incaripe. Kana naj sem ando saipe te pocinav, incarimata chidelma avri majsig no so saj te mothos: ” Aver cerdipe”. Sar lolili ando muj holinatar manusnji lundzarda hicimasa: “Ande maj paluni vrjama godova si sa majbut kaj kucipe majsig barjol no pocin.”

“Sar avel godova kaj ci pocindan poreza,” pucla chavo, “thaj odolace kadala manusa peraven ciro cher?”

“Pocindem godoja romajardini poreza, pe sa!” cacimasa riknisarda manusnji. “No godova nas lendje po pherdipe. Kadava drom Cidipe mothoda mandje kaj mungrro plano chereske vazdimako naj ando mistaripe lendje … anglune vladaske planosa. Dinema love palo cher gadici kozom von gindisarde kaj si cher kucalo, thaj akana cher peravena sar kate vazdenas parko. Ando parkosko centro lacharelape sukar liparno anglune manusengo andar Cidipe guvernerengo.”

“Pa, ake, dinetut love palo cher,” mothoda Dzonatano, thaj sar cira godjarda lundzarda: “Sar sen mistarde godolesa kozom pocindine tuce?”

Manusnji holinasa dikhla pe leste thaj mothoda: “Te avavas mistardi ci anenas pe mande vi policaren, sar avenas ando cacaripe kaj me godova lava. Vi te mandje dine kozom trubul, uladipe lenas mungrre chereske pasunendar. Kaj savo avelas ando saipe godova te pherel lendje. Love nisar ci inklen andar Cidimaski lovarni.”

Dzonatano cerda soresa thaj puclala: “So avel pe vladako plano!”

“Vladako plano”, bolda pucipe manusnji prasavimasa, “chinavel sa jeckh savo incarel politikako zuralipe. Te pe sasto trajo prastavas palo politikako zuralipe, avavas ando saipe te sa jecheske ispidav mungrre planurja. Athoska avavas ando saipe te lav chera, po than te vazdavlen.”

“Sa jekh pe aver, trubusardo si varesavo plano te sukar lacharelaspe o foro,” mothoda Dzonatano, dzikaj azucarelas manusnjatar mistaripe pe godola alava. Teljarda te arachel logikako mistaripe pale bibah so peradilo pe kadaja manusnji.

“Thaj sar ci trubul te delpe paciv vladaske savi motharel kadava plano?”

Manusnji sikada vastesa po foro: “Dza thaj dikh vi korkoro. Phuv Coroda si tasadi bimothdimaske vladaske projektonenca … thaj sa si planirime, a katar planirime projekturja majbilachi si korkore kola save si gatisarde. Projekturja achenas majbut no so Cidipe chinada. A godola projekturja gajda si bibahtalimasa cerdine, kaj ni me thaj ni tu ci lache vojasa dasas amare love pala vareso kasavo. Odolace incarne manusa pocinen godova lovenca andar poreza, a chinadimate thaj ugovorja ceren pire pasunenca save athoska locaren lendje dzikaj losarenlen ando Cidipe.”

Thaj sar sikavelas pire najesa po Donatano manusnji lundzarda: “Kola save vazden chera musaj te sikavenas piro dzanglipe majsig no so von – a nisar majtelune incarimate – len varesavo tromalo projekto. Sargo kaj si dilipe cacaripe pala sa jekh lengo plano. Sar godjaverimasko planiripe trubul te cholpe pe manusa? Kola save incarenpe ando zuralipe ci theren nisoski paciv.”

7. Ulade naturaske trujalimatar

Dzonatano lundzarda piro drom gindimasa pele garade zakonruja save pindzarda ande phuv Coroda: “Sa jekh, manusali cidimata ci kamel te incarel zakonurja save ci mucenas te train ando barvalipe.” Sa sas ando zelenipe, a vazduho sas silado khandimatar thaj tato. Dzikaj pasunisarelaspe foroske Dzonatano sukarelaspe ando piro dzape.

Ci ni dikhla kana areslo dziko dromesko kotor, katar savo, liduje rigendar, vazdelaspe sastruni evedra. Pale evedra, e cace rigatar dikhla cudurjale sa jekh dzuvdimate. Avere rigatar evedratar achenas pe desutnimate manusa thaj manusnja save sas furjarde ande prugaste gada thaj kalce. Dikhavipe pe kadala duj cidimate save achenas mujesa boldine jekh pe aver, sas cudurjalo.

Dzonatano dikhla lesamales ande vunato uniforma sar chelelpe harne rovljasa, dzikaj phirel karing-koring angle kapija stingone rigatar. Teljarda te pasunisarelpe leski.

“Rudisaravtu, raja,” pucla Dzonatano sukarimasa. “San ando saipe te mothos mandje pala soste si kadaja vuci evedra?”

Inzarimasa rovljasa gajda sar pungrenca phirel, lesamalo vazdimasa motho-da po pucipe: “Godoja si evedra amare zoologiaske barjatar”.

“O,” mothoda Dzona-tano, dzikaj dichelas an-do butipe dzuvrimasko krecome balenca thaj ba-re pojrenca, save hute-nas zidurjendar pire ka-vezonendar.

Lesamalo, majsikado te indjarel cidimate chavorengo teljarda, ko dza-nel kozom drom, sikado mothovipe: “Dichesa kaj siamen butimasko losar-dipe dzuvdimatengo an-de zoologiaski bar. Kole rigatar si parko”, thaj sikada prdal o drom, “ara-khas dzuvdimate save ci-dam saste themestar. Ka-daja evedra incarelen pe jekh than sar e manusa avenas ando saipe te di-chelen. Ci tromas te mu-kas dzuvdimate te phiren trujal kaj saj te avenas an-do saipe varekas te du-kharen.”

“Auh” riknisarda Dzonatano. “Cacimasa godova molas tumen pherdo barvalipe te arachen se kadala dzuvdimate, te anenlen, thaj pala godova te grizontumen pala lende.” Lesamalo asaja po Dzonatano thaj gajda cerda soresa. “Savore ando foro pocinen poreza palo zoologiaski bar, a korkore me ci pocinav.”

“Savore?” pucla Dzonatano.

“A, si kolendar save tromarenpe te nasen katar pocinipe. Varesave foroske manusa save ci incaren voja te pocinen, mothon kaj ci incaren nisosko intereso te pocinen pire lovenca zoo-bar. Kola aver godelstar chudenpe thaj mothon sar dzuvdimate trubul te sikavas ando lengo naturako trujalipe.”

Lesamalo boldape ke evedra savi sas pala leste, crda rovljasa prdal pharo sastruno vudar: “Manusen save chudenpe te pocinen poreza palo zoo-bar lacharas kate pale kadaja evedra. Kasave manusen athoska saj te sikavimasa dikhas, kaj naj ando saipe te phiren trujal thaj te anen bibah cidimaske pire paravimaske zurale sorutnimava.”

Dzonatano boldelas pire soresa kamlimasa te ci pacal godoleske. Dikhla pe liduj cidimate, thaj vi korkoro puclape sar vo pocinelas poreza palo incaripe lesamalimako thaj liduj zoo-barjako. Leske vasta cicidinas sastrune sipke dzikaj dichelas po muj phangle manusengo. Athoska boldape thaj dikhla barimasko muj lesamalesko, savo biachavimasa dzalas karing-korig angle kapija thaj vazda boldelas piri rivlji. Dzonatano lundzarda piro drom thaj maj jekhdata boldape te dikhavimasa dichel sastruni evedra pucavimasa save si manusa majbaro da-ravipe palo cidipe – kola andre ili kola save si avri.

8. Cerdipe lovengo

Ango Dzonatano sikadinepe forosk zidurja lachardimava bare putarde ka-stune vudarengo. Varesave manusa sas pe grasta, varesave indjarenas kutije thaj cidine seja, varesave tradenas vordona sa jekh barimako thaj kana nachenas talo svodo sa denas ando foro. Dzonatano tromardape, silada piro drzalo gad thaj averenca dija ando foro.

Sar dzikaj maskar vudar, asunda bari buka varesave fabrikako, so avelas dujte etazostar jeche bare zgradako katar loli cigla. Sidjarimasko klokotipe avelas sargo kaj si andre stamparija. “Saj te astaravas varesave lokalno djesesko lil,” gindisarda Dzonatano. “Djinavavas sa pale phuv Coroda thaj katar leske manusa save train ande leste. Saj kaj avavas ando saipe te dzanav sar te irisaravma chereske.”

Sar dija palo zgradako bandjaripe, sar arachelas vudar te del andre, dija po varesosko sukar furjardo paro, savo phirelas vastesa talo vast. “Jertisaren”, lija te jertisarelpe Dzonatano, “nastik te arakhav sar delpe ande stamparija. Aven lache thaj sikaven mandje vudar! …”

Raji asalas dzikaj raj vortosarelas Dzonatanos. “Mothavas kaj bezahardan terneja. Kadaja si incarimasa stamparija lovendji a nisar naj stamparija kaj cerenpe lila ili novine.” “O,” pharimatar mothoda Dzonatano. “Azucardem kaj varekaj arakhava varesavo maj lacho zurnali.”

“Sostar san gajda muklino odjasa?” pucla les o manus. “Odjartu cira. Kadava cher incarel majbaro po trubulipe katar zurnalistikako cher, thaj teljardipe si maj bare bahtalimako. Sar naj gajda, kamlije?” boldape ke manusnji dzikaj azbosarelas lako vast.

“Ej, cacipe si,” bolda voj maskar asavno muj. “Ceren but love sar bahtarenas manusen.”

“Saj avelas kaj kate saj te arakhav sar te dzav kadale phuvjatar”, gindisarda Dzonatano. “Saj avelas kaj katar saj te cinav karta pale ladja. Lachi ideja”, odjardape thaj krlesa mothoda: “Vi me kamavas te avav bahtalo. Saj te avelas te avav ando saipe te cerav ande stamparija varesave love thaj …”

“A, nisar godova,” achadales manus dzikaj cerelas vastesa anglo Dzonatanosko muj. “Godova nastik, sar na pasunije?”

“Cacimasa”, majpherda manusnji. Kolen save ceren love bi muklimako katar vlada, incaren kaj si hohavimatarja, thaj chudenlen ando phanglipe. Amen ci incaras kasave bezahalen ando amaro foro.”

Manus zuralimasa cinosarda pire soresa: “Kana von ceren ande varesavi stamparija love thaj kana ispidenles ando promet, vo rispisarelpe pe ulica thaj se averendje harnjarel kucipe lovengo. Sa jekh savo incarel love po arakhavipe ili sile varesavi pocin sigo hacarel kaj si love khancarde.”

“Gindiv kaj mothoden sar cerdipe but lovengo bahtarel manusen,” mothoda Dzonatano thaj pharimasa dikhla kaj vareso naslo lestar.

“Ej, cacipe si godova” mothoda manusnji. Ali kate si varesavo uslov … te vo cerelpe ande incarimaski lovarni stamparija,” achadala o manus majsig no so gatisarda lako mothhovipe. Kadala duj gajda lache pinzarenaspe kaj jekh avreske saj te gatisarenas gindurja so Dzonatanoske cerdilo interesantno. “Te si love incarimaske, athoska godova naj hohavipe.”

“Godola si deficitarne finansije,” lundzarda e manusnji, sargo kaj pe godji mothol sikado teksto.

“No te godova cerelpe oficijelno, athoska kola so ceren love naj cormadarja”, majpherda manus.

“Cacimasa na,” majpherdales manusnji. “Kola so hasaren love clanuja si Cidimatar guvernerendar.”

“Ej,” lija te cacarel manus. “Thaj vi von si kasave bare ilesa. Godola love den pe lojalne manusa, save si kadici lache te kana avel alosaripe, losarenlen.” Dikhline po Dzonatano thaj puclinele jeche krlesa: “Sar tu ci losaresalen?” Dzonatano harnimasa godjarelas dzikaj von duj dzene bi alavesa azucarenas so vo motholas lendje.

“Jekh pucipe” majpalal mothoda. “So cerelpe se pocinenca thaj penzijenca? Mothoden korkore kaj si von harnjarde godolesa so cerelpe majbut love. Sar si athoska se bahtale?”

Duj dzene dikhlinepe, a raj mothoda: “Ej, bahtale si clanuja Cidimaske. Manusali cidimata si bahtali kana incarimata pe lende del but love, kaj savo gindil pe godova katar aven e love?”

“Thaj kas athoska manusalo cidipe dosarel so pocina thaj penzije peren ande khanceste?” pucla Dzonatano.

Akana manusnji lija te mothol: “Clanurja saste pire godjasa roden telunipe problemengo ande kadaja phuv. Von cacardine kaj si bilachi bah thaj dzungali vrjama kola save si dosale.”

“Thaj …” majchuta manus pharosarde mujesa, “na bistar kola so aven.” “Maj baro preblemo si kola so aven”, mothoda manusnji thaj sa bandjolas soresa. “Amari phuv trujaren dusmaja kucimaske sejenca thaj peraven amaro incaripe. Pe sa jekh peravenam bare kucimava po kerozino.”

“Ili cikne kucimava,” majchuta raj. “Vazda kamen te bicinen amendje pravaripe thaj furjavipe pe katastrofalno telune cene. No amaro Cidipe guvernengo lenca zuralimasa cerel.”

“Nais e Devleske so incaras godjaver Cidipe guvernengo, te ulavel save si cacune kucimate pala amende”, mothoda manusnji thaj odjalimasa lija te asal.

Raj azbosarda piro sesiri, thaj bandjarda soresa, manusnji bandjarda soresa buljarde asamavimasa thaj djelinetar Dzonatanostar.

9. Masina pale sune

Dzonatano teljarda dzike aver ulica gindimasa pe godova sar bo-ldelape chere. Saj te pase si varesavi luka kaj avelas ando saipe te arechel buci pe varesoski ladja savi nachel kotar. Dzikaj gindilas pe godova, dikhla varesave sane ma-nusaes ando lolo prsluko sulume-ske sesirosa po soro, sar pecilaspe dzikaj lacharelas varesavi masina po vordon. Sar dikhla Dzonatanos manus akhardales: “Ej, chaveja, dava tuce jekh rupuno lovorro te locaresas mandje te kadava lacha-rav po vordon.”

“Saj”, mothoda Dzonatano, kaj ci dzanelas so aver te cerel. Majbut godolestar cerdilo leske kaj si ma-nus godjaver thaj kaj si ando saipe te del leske varesavo godjaver alav. Phare bucimava thaj ponava lachardine bari masina po vordon. Dzikaj khoselas cikat, hicalo, Dzonatano dija palpale thaj dikhla piro bucipe. Masina sas bari thaj starerigendar, sukar koturalimasa gravirime po sukar sastri farbamo khamale farbenca. Po agor achelas bari sng, sosko jekhdata dikhla Dzonatano chere, po gramofono, dzikaj tradelasle te boldelpe.

“Sar si sukar farba thaj koturalipe”, mothoda Dzonatano. “Pala soste si kadaja bari sing?”

“Nakh anglal chaveja thaj dikh korkoro!” Dzonatano vazdape po vordon thaj djinarda alav savo sas ramome sukarimaske sumnakne grafemenca: “GOLLY GOMPERSOSKI MASINA PALE SUNE … Dikh ande sune thaj putrenape tuce cacimasa!”

“Masina pale sune?”, pucla Dzonatano. “Kamen te mothon kaj masina pherel sune.”

“Cacimasa”, mothoda manusorro kana harada vi majpaluno srafo thaj harada ploca palune masinaske rigatar. Dikhlape cuco than thaj vareso so avelas sargo gramofonosko mehanizmo sargo so sas lesko cherutno gramofono. Po kadava nas rucka a saj te incarelas varesavo mehanizmo kastar asunelaspe rovimaski muzika thaj riknipe. “Eh”, riknisarda Dzonatano, “andre si korkore jekh purano gramofono.”

“A so gindisardan,” pucla manus, “cudurjaski vila?”

“Pa, ci dzanav, gindisardem kaj si sprava varesavi, eh, averchande. Trubul vareso pe sa nevo so manusandje pherelas sune.”

Manus achada alato thaj andape Dzonatanoski ando muj. Zumavno asape prastaja prdal lesko muj dzikaj dikhavimasa dichelas po Dzonatano. “Alav si, chaveja mungrreja, trubusarde si korkore alava te varesave sune pherenaspe. Problemo si ande godova so nisar ci dzanelpe kaske pherelape suno.”

Sar dikhla ka Dzonataneske khanc ci del ande godji, manus lundzarda: “Manusa dichen sune, sar na? No ci dzanen sar te pheren pe lende. Si gajda?” Dzonatano mukla piro soro bi alavesko.

“Chudes lovorro ande hiv, boldes cija, a kadava purano gramofono bi achavimasa djilabel varesoski sukar vjasta. Vjasta si sa jechimaski thaj vazda si but sunarengo save odjalimasa asunenla.”

“Soski vjasta?” pucla Dzonatano.

“Sedjutni, voj mothol manusendje sa kova so manusa kamenas te incaren,” manus dikhla trujal cacardo kaj khonik ci asuneles, “thaj pale godova mothol sunaren sar godova cerelpe. Musaj te mothav, kaj masina godova mothol pe sugestivno var.”

“Kamen te mothos – cerel pe lende hipnoza?”, pucla Dzonatano buljarde jakhenca. “Na, na, na”, dusmajardilo manus. “Voj mothol manusandje sar si lache thaj kaj si lache sa so kamen, thaj kaj godova lachipe trubun vi te roden.”

“Thaj godova si sa?” mohoda Dzonatano bare pacivaske darasa.

“Ej, godova si sa.”

Dzonatano varesavi vrjama achelas thaj majpalpale pucla: “So godola sunarja maj but roden?”

Manus inkalda bradjora cicenesa thaj lija te machel rote mehanizmostar. “Godova achel dzi godoleske kaj lacharav masina. But drom mukavle angle fabrika sargo so si kadaja.” Thaj manus najesa sikada pe zgrada savi incarelaspe pe duj etaza pe aver ulicaski rig, savi majbut avelas pe divome chera. “Varekana avav vi angle opstina. Manusa save kate traisaren si ando rodavipe pale love, dzanes, lengo majbutipe lovengo mandje lache avel.”

“Godova ci asundem”, mothoda lesamalimasa Dzonatano. “Sar si von ando saipe te astaren godola love?”

Manus durjardape masinatar thaj khosla pire vasta pohtanesa. “Vareko caci-masa thereles”, mothoda vo thaj basalda najenca. “Thaj godova sedjedutnimasa. Sunarja urgisardine te Cidipe guvernengo anel zakono kasa fabrike tradenaspe te bucarnendje trivaren pocina. Rodine te fabrika del lendje vi aver lachimate.”

“Soske lachimate?”, pucla Dzonatano.

“Gajda, sar garancije. Dzanes garancija si lachi. Odolace sunarja rodenas te anelpe zakonurja kasa tradenas fabrike te pocinen lendje garancije – sastarimasko, socijalno thaj vi traesko, te avelas te von meren.”

“A godova si but lache,” riknisarda Dzonatano thaj boldape te dichel fabrika. “Cacimasa von sas butimasa bahtale.” Cira manusa nachenas prdal ulica. Zgrada sas bifarbome thaj sas sargo hicardi bi khamavimasa ande feljastrina.

Manus majpalal gatisarda buci thaj palem cicida srafurja. Sar khosla vasta pohtanesa sas lachardo teljarimaske. Dzonatano huklo vordonestar thaj mo-thoda manuseske: “Sar mothodem, sas bahtale thaj naisarimaske. Sar dine tuce vareso ili dine tuce varesavo sukar habe dzikaj abjarenas piri asarimaski buci?”

“Khanc nas godolestar,” mothoda manus. “Pe cira ajrat ci phagline mungro instrumento pale sune, barenca, ciglenca thaj kolesa so sas lendje tale vasta. Diches araci phandade lendje fabrika thaj bucarne gindin kaj si masina pala godova dosali.”

“A sostar si phandadi fabrika?”

“Nas ando saipe te therel gadici love ni pale pocin pire bucarnendje.”

“Godova avel kaj sune nas pherdine. Te si fabrika phandadi khonik ci therela pocin, khonik ci therela garancije, khonik katarendar khanc ci therel! Tu san hohavimatari raja Gompers. Mothodan kaj si godoja masina pale sune …”

“E, ac cira chaveja. Sune pe sa jekh var pherdinepe kaj me mothodem sar nisar ci dzanelape kaske sune pherenape. Avel kana god pe Coroda phandelpe varesoski fabrika kaj pherelpe suno varekaski prdal mora. Fabrika putrelpe varekaj avrjal e phuvjatar, pe phuv Nick, savi si po jekh djes kana dzalpe ladjatar, kote si but neve bucengo thaj lachimako. So mandje avel pe sa godova. Me cidav lovorra andar masina matej so te avelas.”

Dzonatano musaj lache te godjarelas. Si saipe te dzalpe kadale ostrvostar: “Kaj si ostrvo Nick?”

“Sigo palo obzoro.”

“Manusa save train ande godoja phuv incaren jechimaski fabrika sargo si si kadaja savi cerel furjavipe. Kana troskurja kate barjon athoska lendji fabrika therel majbut rodimate thaj majbut buci, a godova avel socijalno garancija, pocin thaj majlacho trajo.”

Raj Gompers phandelas piri masina haravljenca asavimasa: “Kadalune sunarja kamenas te theren love … no achile harne bajengo. Gajda manusa save si pe koja rig moratar pherdine kova so kadala kate kamenas.”

Kana manus beslo po vordon thaj cicida vodjice Dzonatan riknisarda: “Kaj dzas akana?”

“Kote kaj si ando saipe te therav majbare love.”

10. Cinavipe zuralimako

Dzikaj Dzontatano gajda achelas, bidzanglimasa pe savi rig teljarela, dija pe leste, andegdata, varesavi bari thaj hutali manusnji. Bi azucarimasa astardale palo vast thaj lija zurale te cinosareles: “Sar san? Sosko sukar djes!”, mothoda rispisarde krlesa dzikaj majdur cinosarelas leske vasta. “Me sem Lady Bess Twed, savetniko, avava butimasa naisardi te desas ciro dipe thaj alosaresma palo mungrro dujto alosaripe.”

“Cacimasa?” mothoda Dzonatano, bidzanglimasa so aver sas te mothol. Manusnji motholas kasave sidjarimasa, zurale akcentosa po sa jekh alav gajda kaj Dzonatano crdape palpale. Vo nisar ci malada manusnja savi andar jekh phurdipe mothol majbut alava.

“O, ej”, lundzarda manusnji thaj ci azucarelas but po lesko alavengo boldipe, … “thaj kamli sem tuce te lache pocinav.”

“Te pocines mandje palo alosaripe?” puclala bigodjimasa Dzonatano, dzikaj pecilaspe pire soresa.

“Ej, nastik te davtu gata love, godova avela po bimothodipe, a godova akharelpe mito.” Manusnji zumavimasa dija jakhasa pe leste thaj kujesa ispidale tale pasvare. “No me sem ando saipe te davtu vareso kucalo sargo so si gata love … thaj majbut no so mol ciro losaripe.”

“Godova avelas lache”, bolda laci Dzonatano dzikaj hacarelas kaj manusnji ci asuneles.

“Soski buci ceres. Saj te davtu garancija palo vladako locaripe … krediturja, mistarimate, subvencije, muklipe katar e poreza. Te san kamlo saj te peravav ciri konkurencija, zakonenca, chinadimatenca, inspekcijasa thaj pristojbenca. Naj majlachi investicija po them katar lacho losardo politicari. Saj aelas kaj san kamlo te cerelpe tuce nevo drom, ili parko ando ciro cherutnipe, saj avelas varesoski zgrada?”

“Achen,” riknisarda Dzonatano dzikaj kamelas te achavela katar butimaske alava. “Sar saj te denma majbut no so me dijem tuce. Sar san kasavi barvali thaj bare ilesa?”

“Me barvali? Arakh devla!” riknisarda Lady Twed. “Me naj sem barvali, eh, na ande akanutni vrjama. A so avel palo mungrro baro ilo, saj te motholaspe … pe sa jekh var naj sem kamli te pocinav tuce andar mungrri poski. Dino si mandje te me cerav e incarimaske lovenca. Dzanes, love save lav e porezostar … godole lovenca saj te avav pe bah korkore lache manusendje.”

Dzonatano maj ci hacarda so kadaja manusnji kamelas te mothol. “No te cinen mungrro dipe thaj mungrro losaripe, sar godova naj chutino mito?”

Manusnji bimujale asaja. “Tuva mothava putardimasa, pasuneja.” Chuta leske piro vas trujal dume thaj crdale peste gajda bare zuralimasa kaj sas leski ladzavo. “Godova si mito, no godova si pe zakono, kana politicari hasarel avreske love a nisar pire. Bimothodimako si vi godova kana love denpe pala varesavo politikako muklipe, te na avelas kaj godova akharelpe dipe kampanjaske. Athoska si sa mistardo. Te si tuce ladzavo te des mandje korkoro, saj te mothos varekaske cire pasunendar, familijaske pasunes ili cire bucarnes te del mandje ando ciro alav. San akana ande godji?”

Dzonatano cerda pire soresa. “Nisar ci dikhav uladipe. Mandje avel kaj si cindipe manusengo te alosaren thaj te cerelpe muklipe vi majdur mito. Bi arlimasa pala kaste si alav thaj kaske si love ando pucipe. Naj seriozno sar sa godova akharelpe te si maskare se jechimaske seja.”

Lady Twed kamlimasa asaja po Dzonatano, kamlimasa te mothareles. “Pasuneja, kamle amaleja, cira te kovljarestu ci avelas tuce ivja. Sa si ande var thaj ando stilo. Sar akharestu? Sar mothoda tuce vareko kaj san sukar profilostar. Tu dur tradesas te lesas varesavo vladako bucipe! Te incaresas maj averchengo dikhavipe, cacarav tuce kaj sem ando saipe te arakhav tuce buci ando mungrro ministarstvo, sar palem losarenama. De, cacimasa motho so si tuce po kamlipe?”

Dzonatano vi majdur rodelas te pe sa motholpe leske putardimasa. “So tumen incaren godolestar te e love porezostar denpe ando fondo pale kampanja. Sar sen ando saipe te incaren godola love?”

“Diches, jekh kotor saj te lav pale mungrri buci, no vo del mandje garancija, paciv, popularnost, prasukaripe, thaj ande istorija … thaj majbut krlurja”, asalas Lady Twed. “Krlurja aven ando zuralipe, a khanc majbut naj mandje kamlo te chinavav sa jeceske ande kadaja phuv te hamisaravma ando trajo, tromalipe thaj barvalipe. Sar saj te godjares kozom manusa aven mande, MANDE pale bare thaj cikne bucimate. Sar cikni dikhlem sune kaj avav jekh kasavi seriozno manusnji.”

Dzonatanoske sas ladzavo tala lako kolin thaj crdelaspe dzikaj majpala ci crdape. No vi majdur Lady Twed zuralimasa incarelasle palo vast. “Pe sa jekh var godova si but lache vi pala tute thaj cire pasune. A sar aver ci vazdenpe so love hasarenpe palo cidipe krlonengo, bucimasko thaj zuralimako.”

“Ej, gajda si,” mothoda. Dzonatano avelas lace sa majdzungalo. “Gajda areslem te avav lideri reformako.”

Kana, majpalal, mukla Dzonatanosko vas, Lady Twed vucimasa vazda piri dumokh. “Brsenca cerav pe zakonoske majandimate sar vareso theravas politikatar. Vazda mothav sar sam ande bari bibah thaj mungrre dine alavenca therdem butimaske krlurja gajda kaj cerava reforma.” Voj achili, guglivane asaja thaj lundzarda: “Pe munngrri bah avava ando saipe te cerav mungrre zakonurja sa dzikaj kucale muklimate avena po bicinipe.”

Lady Twed palem dikha po Dzonatano lace hasarimaske dikhavimasa, dzikaj dichelas pe leske corimaske drze. “Khonik ci delatu ni lovorro, na akana, te nastik te des vareso. Godova si, cacimasa ande srazmera. Maskar godova, cire bi-dosele dikhavimasa thaj mungrre cacune incarimava, neve furjavimasa thaj sukar balenca, cacardi sem kaj duvarimasa vazdavas cindipe krlonengo so delpe varekaske savo teljarel ande kampanja. Rodema ande Guvernerendji palata thaj dikhava so saj te cerav pala tute.” Pala godola alava Lady Twed hasarda sa jekh intereso palo Dzonatano. Sar dikhla cidipe bucarnengo save achenas pe aver ulicaski rig angle phandadi fabrika, thaj avenas varesar hasarde, voj boldape thaj zurale pasosa teljarde lende rodavimasa pale neve krlurja.

11. Merimaski dos berberendje

Ande aver ulica Dzonatano dikhla policajcos savo, dzikaj beselas pe dromeski barali rig, djinavelas novine. Sas majcikno thaj varesar majpurano Dzonata-nostar. Sar sas sikado te pacal zakonoske bichalnendje Dzonatano hacarda varesavo tromalipe kana dikhla vunato unifoma thaj terne manuses kaske palo maskaripe dichelaspe revolveri. Saj avelas kaj pucelas lesamales te sikavel leske drom pale luka.

Sar dichelas ande novine policajco ci dikhla po Dzonatano. Dzonatano inzardape prdal leske dume thaj djinada senzacionalno vjasta pe incardi patrin. “Merimaski dos berberendje avri zakonostar!”

“Merimaski dos berberendje!” andegdata riknisarda Dzonatano.

Policajco athoska dikhla po Dzonatano.

“Jertisar,” mothoda Dzonatano, “ci avavas po ritope no dikhlem angluni novinaski patrin. Sar si godova palo dosaripe berberengo varesosko stamparengo bilachipe?”

“Te dikhas.” Thaj policajco lija te djinavel: “Cidipe guvernerengo chinada merimaski dos sa jecheske te chinel pire bal bi ramome muklimako. So si kate vareso cudurjalo?”

“Sar naj godova but daravimasko pale kasavi bidosali bezah?”

“Vi naj!?” mothoda policajco. “Meripe si maj paluni dos savi achel po agor amare zakonoske … vi palo majcikni dos.”

Dzonatano buljarde pire jakha. “Sar tumen krisikarenas po meripe varekas korkore odalace so fuljarelas pire bal bi muklimako?”

“Sa jekh si,” mothoda policajco, dzikaj marelaspe po revolveri. “Matej dzi godoleste ci but avel.”

“Sostar?”

“Sa jekh dos djinavelpe pe vazdimaski lestvica, a godova avel kaj dosarimate bajron te vareko majbut chudelpe dosalimatar. Gajda avel, te vareko kamel te fuljarel pire bal bi muklimako, avela dino te pocinel dos, a te chudelpe pocinimatar ili majdur fuljarel pire bal, athoska kasavo dosalo chudelape ando phanglipe.”

“Maskar godova,” lundzarda seriozne mothovimasa, “te chudenpe astardimatar, athoska kasave dosalimatarja dosarenpe pe mothodino vazdimaski le-stvica.” Policajco mothoda tunjarikale dikhavimasa: “Majpalal, saj aven vi mu-darde. So majbut chudenpe godolestar, pe lende delpe majphari dos.”

Kadava dzungalo svato pharosarda Dzonatanos. “Godova avel, kaj si maj paluni mothodi po sa jekh zakono, achel merimaski dos?” pucla, thaj maj ci hasarelas sasto odjalipe mothoda: “Incarimata lacharel merimaski dos korkore pe majphare dosalimate sargo so si mudardimate thaj cormadarimate marimaske spravenca.”

“Na sa jekh”, mothoda policajco “zakonosa si lachardo sa jelh korkorimasko thaj bucimasko trajo. Selenca profeseonalne cidimako arachel pire clanurja save den kastarendje, sastarimatarendje, pajeske instalimatarendje, djinavnendje, advokatendje thaj maj avrendje.”

“Sar von lenpe sama muklimaske lilenca?” pucla Dzonatano.

“Djindo muklimaske lilengo thaj kvalifikacijengo si po losarimaso lesamalipe. Gajda chudelpe bipacivali konkurencija savi ceren averutne neve idejenca thaj cikne cenenca, so peravelas tradicionaski buci amare profesionalconendar.”

“Sar cacimasa cidipe arachelpe muklimaske lilenca?”

“Gajda mothon,” mothoda policajco. “Cidimate save ceren muklimaske lila incaren monopoli ande piri profesija, so si palo lachipe saste cidimaske. Pala godova me grizosaravma. Aver rigatar Akademijako sorutno mothoda kaj musaj te incaras monoloposko zakono kaj si konkurencija lachimaski palo cidipe.”

“Thaj ko si ando cacipe?” pucla Dzonatano.

Policajco dumenca dija sikavipe kaj ci dzanel. “Naj mungrro te zumavav zakono, me musaj te zakonostar incaravma a na te godjaravles. Cidipe guvernerengo, locimava, mothol mandje pe kaste te vazdav revolveri.”

Sar dikhla kaj si Dzonatano pharosardo, policajco lija te tromareles. “Na te daras godolestar, pale merimaski dos pharimasa motholpe kaj voj ci but avel. Cira si kolen save dusmajarenaspe godoleske kaj amen bare lesamalimasa ceres edukacija ternendje te aven pacavne.”

“Sar varekana basavesas andar ciro revolveri?” pucla les Dzonatano dzikaj dichelas pe leste bare holjarimasa.

Sikade zumavimasa policajco sigo inkalda revolveri andar morcavni futrola thaj azbosarda vastesa sudri sastruni cevija. “Jekhvar. Kadava revolveri thaj me sovlahardilam kaj arakhasa trajo thaj barvalipe se kolengo save train po kadava ostrvo. A saj te motholaspe kaj lache las sama jekh pe avreste.”

“Kana basaldan adar leste?”

“Cudurjalo si godova so pucesma”, irisarda policajco holjarde mujesa. “Maj nakhlo brs djes sar sem ande kadaja buci thaj dzi akana nasma saipe te basav anda leste sa dzike kadaja detharin, varesavi manusnji dilajli thaj vazdape pe manusa save peravenas lako cher. Mothoda vareso sar lela palpale piro cher. Ha, sar si godova bilache.”

Dzonatanosko ilo lija te marel sidjarimasa. Sar naj godoja koja manusnji save vo majsig malada. Policajco ci dikhla grizome Dzonatanosko muj.

“Man akhardine te akharav manusnja te mucelpe pire bucatar” lundzarda, “lila sas lacharde, no o cher sas dino te paravelpe te pe lako than vazdelpe memorijalno parko Lady Twed.”

“Thaj so cerdilo?” pharimasa pucla Dzonatano.

“Teljardem te godjaravla, mothodem laci kaj avelas ando saipe te nachel varesave majharne dosalimasa te ando miro teljarel manca. Maskar godova kana dija pe mande, te riknil thaj te tradelma pire cherestar, e godova sas putardo vazdipe po incaripe.”

= 12. Cingara ande lilarnica

Dzikaj nachelas foroske trgosa Dzonatano dija pe bare cingara. Manus thaj manusnji crdenaspe pale bal thaj uzarenaspe. Von pasunisardilo cidimaske te dichel sostar marenpe.

Ande godova aresli policija thaj lija te ulavenlen. Dzonatano azbosarda kujese varekas savo dichelas ande sa godova thaj pucla: “Rudisarav, mothon mandje sostar si gajda holjarde jekh pe avreste?” Jekh sani, cikni phurjorri lija te mothol leske: “Kadala duj marimatarja brsenca den jekh pe avreste pale lila ande putardi lilarnica. Manus dosarel so si butimaske lila pherde bikucale seksostar thaj bipacivalimatar, thaj rodel te kasave lila chudenpe thaj jagarenpe dzikaj voj mothol leski kaj si vo ande godji puritanco.”

“Avel godova kaj si voj kamli te djinavel kasave lila?”

“Saj avelas,” mothoda asavimasa aver manus, jekh vuco manus, dzikaj incarelas chavores talo vast. “Thaj vi voj dosarel kasave seja … no varesave aver lilendje ande lilarnica, cacarimasa kaj ande aver lila si vi majbut sekso thaj rasizmo. Voj rodel te godola lila chudenpe thaj te, po lako dino spisko, cinen aver lila.”

Pale godoja vrjama policija phangla lidujen save marenpe thaj indjardalen ulicava. Dzonatano cerda soresa thaj odjasa akharda: “Incarav kaj policija astardalen palo kadava maripe?”

“Na”, asaja manusnji, “liduj si astarde kaj chudinepe te pocinen bibliotekaski poreza. Po zakono, sa jekh musaj te pocinel pala se lila, matej te aven leske pe odji matej na.”

“Sostar policija ci mucel lendje te incaren pire love sar avenas ando saipe te putren ili te locaren lilarnicendje po lengo losaripe? Athoska pocinenas korkore kova so gindin kaj si lache” zumada Dzonatano te cacarel lendje.

“Ande godova, mungrri chej ci avelas ando saipe te djinavel lila andar lila-rnica,” mothoda manus, dzikaj inzarelas chejorraske loli phabaj savi majsig cinda ande piljarnica. “Ac cira, pasuneja”, mothoda manusnji zurale krlesa. “Sar naj pravaripe pala lako soro trubusardo sargo vi pala lako por. Sar tumari chej majlache pravarelaspe te politicarja dinesas pe amende poreza po bikucalo pravaripe ande incarimaski piljarnica?”

“Na aven prasavne,” mothoda manus, “si but lache piljarnice, sostar ande godova hamilaspe vlada?”

Manusnji achili thaj gindisarda pe nakhli vrjama. “Varekana sas butipe privatne lilarnicengo thaj e manusa sas ando saipe te ramosarenpe ande biblioteke pe piri voja no sas trubulipe te pocinen varesoski cikni clanarina … veresave dolarja po brs. Athoska vareko mothoda sar si lilarnice butimasa trubusarde thaj kaj ci trubul te pocinenpe. Gajda e vlada cacarda djinavipe lilengo ivja, a privatne lilarnice sas phandade.”

“Bi pocinimasa?” pucla Dzonatano bidzanglimasa. “No me gindiv kaj tumen mothoden kaj si sa jekh udzile te pocinel bibliotekaski poreza?”

“Gajda si. No sa jekh motholpe kaj si putarde bucimate ivja, kana savore chinadimasa pocinenlen. Godova si civilizacija,” mothoda manusnji prasavimaske holinasa.

13. Naj intereso

So Dzonatano majbut pasuniisarelaspe centroske godole forostar, pe ulice sas sa majbut manusa. Va-resave sukar furjarde manusa gri-zimasa phirenas trotoarosa. Hacarimasa kaj si hasardo thaj maj dara-dimo maladilasa policajcosa, Dzo-natano pucelaspe sar varesar irisa-relape chere.

Gajda, andegdata areslo dziko varesosko buljardo kotor savo ca-cimasa sas forosko centro. Trujal sasto trgo sas vazdine zgrade na majharne duje etazengo, a maj ba-ro kotor cerdino sas sukar barale fasadava. Cira majdur vazdelaspe bari impozantni zgrada, anglo ka-sko vudar ispidelaspe butipe manu-sengo, save azucarenas te den andre. Dzonatano djinavelas ramosaripe anglo vudar grafemenca phare harkumostar: “Putadi biblioteka”.

Kola save sas pase ko vudar vazdenaspe pe naja sar vareso dichenas prdal sore kolengo save achanes anglal lacharde. Kana vareso dichenas rikninas: “Sukar, prasukar!”

Sar Dzonatano sas sano, loce nakhlo maskar lende thaj pasunisardepe bibliotekaske sinijaske pe aver rig vudarastar. “Kasa odjarenpe kadale manusa? pucla bibliotekares.

“Psst”, zuralimasa lipardale bibliotekari, “rudisarav motho poloce.”

Manus lacharelas kartice thaj vazdalen angla peste, thaj athoska dikhla Dzonatanos prdal jakhale, bandjardimasa anglal: “Kadala si oficijelne incarne katar Komisija savetoski pale artistikane barvalimate. Ake akana pala savorende putardine prezentacija katar majneve artistikane bucimate so achela fundamentosko cidipe sukar artistikanimatar.”

“But interesantno”, mothoda Dzonatano bizurale krlesa. Inzarimasa te majlache dichel, majmothoda: “Me sem kamlo arstikace, no khanc ci dikhav, Cacimasa saj te si alav pale varesave minijature.”

“Sa si pucipe andar godova savo dichel”, holjardilo bibliotekari. “Varesave mothonas kaj si artistikano bucipe baro thaj andar godova si lesko sukaripe. Artistikanipe akharelpe -Cuco fujri-pe-.”

“No me khanc ci dikhav”, mo-thoda Dzonatano rucimasa dzikaj dichelas ando parno zido opral ko vudar.

“Ande godova vi achen seja. Impresivno, sar te na?” Bibliotekari di-chelas ando cuco than lindrale thaj cuce dikhhavimasa. “-Khanc- mothol palo odjako pherdipe manusale kamavimako palo godova vazdino hacaripe manusale gindimako sa-vo manus incarel kana ulavel tatipe sane farbendar kolesa so saj te az-bosarelpe ando handucipe amare naturako. Godova -khanc- sa je-cheske mucel te pherdimasa zumavel majpaluno saipe pire andra-lune sunarimako.”

Dzonatano cerda soresa, sa bigodjardo, thaj holjarimasa pucla: “Cacimasa naj khanc? Sar athoska -khanc- saj te avel artistikanipe?”

“Godova del leske maj egalitarno sikavipe ando artistikanipe. Komisija Savetoski palo arakhavipe artistikane bucimako, bucarel butimaske sukarimasa, lutrijasa ando losardipe artistikane bucimako, ” mothoda bibliotekari.

“Lutrija … palo losaripe artistikane bucimako?” pucla Dzonatano bigodjimasa. “Sostar lutrija?”

“Losaripe varekana cerelas Odbori pale sukar artistikanimate, no palo lengo bucipe therde kritika so ceren favorizacija ili artistikanipe savo si lendje pe voja, ili artistikanipe pire pasunendar. Doazucardinelen vi pale cenzura artistikane bucendje save nas lendje pe voja. Odolace so sedjesutne manusa musaj te pocinenas godova losaripe Odborosko, cidipe dusmajajlo po lengo elitizmo.”

“Sostar ci zumadine aver Odborosa?” pucla Dzonatano.

“O, zumadine, but drom. No kola save nas ando odbori nisar nastik te mistarenaspe kolenca save si ando odbori thaj majpalal peradape ideja palo odbori. Thaj gajda savore mistardinepe kaj si lutrija jechimaski var savo si objektivno subjektivno. Savore sas ando saipe te ceren konkurencija … a sa vi vjastardinepe po konkurso. -Cuco fujripe- si dethara losardo.”

Bibliotekari khuda vasta, jeche vastesa incarda e falka. “Sukar losaripe, sar te na? Privilegija si ande godova so areslipe ande biblioteka naj pherdo thaj so arachelpe traesko maskaripe.”

“A sostar Cidipe guvernerengo ci del saipe te sa jekh cinel artistikanipe po piro losaripe, po than so dija trubulipe te pocinelpe poreza thaj te cinelpe korkoro godova so si lutrijasa inkaldo. Gajda sa jekh avelas ando saipe te losarl so kamel.”

“Varesave korkosarde manusa save si pherde korkore pestar khanc ci ci-nenas, a ke aver naj artistikano zumavipe” riknisarda bibliotekari. “Na Saveto sa jekh musaj te del piro incaripe artistikonendje thaj artistimaske.”

14. Paviljono ulade incarimatar

Astarelaspe tunjariko, a Dzonatano majachelas pe bibliotekaske skare, thaj dichelas manusengo ispidipe po forosko trgo. Po lesko odjalipe trgo dzungadape ande vrjama kana kham teljarda te perel. Sa majbut manusa avels pe kova trgosko kotor savo si pale biblioteka kaj sas vazdini karnevaloski cahra. Odjardo godole dikhavimasa Dzonatano bistarda po irisaripe chereske.

Dikhavimasa ande khamale djesa thaj koturalipe Dzonatano maskar baro riknisaripe areslo dzike sukar cahra pe savi achenas koturale ramosarimate -Karnevali Kongresosko- tja -Paviljono ulade incarimatar-.

Jekh manusnji ando kalo thaj lolo trikovo hukla andar cidipe thaj riknisarda: “Asunen, asunen! Te dichenas maj baro odjako vazdipe ando piro trajo, aven ando -Paviljono ulade incarimatar-“. Voj astarda mrtikasa palo vas bigodjarde Dzonatanos savo achelas buljarde jakhenca. “Sa len piro kotor, terneja!.”

“A kozom godova mol?” pucla Donatano matej ci dzanelas so kate cerelpe. “Te si tut na majbutu katar des kalasa inklesa sar barvalo manus!” mothoda voj. Manusnji boldape pe khur thaj sar dichelas po cidipe palem mothoda: “Asunen, asunen, Paviljono ulade incarimatar cerela tumendar te aven barvale.!”

Dzonatano pasunisardilo thaj cidimava dija ande cahra kaj diklha koles savo indjarel pe besavimaske thana sar indjardem manusen pe lengo than save sas lacharde ando baro rotipe. Des manusendar achenas palpale katar pire besavimaske thana azucarimasa pe kova so avela. Athoska sijalice tasadinepe thaj vjastardape damperi dzikaj varesave thanestar asundile fanfare. Zuralo khamipe reflektostar khamarda varesave sukar manuses ande khamale kale patave thaj kale cilondrosa po soro. Vo majanglal bandjardilo pacimasa manusendje ande publika thaj athoska vi kole desendje ando rotipe.

“Lachi rjat”, mothoda “Me sem Sorutno politikasko incarno. Pe kadaja rjat des bahtale dzene maskar tumende lena baro kotor barvalimasko ando amaro Paviljono ulade incarimatar. Savore tumen lena tumaro kotor thaj savore tumen katar inklena majbahtale no so senas kana dijen andre.” Athoska, vazda pire vastesa Sorutno politicari sa jechestar kolendar so sas ando rotipe lija jekh rupuno lovorro. Khonik ci achavelaspe te del love.

Athoska, buljarde asavimasa, sukar manus vjastarda: “Akana dichena sosko si tumaro dipe.” Thaj athoska andegdata chuda panz lovorra ande angali jecheske ando rotipe. Bahtalo manus huklo bahtalimatar thaj lija te chelel sa trujal.

“Tu naj san korkoro savo therasa bah,” riknisarda Sorutno politicari. Thaj gajda savore avile bahtale kaj vo des drom nakhlo rotimasa thaj sa jechestar cidelas love. Kana sa jekh rotipe gatisarelaspe vo chorelas jecheske lendar ande angali, a bahtalo manus sa jekh drom hutelas thaj riknilas odjalimatar.

Kana majpalal achilo riknipe, a kola save sas ando rotipe durjardinepe, Dzonatano prastaja angle cahra te cacarelpe sar si sa jekh lendar cacimasa odjarde. Manusnji ando kalo thaj lolo trikovo incarelas phak cahraski po inklistipe, thaj achavelas sa jeches save cerenas kote pucimasa: “Sar sukar cheldentumen?”

“O sukarimasa!” mothoda jekh andar buljardo asape.” Sas prasukar!”

“Azucarav te mothav mungrre pasunendje”, mothoda aver. “Saj avela kaj palem avava.”

Athoska avilo aver odjasa vazdino manus savo sas ande kova rotipe thaj mothoda: “O, savore inkaldine dipe katar pandz kalasa!”

Dzonatano achelas thaj grizasa dichelas ando cidipe savo rispisarelaspe. Manusnji ando trikovo soresa boldape Sorutne politicaroske, savo vazdine vastesa sastarelase manusenca, thaj mukle krlesa motholas: “Amen sam butimasa bahtale, therdam pandzvardes rupune kalasurja a sa kadala bigodjale si odolace bahtale! Gindisarav kaj po aver brs musaj te rudisaras Cidipe guvernerengo te anel zakono te savore aven ando musaipe te den ande chelimata!”

Ande godov vrjamorro jekh thulorro savo dichelas ulaznice, pasunisardilo Dzonatanoske zejendar thaj astardale palo gad trujal kor. “Ac chaveja, sar gindisardan kaj ivja dichesa chelipe?”

“Cacimasa si mandje po pharipe,” mothoda Dzonatano, dzikaj zumavelas te crdelpe leske vastendar. “Ci dzanavas kaj pocinelpe. Kadaja sukar raji sa gajda sukarimasa vjastarda … a me ci incaravas mande love, thaj …”

“Mukles, vo si chavoro!” mothoda manusnji kole manuseske po vudar. Thaj athoska boldape Dzonatanoske thaj bare asavimasa puclale: “Motho, avili tuce pe odji chelimata?”

“Ej, raije!” mothoda Dzonatano thaj gajda cacarelas pire soresa.

“Thaj sar sam kamlo te loce theres pala tute vareso lovendar?” pucla thaj majmothoda: “Ili dosaravatu karnevaloske lesamalendje.”

“O, … sukar.” bolda lace Dzonatano zumavimasa. “So trubulas te cerav?”

“Khanc pharo,” mothoda manusnji sukarimasa. “Nakh pe kadaja rjat karnevalosa, ulav kadala pamfleturja, thaj savorendje motho sar si odjalipe ando amaro Paviljono. Ake tuce, akana, rupuno lovorro, a aver theresa katar sa jekh so avel kate kadale reklamasa ande vasta. Akana chudetu pe buci thaj na te phadjes mungrri odji.”

Kana Dzonatano chuta gono pamfletonenca pe dume voj mothoda leske: “Maj vareso te mothav. Kana pe kadaja rjat chelimata gatisarelpe, motharava ciro therdipe thaj thejara pe detharin musaj, sar angluno, te dzas dzike opstina, thaj te pocines poreza savo inklel sar opas cire therdimatar.”

“Poreza”, pala late mothoda Dzonatano, “a sostar?”

“Cidipe guvernerengo rodel kotar cire therdimako.”

Athoska Dzonatano mothoda odjimasa: “Gindiv kaj majlache bucaravas kana dzanavas kaj ci mothona lendje palo mungrro therdipe. Saj avelas kaj bucaravas duj drom majbucarne.”

“Cidipe si lache vjastardo thaj lesamalimasa dichel pe amende,” mothoda manusnji. “Odolace na te aves po rtope, sa jekh amendar musaj te pocinas amari bezah.” “Bezah?” cudisajlo Dzonatano.

“O, gajda si. Poreza si dini te achavel manusen te bezaharen. Porezosa po tutuno krisikarelpe tutunipe, porezonenca po alkohol krisikarenpe kola save pen, a porezonenca po thedripe krisikarelpe bucaripe. Ideali kolengo opral si, fajma, kaj savore avas saste thaj bibucarne.”

15. Kulundako phral

Poloce forosa arakhadilo miro. Manusnji furjardi ando trikovo pocinda Dzo-natanoski majbut katar pandzvardes rupune kalasurja pale reklamoske pamfleti so ulada cidimaske savo athoska avilo ando Paviljono. Voj rudisardale te avel vi pe aver rjat te cerel palo karnevali. Dzonatano sas butimasa hicardo bucatar thaj ci arakhla zuralipe te chudelpe godolestar, gajda kaj mistardape bi vojasa.

Kova so Dzonatanoske sas trubusardo, sas kovlo pato thaj rjacaripe. No sar nasle ni jekh pasuno ci dzanelas so te cerel. Dzikaj gajda achelas khamardo katar bizurali ulicaski sijalica, jekh purano ande rjatuni coha inklisto po piro cheresko tremo. Purano bilache dikhavimasa chuda pire jakha prdal krovurja lacharde ulicaske cherengo. Kamlo te sa dzanel, azucarimasa kaj verekaj arachela than palo rjacaripe, Dzonatano pasunisajlo thaj pucla puranes: “So godova diches!”

“Krovo cheresko”, mothoda purano dzikaj izdralas silestar ande piri rjatuni coha. “Diches kole thulorres ando lolo, parno thaj vunato furjavipe? Sar malavelpe ando sa jekh cher leski cormadareski trasta sa si maj phari.” Vo sikada po duripe, po agor kale ulicako. Dzonatano vazda pire jakha pe kova agor kaj purano mothoda. Bizurali uchalin varesave dzudimatar sidjarimasa vazdelaspe skarence jeche cheresko. “Gajda si”, riknisarda, “dikhav les. Sostar ci akharen po vazdipe thaj ci lipare manusen kadale agorestar?”

“Oh, godova nisar ci ceravas”, cinosajlo purano “Kulundako phral incarel bilacho adeto thaj bilachimasa gatisarel sa jekh kolendar savo achel leske po drom.” “Tu pindzaresle?” cudilaspe Dzonatano.

“Psst! Na gajda motho zurale krlesa”, mothoda purano thaj vazda piro sikavimasko naj. “Kulundako phral dzal ande poseta kolendje save ceren baro riknipe. But manusa pe kadaja rjat cerenpe kaj soven, vi kana vo del lendje ando cher.”

“Naj sem ande godji. Sostar savore phanden jakha kana vareko avel te corel lendar,” poloce mothoda Dzonatano puraneske po kan, kaj nas ando saipe te achavelpe a te na mothol.

“Manusa achen korkore pe kadaja apriloski rjat”, mothoda purano. “Kaj saj te aven ando saipe te rumosaren odjalipe Kulundaske anglerjatunimako, kana Kulundako phral dzal pe chera thaj ulavel chelimaske sprave thaj butimaske hurde seja.”

“O”, mothoda Dzonatano pherdino locarimasa. “Godova avel kaj Kulundako phral sa godova palem boldel.”

“Na pe sa, no manusa kamle si te gindin kaj si godova gajda. Me kamav te achav dzungado te dzanavas so indjarel, a so boldel. Varesavi chelimata sar pasija, saj te motholaspe. Kadici kozom si mandje dzanglo Kulundako phral maj but seja achavel peske, pala pire cikne thaj pale varesave cherutnimate save incarel. No”, mothoda purano thaj cicida dumukha bare holinatar. “Kulundako phral del sa jecheske harnimasa te cerelaslen bahtale. Odolace po sa jekh aprili, kana vo avel, savore soven, te vo lelas so si leske pe voja.”

“Nastik godova te del mandje ande godji”, mothoda Dzonatano. “Sostar manusa ci achen dzungade sar arachenas pire seja, sostar ci motharen cormadaraes? Von pire lovenca avenas ando saipe te cinen godola hurde seja thaj te denlen kaske kamen.”

Dikhavimasa kaj Dzonatano ci hacareles purano prasardilo asamastar thaj cerda soresa: “Kulundake phrales sa jekh dichel ande sune dzikaj si cikno. Cacimasa, manusa sikaven pire chavoren kaj chelimaske thaj hurde seja aven varesave cojralunimasa, opralimatar, thaj godova ivja pala sa jecheste.”

Sar dikhla manus po Dzonatanosko hicardo muj, puramo mothoda leske te del andre sar cira tatarelaspe. “Fajma kaj incarda pharo djes thaj kaj si tuce trubusardo than kaj rjacaresas?”

Dzonatano odjalimasa pasunisarda puranesko kamlipe, thaj vo pindzardale pire manusnjava savi sidjarimasa cerda Dzonatanoske tahtaj tate cokoladasa thaj inzarda leske tijari pherdo gugle humerorenca. Kana hala vi majpaluni prusuk Dzonatano lachardape pe sofa pe savi lachardine serand thaj ucharimaske pohtana. Purano dija jag lungoni ljuljava thaj lachardape ande seranda pire besavnimatar pale kuna.

“Sa godova sa teljarda?” pucla Dzonatano.

“Varekana gadava akharasas alavesa Kulunda, majsukar djas ando brs. Godova sas religiozno abjavimasko djes pe savo denaspe andimate thaj sa jekh odjalipe. Savora ande godova gadici sukarenaspe, kaj Cidipe guvernenerengo chinadine, kaj si abjavimasko djes vazdino barimasa, nastik sa jekh te cerel ando rispisaripe gajda kaj sa jekh kamel Odolace line godola seja ande pire vasta te lacharenas sar trubul.”

“Majanglal bilache religijaske simbolurja musaj te khancarenpe. Gajda Cidipe guvernerengo arlisarda alav abjavimaske djesesko ando “Klunda” a alav mitologiaske andimataresko alavarda ando Kulundako phral, kaske dine kostimo sargo ande kola save ciden poreza.”

Purano achilo mothovimasa te zurale crdelas thuv andar ljuljava, thaj athoska ispida tutuno ande ljuljava. “Klundake formularja denpe ande trin primerkurja ando Birovo lache vojako. Birovo djinavisa motharel trubusarde andimate palo sa jekh manus savo musaj te pocinel poreza, po ulado chinadimasko lil savo godjasa andine cidimaske manusa. Akana sanas ando saipe te diches sar cidenpe kulundaske andimate.”

“Aver po lachardipe sas Birovo pale lache thaj bilache bucimate. Locarimasa katar knjigovodja pale etika, chinadimaske lila musaj te pherenpe ramosarimava katar lache thaj bilache bucimate sa jecheske lachimatar ili bilachimatar po nakhlo brs. Birovo pale lache thaj bilache bucimate incarel sasti armada ci-novnikengo thaj inspektorengo save zumaven sar si lache kola save bichaldine pire peticije sar therenas andimate ando decembro. Thaj majpalal, Komisija palo cacimasko ukuso standardiril baripe, farba thaj sa aver katar losarde seja, thaj bichalel testamenturja bi chinadimako pale majanglal losarde bucimatarja save incaren lache politikaske incarimate. Gajda sa jekh, bi uladimasa theren abjavimaske sukarimate te sukarenas pire chera. Palo Kulundako angerjatunipe akha-relpe policija te djilabel publikaske lachimaske thaj abjavimaske djilja.”

Hicardo chavo maj dija ando handuk suno, thaj purano uchardale ucharimaske pohtanesa. Athoska vo thaj leski manusnji poloce mothodine: “Bahtali Klunda!”

16. @ambuka thaj sosoj

Dzonatano dichelas ande sune manusnja ando lolo thaj kalo trikovo. Voj vazda delas leske rupune lovorra, thaj athoska mrtikasa thaj handzvalimasa lelaslen. Vazda pocinelas leske te athoska lelas lestar sa godova. Dzonatano andegdata cinosajlo sunestar liparimasa so musaj te vjastarel poreza ande forosko cher.

Purano dijales palo detharinako habe thule kotora pece mangrestar e dze-mosa. Andar godova jekh vunato rakljorri dija ande soba. Kadaja starebrsendji rakhljori savi vazda crdelas bilache lacherde pungrendje slafe, vjastardape sar unuka Ana, savi avili ande gosti pe star djes. Dzikaj Dzonatano halas, rakhljorri hutelas trujal thaj rudilas mamija te mothol laci palem paramici.

“Savi paramici ileja mungrreja?” pucla mami.

“Koja savi majbut kamav, pale zambuka tho sosoj. Pikturja si gajda sukar.” mothoda Ana.

“Lache”, mothoda mami, dzikaj inkalelas lil andar kujnako ormari a lil sas vazda po vastesko astaripe. Kana liduj besline pale sinija mami teljarda: “Sas jekhvar …”

“Na, na, varekana ando puranipe”, achadala rakhljorri.

Mami asaja: “Sargo so mothodem, varekana ando puranipe trainas zambuka savi akharelaspe Frenk thaj sosoj savo akharelaspe Lisander save cidenas thaj ulavenas lila pe piro cikno gav. Jekhdata, kas asunipe majbut pacalas ni sidjarne pungrre, asunda sar varesave gavutne asaren Lisanderes kaj si but sidjarno ande pire uladimate, kaj palo jekh sato ulavel gadici, kozom avereske trubulas djesenca te ulaven. Holjardo palo kasavo ladzavipe bisidjarno Frenko djelo dziko sosoj thaj teljarda svato:

“Sosoja”, mothoda Frenk gajda poloce sargo vi so phirelas, “Kladisaravma kaj sem ando saipe te ulavav lilendar kozom tu ceres palo jekh kurko djes. Kladisaravama ando mungrro dikhavipe.”

Sosojes cudisarda kasavo akharipe: “Misto,” riknisarda vazdine odjasa. Prasavimasa zambukaske chereske pasune mothodine sar najla nisoski sansa. Te cacarenaspe ande lako peravipe andine svato te arachenpe ando aver kurko po godova jekh than te dichen sar gatisardape opklada. Lisanderi hutavimasa djelo, te lacherelaspe, dzikaj Frenko mirosa beselas. No majpalpale vi vo djelo pire dromesa.

Lisander ulada vjasta pe sasti phuv, vi majbut harnjarelas kucipe, kole kucimatar so lelas Frenko. Trubulas, akana, te posta ulavelpe duvar po djes, thaj vi pale bibucarne thaj abjavale djesa. Pe durjarde plaina uladipe saj te cerelpe duvar po kurko pe majbaro kucipe, no barvale incarimatarja sas ando saipe te azucaren kaj posta aresela dzi lende.

Sar nachelas Lisanderi akharelas zvonosa pire musterije thaj delas lendje saipe te cinen markice the koverturja. Ande majkucalo pocinipe ulavelas posta ande sa jekh vrjama djeseja thaj rjacava, dzikaj pasunimasko thaj cacimasko asape sas ivja. Sar sas sidjarno, sunardo thaj kamlimasko, spisko musterijengo sa majbut bajrolas.

Pala godoja vrjama zambukatar nas ni krlo ni drom. Anglo kurkonesko gatisaripe Lisanderi sas ando dzanglipe kaj therda opklada thaj djelo ke krisnarja save pase traisarenas. Po lesko baro cudurjipe vo kote malada zambukas sar azucareles. “Cacimasa, pharo si manse Lisanderina”, mothoda zambuka miroske buljarde krlesa. “Dzikaj tu prastajan cherestar dzi chereste me indjardem kadici jekh lil. Av pacivalo thaj ramosartu kate.” Frenko dija Lisandereski dokumento thaj maj mothoda: “Mungre si akana se musterije.”

“So si kadava?” pucla Lisanderi.

“Lavo, thagari se dzuvdimatengo ulada man, zambukas, palo Angluno posta-ri, te indjarav se lila ande phuv.”

“Godova naj ando saipe,” mothoda Lisanderi holjarimasa. “Naj pacivale!”

“Godova vi vo mothoda,” mothoda zambuka, “naj pacivalipe te vareko katar leske pacavne theren majlache andimate katar aver. Odolace dija mandje orto po ekskluzivno monopol te savorendje dav jechimasko bucako kvaliteto.” Holjariko Lisanderi mothoda: “So dijan leske palo kadava so cerda tuce?”

@@ambuke ci incaren iadeto te butimasa asan, no Frenko cira prasardape.

“Cacardem lavoske kaj incarela privilegija te se pire lila bichalel ivja, thaj sar si sasti posta ande pacivale vasta, avela leske majloko te cerel kontrola maskar pire pacavne.”

“A so ceresa pire sedjesutne hasardimatenca?” pucla sosoj sa majbut holja-rdo.”

“Thagari chinavela kucipe a uladimate ucharava andar poreza. Mastar varesavi vrjama khonik ci ni liparelape kaj tu sanas mandje konkurencija.”

“Sikavipe kadale paramicako”, gatisarda mami djinavipe, “si te vazda saj te akharestu incarimaske kana incares varesave bare problemurja.”

“Vazda saj te akharavma incarimaske kana sima varesave bare problemurja” maj palpale mothoda Ana. “Dela mandje ande godji, te vi korkori ceravas gajda, mamije. Mamije?”

“So kames kamlije?”

“Saj te dzuvdimate te ramosaren lila thaj te mothon alavenca?”

“Na av dili, rakhljorrije. Godoja si korkore godjardi paramici.”

Dzonatano gatisarda piro detharinako habe thaj naisarda puraneske thaj leske manusnjaske po sukar malavipe.

“Te isar trubulastu vareso, tromale motho amendje,” mothoda purano thaj teljarda Dzonatanos dziko vudar. Savore inklistine po tremo te maj jekhdata sastaren leske vastenca.

17. De mandje ciro nakhlipe ili djesa so aven

Dzonatano teljarda sokakosa, lo-cardo thaj nevisardo. Opstina achelas po drom kasa areselpe po trgo. Dzo-natano kamelas te dzal prdal drome-sa, palpalal pale chera sokakoske sa-ste lundzimasa. Ande godova sokako dichenaspe chudine butimaske kutuje thaj aver gunoj, no godova sas maj harno drom savo indjarelas dzike aver pasuni ulica. Dzonatano sidjarimasa dzalas tunjarikane sokakosa, thaj nas leske pe voja so hacarel dar, kaj achada dzudi thaj khamali ulica. Andegdata hacarda sar varekasko vast zurale cicideles trujal kor thaj hacarda sudri cevija pistoljestar pe pasvare.

“De mandje ciro nakhlipe ili djesa so aven!” hermitisarda cormadari mukline krlesa. “So?” mothoda Dzonatano, thaj pe sa izdralas. “So kamen?”

“Asundan so mothodem: love ili trajo.” palem mothoda cormadari thaj dijale pistoljesa ande pasvare. Dzonatanoske nas trubusardo duvar te motholpe thaj ispida vast ande poski sar inkalelas pharaimasa therdine love.

“Kadava si sa so incarav, a opas godolestar trubusardo si mandje te dav kolendje save ciden poreza” mothoda Dzonatano thaj rudisarda: “Rudivma, achaven mandje opas.”

Cormadari cira mukla vast kasa cicidelasle. Dzonatano pharimasa dikhla cormadaresko muj talo baro sesiri. Sas kodoja manusnji savi asaja handucale krlesa thaj mothoda: “Kana trubul te jertisarestu lovendar, majlache si te des mandje, a na poreznikonendje.”

“Sostar?” pucla Dzonatano thaj delas love ande lako sano vast.

“Te mandje des love”, mothoda cormadarka, dzikaj achavelas love ande kisi savi sas phangli trujal lako maskaripe, “me dzava thaj achavavatut po miro. Porezniko lela tutar love dzikaj san god dzudo, sasto bijanipe cire nakhle bucimatar. Vo godole lovenca lela sama po ciro sasto trajo ande djesa save si angla tute. Pe sa jekh var, vo majbut rispisarela cire love pale jekh brs, no so se cormadarja len tutar dzikaj san dzudo!” Dzonatano dichelas ando bidzanglipe. “Sar poreznikurja se godole cidine lovenca ci ceren vi lache bucimate manusendje?” pucelas.

“O sa jekh!” mothoda manusnji sucimava. “Varesave manusa barvarenpe”.

“Thaj te si porezesko pocinipe lachi buci, sostar poreznikurja ci cacaren manusendje kozom dena?”

Dzonatano, dzikaj cira gindisarda, mothoda: “Saj avelas kaj si palo cacaripe trubusardo but vrjama thaj pharo si?”

“Gajda si,” mothoda cormadarka thaj prasarelaspe. “Godova si gajda vi mungrro problemo. Amen arakhas vrjama thaj pharo bucipe pistoljesa!” Voj lije jeche vastesa te boldel Dzonatanos thaj te rodel sa pe leske posca. Mistadri so sa lija lestar, voj lija sani dori thaj phangla leske vasta, peradales pe phuv thaj phandada lesko muj dikhloresa.

“Gajda, adjes ci dzasa ke poreznikurja. No ac, dijan mandje jekh ideja!”

Voj besli ko Dzonatano, savo miskosarelaspe no nas ando saipe te vazdelpe.

“Asun”, mothoda, “politika si varesoski var rutualengo siladipe. Majbaro kotor manusengo incarel kaj naj trubusardo te avelpe handzvalo, ci trubul te hohavelpe, te corelpe ili naj lache te mudarelpe. Godova naj manusale, te na arachen varesave politicares savo godova cerela po lengo than. Kaj politika mucel sa jecheske, thaj vi koleske bi melale karakterosa, te avel handzvalo, te hohavel, te corel, thaj vi te mudarel pe ortojasko fundo, thaj palem te na avel leske ladzavo godolestar.”

Thaj sargo kaj gindisarda pe varesavi sovlaharimata, po lako muj djinosarelaspe zumavimasko plano.

“Gindiv kaj si mandje trubusardo cira te silavavma, sar mandar khosavas hacaripe dosalimako … thaj bitromalimako”, mothoda thaj avili seriozno po jekh momento, gindisarda thaj athoska mothoda: “Gindiv kaj dzava ke Lady Twid.” Hukli athoska pe pungrre thaj sar durjarelaspe mothoda Dzonatanoske: “Nais pe lovorra. Nisar ci incarav paciv ande love hartijatar.”

Dzonatano dichelas sar voj durjarelpe maskar pustijalo sokako.

Dzikaj kamelas te tromarelpe dorjendar losarel po soro so godoja cormadarka mothoda. Sar ando godova vrjamorro achenas seja, sas bi locarimako, te vareko ci areselas te locarel leski.

“De mandje ciro nakhlipe thaj djesa save avena” liparelaspe Dzonatano pe manusnjaske alava. So gindisarda godole alavenca? “Akana dzanav!” andegdata riknisarda thaj miskosarelaspe bi saimasa te putrelpe. “Mungrre love, kova so incarav, godova si sasto mungrro nakhlipe, rezultato mungrre bucimako ando nakhlipe. Kana lenpe mandar love, athoska musaj palem te cerav te theravas love. Te mudaresma, godova avelas kaj tromardama traestar, a korkore godolesa vi se kolesa so achel angla mande. Po than te cerel godova, voj phanglama, thaj khancarda mungrro phiripe, khancarda mungrro tromalipe ando akanutnipe!”

Holjarelasle ideja te palem irisarelpe ando karnevalo thaj te zumavel palem te therel love, gajda so po sa jekh gindipe bilocarimasko miskosarelaspe thaj marelas prnenca. Kaj akana sa sas udzile poreznikoske.

“Godova si gajda, trajo, tromalipe, kova so incarav, sa si godova kotor mandar korkorestar, korkore ande aver vrjama: ande kova so avela, ando akanutnipe thaj ando nakhlipe. Godoja cormadarka lija mandar kova kotor savo sas mandje maj kamlo, te voj therelas sa kova so si lace maj loko te chol ande funkcija!”

Jekh katar dori dija leske ando mas, tale morchi po zglobo.

“Jao! Godova dukhal!” Dzonatano achadape te miskosarelpe, mirosardape, thaj lija te gindil pe piri bibah. Gindisarda: “Ci hacaravas kozom si tromalipe sukar sa dzikaj ci hasardemla.”

18. Trznica vladendar

Dzonatano, fajma, chudape kamlimatar te korkoro tromarelpe phandadimatar kana asunda varesosko handucalo riknipe savo asunelaspe jeche sokakoske agorestar. Bari gurumnji braon harbatar avelas dzi leste, thaj azbosarelas gunoj savo pasljolas po sokako. “Mu uu”, asunelaspe lace krlestar dzikaj zvono pe laci kor klokotilas.

Andegdata avere sokakoske rigatar dikhlape vi aver gurumnji, pala savi dzalas purano, dzungale furjavimasa thaj rovljasa ande vasta. “Av akaring tu dilije dzuvdimato,” motholas sago pala peste lesamalo.

“Hej, locaren mandje! Locaren!” riknilas Dzonatano.

“Savo si godova?” pucelas purano, thaj dichelas ando tunjariko.

“Me sem”, irisarda po pucipe Dzonatano. “Cordinema” Locaren te tromaravma phanglimaske dorjendar!” Purano daravimasa pasunisardape, thaj sar dikhla kaj si ando pucipe chavoro, ispida vas ande poski thaj inkalda churi. Tromardo chavro mothoda puraneske so maladilo leja.

“Tja”, mothoda purano thaj sa izdralas soresa. “Adjes musaj sa jechestar te arachestut. Nisar ci avavas ando foro te na trubulasma varesosko locaripe e vladatar.”

“Gindis kaj vlada kamela te locarel mandje thaj te pherel mandje cordine love?”, pucla Dzonatano.

“Korkore te avelastu majbut bah no so man si pe trznica vladendar” mothoda purano lesamalo. Lesko muj sas butimasa purano. Pe peste incarelas furjavipe dzungale pohtanestar, dzikaj pe pungrre indjarelas cherja bicerde morchatar. Puranesko miro thaj pacivalipe locardine Dzonataneske te irisarel incaripe ande peste. Saj avelas kaj kadava purano locarela mandje te dzav kadale ostrvostar.

“So si godova vladaski vla-dendar? Si godova dzuvdima-ski pijaca?”, pucla Dzonatano.

Purano vazda piro cikat, dzi-kaj dichelas pire miroske guru-mnja.

“Odolace vi me areslem”, mothoda. “Godova si varesavo chelimasko programo, a zgrada si majsukar katar banka, majbari sa jechestar so dzi akana dikhlan. Andre besen manusa save godjaren pala incarimaske hurdimate, thaj vi pala godova sar incaren mungrri buci.”

“O”, mothoda Dzonatano thaj pucla: “Soske se vlade zumaven te bicinen cidimaske?”

Lesamalo hangrudape pe kor savi sas pecardi khameske tatimastar thaj mothoda: “Kate sas varesavo manus savo korkore pes alavarelas kaj si -socijalisto-. Vo mothoda mandje kaj lesko tipo vladako lija jeche mungrre gurumnja, sar pherdipe palo dipe aver gurumnjako jecheske katar mungrre chereske pasune. Ci but incardem dzi leste, kaj nas mandje po trubulipe averesko locaripe te chereske pasuneske dav gurumnja… te avelas kaj godova musaj te cerav. Kate sas vi -komunisto-, savo incarelas kiosko paso angluno trastari, Iincarelas bu-ljardo asavno muj thaj vazda cinosarelas mungrro vast dzikaj sastarelaspe, gajda pasunimasa, thaj motholas sar butimasa kamelma thaj grizosarelpe pala mande. Godova avelas mandje pe odji sa dzikaj ci mothoda kaj leski vlada lelas mandar liduj gurumnja. Cacarelas kaj godova avelas pacivalipe, kaj athoska savore amen avasas incarimatarja se gurumnjengo, thaj vo delas mandje vareso e thudestar, Cacimasa, semas ando musaipe te djilabav partiijaski himna.”

“Godova musaj kaj si djili!” riknisarda Dzonatano.

“Athoska, kana godova nakhlo, naj semas leske majbut trubusardo”, lu-ndzarda purano.” Gindiv kaj pala peste cida maj baro kotor lachimatar. Athoska dzikaj phiravas bare holosa pindzardilem e -fasistosa-, purano cira achelas thaj trada jeche gurumnja gunojestar thaj lundzarda: “Vi vo sas pherdo sukare alavenca, a cacimasa incarelas ideje sago vi savora aver. Mothoda kaj lela liduj gurumnja, thaj kaj bicinela mandje jekh kotor thudestar. A me mothoda leske: “So? Te pocinav tuce palo thud mungrre gurumnjatar? Vo daradama kaj mudarelama po than te ci sastardem lesko stjago.”

“Kladisaravma kaj bare sidjarimasa djelen godole trznicatar”, riknisarda Dzo-natano.

“Majsig no so teljardem”, mothoda purano, godova -birokrato- cojralune pasunisajlo mandje thaj mothoda kaj leski vlada lelas mandar liduj gurumnja, mudarelas jekh gurumnja te harnjarelpe cerdipe thudesko, dzikaj crdelas thud aver gurumnjatar, a kotor thudestar chorelas ande kanalizacija. Thaj savo dilo cerelas vareso gajda?”

“Cacimasa sa si mandje godova po cuduripe”, mothoda Dzonatano dzikaj cinosarelas soresa: “Thaj losarden varesavi kadale vladendar?”

“Ni palo dzudo soro, chaveja”, cinosardape lesamalo. “Kaske si von trubu-sarde? Po than te mukav e vladaski te lacharel mandje bucarimate, andem korkoro chinadipe te tradav gurumnjen po pijaco, kaj jekh gurumnja bicinava thaj pale godola love te cinav guruves.”

19. Majpurano zanato po them

Godova so asunda purane lesamalestar, majbut bigodjarda Dzonatanos no sa aver. Sosko si kadava cudurjano ostrvo? Trznica vladendar sas ande kan interesantno, thaj odolace chinada te dzal kote sar avelas ando saipe te arachel varekas savo locarela leske te irisarelpe chere. Thaj saj avela kaj arachela varekas savo locarela leske te irisarel pire love. Godole kamlimasa teljarda po forosko trgo kaj mothoda leske purano lesamalo kaj achel e trznica.

“Ci avesa ando saipe te ci diches kaj si godova, mothoda leske purano dzikaj dzalas lestar thaj durjarelaspe pire gurumnjenca. “Maj bari si trgo.”

Cacimaski pe voja, sokako inklelas po trgo, a pe aver sokakoski rig achelas barimaski palata, maj bari savi Dzona-tano dzi akana dikhla. Opral po baro vudar, chindimasa ando bar achelas ramosardo: “Trznica vladendar”.

Dzonatano prastaja pe bare skare ande palata thaj kana arakhadilo andre, achilo azucarimasa te jakha sikavenpe po bizuralo khamipe. Angla leste ache-las bari dvorana, kasko podo sas kasa-vo vuco kaj khamavipe lampako nas ando saipe te khamarel sa so si ande late andral. Thaj sar god mothoda purano lesamalo, kate sas lacharde standurja save sas sukarde stjagonenca the amblemonenca. Manusa pe standurja akharenas se kola so nechen thaj ulavenas lendje pamfleturja. Po agor kodole sobako achelas baro harkumano vudar bare mramoroske fenjkimatenca maskar stupurja pe save sas cerdiene rezbarije. Dzonatano nakhla maskar dvorana kamlimasa te nasel katar bicinimatarja vla-datar. Ci nakhlo but kana pasunisardile leske jekh purani bare cejenca thaj sumnakune vasteske grivnenca.

“San kamlo te dzanes so achel angla tute, raja terneja?” mothoda thaj alavenca crdelasle. Dzonatano tale jakha dikhla godola bandjarde phurja savi sas uchardi koturale dikhlenca. “Sima dipe pe mothav kova so avela, saj avelas kaj san kamlo te dichen ando thejarako djes sar mirosarenas dar katar djesa save avena?”

“Saj cacimasa te anglunaren pala kova so avela?” pucla Dzonatano thaj zumavimasa dichelas Rromnja.

“Pa, cacimasa” bolda po pucipe dzikaj lace jakha khamarenas zumavimasa thaj hohavimasa.

“Mungrro zanato si majpurano zanato po them.”

“Cacimasa, gotova si interesantno!” riknisarda Dzonatano. “Sova diches: maskar kristaloski kugla, tejaske patrina ili …?”

“Na, ando alav Belzelbubusko!” riknisarda Rromnji! “Adjes incares moderne seja. Me incaravma pe butimaske grafikonurja thaj matematika, thaj mungrre musterije akharenma kaj sem ekonomisto.”

“Cacimasa, impresivno. Ekonomisto!” Dzonatano poloce nakhavelas kadava lungo alav prdal e chib. “No mandje si pharo kaj naj sova te pocinavtumen.”

Rromnji holjajli thaj sigo boldape te arachel nevi musterija.

“Rajie, rudisarav, avesa kamli te mothos mandje pale jekh,” rudisarda Dzo-natano, “matej naj sem ando saipe te pocinav tuce?”

“Lache”, mothoda Rromnji thaj zumavimasa dichelas pe leste.

“Kana manusa aven tute palo saveto?”

Manusnji dikhla trujal peste te dichel sar si vareko pase te asunelen. Athoska sargo kaj del varesavo cojralunipe mukline krlesa mothoda: “Aven vazda kana kamen te aven cacarde ande kova so avela, bi uladimako pala godova pala sosko anglunaripe si alav, majbut te si bilacho, manusa majlache hacarenpe te godova asunen averestar.” “Thaj save majbut aven?” pucla Dzonatano.

“Cidipe guvernerengo, von si mungrre majlache musterije” sas boldipe po pucipe. “Cidipe lache pocinen mandje avereske lovenca, cacimasa. Von athoska ande pire mothovimate mothon vi mungrre anglunarimate, te cacarenas rodavipe pale nevi poreza savi lacharen te avel. Pe sa jekh var, godova si lache vi pala mande thaj vi pala lende.”

“Auuu,!” mothoda Dzonatano thaj cudurjimasa cerda vastesa. “Godova musaj kaj si baro therdipe. Sar sikadape kaj si tumare anglunarimate cace?”

“Godova khonik dzi akana ci puclama,” asaja Rromnji dzikaj dichelaspe vorta ande jakha. “Cacimasa te mothav tuce, majlacho anglunaripe theresa dzikaj chudes lovorra ando vazduho. Godova si vareso so sa jekh saj locimasa te cerel. Maskar godova, godova khanikaske ci trubil thaj naj ando saipe te darade manusen ceren te aven bahtale, Me ci ceravasma barvali thaj savetnikurja nisar ci avenas zurale. Thaj sar diches, trubusardo si but te me vjastaravma varesave cudurjale anglunarimava, kaj te avelas, averchande, von arachenas varekas aver.”

20. Bi isoske bucimako

“Kadava musaj kaj si than kaj besen se zurale”, mothoda Dzonatano dzikaj dichelas vazdine odjasa sa trujal peste, fenjkipo thaj harkumano vudar. “Soski bari zgrada mermeroske fenjkiponenca thaj stupurjenca. Cacimasa kate sas chudino baro barvalipe te sa kadava vazdelpe.”

Jekh harkumano vudar sas putardo maskar savo Dzonatano dikhla amfiteatro pherdo manusenca. Locarimasa nachelas maskar manusengo butipe Dzona-tano dikhla jekh platforma ando centro. Jekh cidipe krlale mursikanengo thaj manusnjengo bi lachardimasa achelas trujal platforma thaj cerenas vastesa ko jekh raj savo sas dikhavno, savo furjardo ando sukar sude patave, crdelas vrjamasa dzike vrjama thuv pire thule cigaratar, thaj cigarasa cinosarelas angle manusa save ispidenaspe trujal leste.

Bi ispidimasa Dzonatano avilo majpase. Jekh andar cidipe savo vazdelas penkala ande jakh a hartija ande aver vast, riknilas majbut no aver: “Raja pacivaleja thaj barjardeja savetnikona … si cacipe kaj akana angluno savetniko marda piro alav po nevo zakono pe savo cipelarja avena pocinde te na ceren cipelja?”

“Ej, sa cacimasa si gajda”, mothoda savetniko andar graciozno bandjaripe. “Sar naj kadaja nevi smernica, verasosko presedano?” sidjarimasa pucla manus, thaj ramolas boldipe po pucipe pe hartija.

Savetniko dikhavimasa cerda soresa: “Uhhh, ej, godoja si nevi smernica …”

Manusnji savi achelas cace rigatar manusestar savo angluno pucla, achada savetnikos majsig no so kadava gatisarda piri sintaksa: “Godova si angluno drom ande Corodaski istorija kaj cipelarja avena pocinde a te khanc ci ceren?”

“Ej”, mothoda savetniko, “me sem cacrdo kaj si godova lache.”

Vareko andar palunipe riknisarda: “Kamen te mothon kaj kadava programo locarela te vazdelpe kucipe sa jekh podjimaski … cipelendje, cherjendje, sandalendje thaj maj aver?” “O, si, te mothav … kamen te palem pucen?” Akana asundape zuralo krlo aver manusestar: “Vazdelape kucipe podjimaski?”

“Ej, godova vazdela standardo cipelarendje”, mothoda savetniko thaj po mehanizmo cerda soresa. “Odjimasa azucaras te cerasa sa so si ando amaro saipe te locaras cipelarendje.”

Varesavo cikno manus, savo ci dichelaspe ando cicidipe, rknisarde anglal angle platforma: “Sen ando saipe te mothon so tumaro ministarstvo cerela po aver brs?” “Uh, hmmm, so mothoden?”

“Tumaro programo, soske si tumare planurja palo brs savo avel”? pucla godova krlo hicarimasa.

“Cacimasa”, mothoda savetniko thaj cerda intermeco te zurale crdelas thuv cigaratar. “Uhhuh. Hmm. Pacav kaj si lache te pe kadaja konferencija saj te vjastarav kaj po aver brs planirisaras te savorendje po ostrvo Coroda pocinas te khanc ci ceren.”

Asundape odjako akharipe savorengo save sas cidine. “Savorendje?”

“Prasarentumen,” “Pala godova si trubusardo barvalipe” “Sar godova lacha-relape?”

“Te lacharelpe?” mothoda savetniko thaj cinosajlo.

“Sar kadava achavela manusen te na ceren?”

“O gajda si. Ande amari agencija incaras prototipo”, mothoda savetniko barimasa ando krlo. “Amen nisar dzi akana khanc ci cerdam.”

Ande godova vareko pasunisajlo savetnikoske thaj vjastarda gatisaripe konferenciako. Cidipe reporterengo biladilo cicidimava ando amfiteatro.

Sijalice line te mudarenpe.

21. Aplauzomero

Butipe reflektorengo khamarda platforma thaj publika sargo kaj dzungadili. Vareko lija te ando ritmo marel ande palpe thaj andar godova sa aver cerenas godova. Bari dvorana phadjelaspe riknimatar vazdine cidimako. Majpalal pe platforma huklo manus balenca sar rupunipe. Indjarelas khamardi kavadji thaj sasle majdilivano asavimasko muj savo Dzonatano isar dikhla. Vo cinosarelaspe anglal thaj palal dzikaj sastarelas vazdino cidipe.

“Lache areslimava, lache areslimava, lache areslimava! Me sem Fil, chelavimatari, thaj butimasa sem odjardo so incarav kasavi lachi publika, pe amari adjesutni predstava. A soski predstava pala tumende lachardam. Majpalal mothasa … dzanen maj kasa … e Kandidatosa!”

Opas nandje cheja achenas liduje rigendar binatar thaj odjalimasa vazdenas thaj mucenas pire vasta so publikatar crda baro aplauzo.

“Nais, nais … but naisarav tumendje. Majsig sa jechestar sima pala tumende jekh baro inklistipe. Khonik aver no prezidento Korodoske losarimaske komisijako, kate si amenca te mothol amendje pala revolucionarna losarimaski procedura, pala savi gadici asunasas:” Andar gotova cherutno boldape po paluno kotor binako teatralno sikada vastesa thaj riknisarda: “Akana rudisarav te sikaven lachimasko areslipe doktorkaski Juliji Pavlov!”

Publika thaj savore save sas kote palem dine baro aplauzo, rikninas thaj denas sol odjalimasa. Chelimatari Filo sastardape vastesa doktorkasa Pavlovosa thaj cidimaski dija vastesa sikavipe te mirosarelpe. “Prasukar Dr. Pavlova. Tumen, cacimasa therden but pristalice pala kadale nakhle brsa.”

“Nais tuce File,” mothoda voj pherdi korkore pestar. Me mothavas kaj godova sas trujal 5,3 odjalimatar.”

“Azucaren, azucaren akana bigodjardinema,” mothoda cherutno, thaj manusa save ceren ando pozoriste dine publikaski sikavipe. Dvorana asundape asape. “So incaren talo godova 5,3 odjalimatar?” pucla Filo.

“Pa,” mothoda Dr. Pavlova, ” kate si jekh oficijelno aplauzomer, savo si mandje vazda tale vast. Vo vazda sikavel mandje publikako odjalipe.”

“Godova si te ci pacas. Sar naj gajda cidimato?” Publika palem dija baro aplauzo. Sar riknipe mirosardape, Dr. Pavlova lundzarda: Godova sas trujal 2,6.”

“Te na pacas” mothoda cherutno. So kanem aplauzimetrosa? Sar lacharenales ande funkcija pe losarimata savi avel?”

“Ando cacipe san File. Amen ande losarimaski komisija incarasa kaj si maj lache kaj sa gatisarelpe korkore po djindipe glasonengo. Djindurja naj korkore po lachipe te cacaren savo dela kriterijume ando dikhavipe pe etika, po incaripe, po barvalipe thaj ortijaripe. Incaras kaj pe glasurja trubul te delpe vi odjalipe.”

“Godova si te na pacas!” riknisarda chelimatari Filo pe soste publika palem marelas e palmenca.

“Godova si trujal 4,3” mothoda Dr. Pavlova.

“Sar gindin godova te ceren, doktorka?”

Lace cicidine phuvja bandjardinepe majbut no so ucharenas jakhale, thaj angluno asape prastaja prdal lako seriotno muj. “Kadava avela angluno brs ande save delape ande funkcija aplauzomero ande losarimata po ostrvo. Po than te piro kamipe ramosaren pe hartija losarimatarja, marena palmenca ande palme po sikavipe signaloske khamavimako savo vjastarelape paso alav kandidatosko pala savo losarelpe.”

“Sosko si gindipe kandidatengo incarimasa pe nevi losarimaski procedura?” pucla Filo.

“Ah von si bahtale. Fajma kaj maj anglal lachardine pire pristalice palo kadava nevipe. Incardine butimaske maladimate thaj dine alav pire losarimatendje kaj se averendje love avena rispisarde pe lende, a godova vazda odjarel manusen.”

“Nais tuce kaj sanas amenca, thaj sikadan amendje majsukar pilta djesendar save avena. Thaj aven amendje palem, kamen? Rajalen thaj rajkalen, jekh baro aplauzo pale doktorka Julija Pavlov!”

Kana aplauzo majpalal mirosardape, cherutno bule vasteske sikavimasa palem sikada pe paluni binaski rig. “Akana avel momento savo savore odjimasa azucarden. Direktno andar losarimaski kampanja avel amaro Kandidato Dzo! Te asunasle!”

Hutimasa prdal bina, bulimasa inzarde vastenca, sa khamardo, Dzo odjalimasa alavardape publikaske: “Nais File. Cacimasa sem bahtalo te akana avav tumenca, pasunije cidimato.”

“E, pa Dzo, akana musaj te mothos amendje so pasljol ando palunipe. Odjardan sasto ostrvo cire mothovimateca, save sas pe maj bari senzacija dzikaj nachelas sasti dekada. Motho amendje gadaja paramici.”

“Dzi akana nas majlacho momento, sar te na? Lache. Diches man grizosarda boro kucipe politikaske kampanjengo ande nakhle brsa. Odolaci semas kamlo te po godova pucipe cerav vareso. Me sem ando incaripe kaj kolendje save losaren, po kadava ostrvo, musaj te denpe majlache andimate pala piro kotor no so dzi akana sas. Godova tradama te cerav Sajecheski partija.”

“Sajecheski partija! Soski sukar ideja, Tu korkore arlisardan vi ciro bijanimasko alav, sar naj gajda?” riknisarda Filo.

“Gajda si File. Mungrro caco alav si Elihu Root, no kodole alavesa nastik te ceravas khanc sar cidimasko kandidato. Te kames te manusa pacantut musaj te aves lendje pe odji.”

“Sar kames godova te crdes, Dzo”

“Sajecheski partija ande harni vrjama, pe foroske diskontne ducanurja, inca-rela duk fundoske letkurja kale thaj parne thaj posterja. Kamle sam te hasardimate katar kucale losarimate phagas pe opasin locarimasa katar amare ideje.”

Chelimatari Filo achadales: “Incaren tumaro stavo po pucipe debatako?”

“Cacimasa, no sargo vi se aver partije,” mothoda Dzo thaj sar ispida vast ande poski inkalda cidipe hartijengo. “Kadava si amari parni hartija po pucipe kriminalosko … a kadava amari parni hartija si palo pucipe corimako.”

“Dzo, pe kadale parne hartije naj khanc,” cudisardape Filo, kaj se parne hartije sas cuce.

“Godova se seja cerel te aven interesantne. Filona, sar ci hacares godjasa? Sostar te hasaras vrjama te savorendje das alav pala sa jecheste. Sostar te manusa korkore ci ramosaren kova so kamen? Sa achel jechimasko sargo vi majsig, no korkore harnjaras troskurja pale stampa.”

“Cacimasa godjaver. Dzikaj aver kanditaturja korkore cucimasa mothon palo harnjaripe kucimako pale kampanja, tu cacimasa ceres vareso konkretno. No vrjama savi si angla amende hasarelpe. Sar san ando saipe te harnimasa mothos pala soste achel tumari partija?”

“Mothava File. Godova maj asunelpe po sasto ostrvo. Slogano amare Sa-jecheske partijako si “Amen pacas ande godova ande soste vi tumen pacan!”

“Butimasa nais tuce Dzo. Akana rajalen thaj rajkalen, jekh baro aplauzo palo genije losarimaske kampanjengo, palo Kandidato Dzo!”

22. Po trubulipe

Fanfare thaj damperja. Soumeno Fil vazda piro vast angle publika: “Tumare dada thaj deja, kote avri, but azucaren amaro finale. Desuduje brsesko dromaripe tumare chavoresko areslo dziko gatisaripe. Vrjama si pale Maturske chelimate!”

Bari dvorana pherda muzika orguljendar dzikaj liduje rigendar ando jekh momento putardile se vudara, maskar save dine sikamne maturantske stadjenca ande lungrone kale kavadja. Ande dvorana asundape baro aplauzo maskar savo asunelaspe riknipe nasvale krlengo. Dzonatano poloce pucla manusnja savi achelas pasa leste: “So si godova Maturske chelimate?”

“Kadava si utakmica ternengo andar amari skola,” mothoda manusnji, thaj achili te asunel vjastaripe thaj athoska lundzarda gajda so riknilas te asunelpe: “Kadava si finale po jekh formalno obrazovanje. Dzi akana ciljo po formalno obrazovanje sas te sikavel kucipe bicimako thaj sikavimako. Pe kadaja rjat das paciv maj lache sikamnendje pale lache rezultaturja ando sikavipe thaj bare areslimate, no maj baro dipe savo nisar dzi akana nas dino si Jertimasko trofeji savo lel kova savo avel maj lachi pe Maturske chelimate.”

Sar dikhla pe govornica, Dzonataneske cerdape kaj dikhla varekas savo sas leske pindzardo. “Savo si godova so inklel te sastarel sikamnendje?” pucla Dzonatano.

“Pa, godoja si Lady Twed”, asunda boldipe po lesko pucipe. “Sar ci pi-ndzarenla andar novine. Voj si amari dikhavno mothovimatarka. Sar clano Cidimatar guvernerendar thaj lesamali pe industrijasko pilitika, voj si, sargo vi majsig, dikhaviamasko gosto pe Maturske chelimate.”

“Sar godova cerelpe?” pucla Dzonatano.

“Ake, sar”, mothoda manusnji, thaj motholas Dzonatanoski po kan. “Ledy Twid incarel jekh katar lace sedjesutne mothovimate, a sikamne ramosaren sa so si averchande kodolesa so dzi akana siconas. Kova savo arachel maj but dilimate, vjastarelpe sar kova savo si maj lacho thaj therel Jertimasko trofeji. Psst, Lady Twed teljarda.”

” … gajda pindzardam palo tromalimako lachipe”, motholas zurale krlesa Lady Twed. “Amen dzanas sar tromalipe chinadimako thaj korkorimasko pacivalipe indjarel po pacipe thaj barjaripe. Them saste pire istorijasa rodel tromalipe. Soski si akana bari bah so traisaras po tromardo ostrvo …”

Manusnji sikada pe sikamne save achenas pale zeja katar Lady Twed. “Dikh sar sidjarimasa ramosaren. Cidena butipe poenengo.”

“Sar Lady Twed mothol kontradiktorno kolestar so von sicile ande skola?” pucla Dzonatano.

Manusnji asalas. “Tromalipe chinadimako. Dilipe. Skola si trubusardi sa jecheske. Chvora musaj te dzan ande skola thaj savora musaj te godova pocinen. Akana achel.”

” … thaj bahtale sam so si amare skole lache, sar amen kamas te avel godova,” motholas Lady Twed gajda kaj sa basavelas. “Amare ucitelja si primereske pale amare chavora, von khamaren drom savo indjarel dzike demokratija ando kha-mipe lachimako thaj dzanglimako…”

“Mungrri chej si trito cace rigarata ando dujto redo,” mothoda manusnji vazdine odjasa thaj astarda Dzonatanos pale baj. “Voj ramol, cide se poenurja, cacardi sem.”

“Ci del mandje ande godji godova,” pucla Dzonatano, “soske poene?”

“Majlache skolako? Komparacija nastik te avel te naj sansa palo losaripe. Lady Twed bichalel pire chavores pe privatne casurja avri kadale forostar. Ucitelji po dikhavipe? Ha! Sikamne musaj mirosa te besen thaj desuduj brs te pacan hohavimaske te therenas cacarimaske lila the ceraina. Te ucitelji po than lovarne ceskosko therelas cerainorri, vo godova alavarel roboija! Khamavno drom dzike demokratija? Naj sansa! Primeri andar sikavno odeljenje si autokratija.”

Lady Twed pacimasa handuk bandjardape: !…”akana areslen dziko dromesko chindipe pire traestar. Sa jekh tumendar hacarda godjasa kaj sam korkore jekh krloro ando baro horo manusalimatar. Dzanas kaj si utakmice thaj bipacivalo thaj peravimasko maripe, te aresenas dziko majvucipe, bi premerengo ando kadava vrjamorro. Pala amende si maj baro baripe andipe, palo trubulipe averengo, palo cidipe savo si majcira bahtalo…”

Manusnji majpalal hukla odjalimatar: “Dikchen sikamnen sar ramosaren! Sosko sumnakuno rudniko kontradimatar! Ande skola vazda sikavenasle te aven majvuce korkore pestar, a raji Twed, personalno si maj krlali maj bare rodavimatenca thaj maj harne lesamalimava. Voj crdape dziko maj vuco than sa jechesa so sasla thaj so incarelas. Kadala sikamne dzanen kaj ci aresle dzi kate dzikaj hasarenas pire brsa pale bilache sikamne.”

Dzonatanoske godova nastik te delas ando soro. “Kamen te mothon kaj si sikamnendje mothodino ande skola te aven majbare korkore pestar, a palem, kana gatisaren matura Lady Twed mothol lendje kaj trubul te peravenp pale aver manusa.”

“Akana hacardan,” mothoda manusnji, “Lady Twed anglunarel arlisarimate ando them pale maturanturja. Sa jekh po piro saipe thaj sa jekh po piro trubilipe. Godova si intereso savo avela. Godova si anglunipe.”

“Sar von saj te aven dosledne, thaj te den vi majsig thaj vi pala matura?” pucla Dzonatano.

“Incarimatarja ceren pe godova. Skole incarenpe pe purani tradicija pe savi majvuce klasurja theren andimate palo maj lacho sikavipe. Po aver brs la-charenpe te den nevo sistemo ande gradacija. Von kamen te teljaren thaj te traden sikamnen sar lacharenaslen palo nevo akanutnipe. Gradicija avela sar andimata, po fundo trubulimako, a na pe bucimaske therdimate. Maj bilache sikamne therena petice a maj lache therena majbilache ocene. Bilache sikamnendje si majtrubusarde majlache ocene!”

Dzonatano boldelas soresa thaj motholas ande peste lace alava te cacarelaspe kaj si godova gajda: “Bilache therena petice a lache therena jedinice?”

“Gajda si,” mothoda manusnji thaj mukla o soro. “Barimaski thaj humano cerdipe katar raji Twed. Maj lache sikamne sikavenape barimaske gajda so peravenape. Skolaske incarimaske mothodino si te sidjaren te len godova plano palo barjaripe ando sikavimasko programo.”

“Sar godova avilo pe odji nastanikonendje?” pucla Dzonatano.

“Varekaske avilo pe odji a varekaske na. Mungrri chej mothoda mandje kaj majlache nastavnikurja daraven godolesa so dzana andar nastava te godova planu fundosarelaspe. Godova saipe, pale akanutni vrjama, maj achel.”

23. Pocin palo bezah

Dzonatano achada odjalo cidipe ando amfiteatro thaj teljarda jeche lungone hodnikosa. Dikhla cidipe manusengo savo beselas pe aver rig hodnikostar pe varesoski besavni phanglimaske sastrjenca pe pungre save sas phangline lanconenca. Sar godova kriminalcurja azucarenas krisi? “Saj avela kaj akanutne incarimatarja avenas ando saipe te locaren mandje te boldav love save si mandar cordine.” gindisarda.

Stngone rigatar sas vudar pe savo ramolas: “Ministarstvo tradimaske bu-cako”, a po aver agor achenas lesamale thaj maskar peste mothonas bizurale krlesa thaj ci dichenas pe pire astarde. Nas saipe te vareko lendar nasel.

Dzonatano pasunisardape majpase phangle manuseske savo sas chavoro katar desuduj brs savo ci incarelas kriminalistikani faca. “Sostar san ande lancurja?” puclales Dzonatano. Chavoro maj anglal dikhla po Dzonatano thaj athoska cojralune lesamalen majsig no so mothoda: “Odolace so bucaravas,”

“Soski buci chudatut ande kasavi bibah?” pucla Dzonatano buljarde jakhenca cudurimatar.

“Pheravas rafurja sejenca ande Dzekoski bakalnica.” mothoda chavoro thaj azucarelas dzikaj dichelas manuses parne balenca savo beselas pasa leste.

“Me lijemles ande buci”, mothoda Dzek, zuralo maskarutne brsengo manus handucale krlesa. Po manus sas maj melali ketrinca thaj sas mardino sastrjenca sargo vi o chavoro.

“Chavoro mothoda kaj si kamlo te bajrol thaj te avel sargo lesko dad savo si sorutno po fabrikasko stovariste. Khanc kate naj bimanusalo, saj te motholpe, no sar si fabrika phandadi, dad nas ando saipe te arachel aver buci, thaj gindisarem kaj buci palo chavoro lache avelas pala leski familija. A vi bare ducanurja harnjardinema thaj sas mandje trubusardo bikucalo bucako zuralipe. Maskar godova, akana si sa gata.” gatisarda Dzek. Po lesko muj dikhlape kaj mirosardape sudbinava. Athoska chavoro teljarda: “Ande skola ci pocinen amendje dzikaj sicos te ramosaras thaj ceras matimatika a Dzek pocinelas mandje. Indjaravas rodavimate, lacharavas ducano, thaj bucaravas te andar butimaske novine so majbut djinavav pale godoja buci. Malavavas manusen sa jekh brsengo a na korkore chavoren ande skole. Dzek locarda mandje te dadeske pocinav kirija palo cher. Arakhavimasa therdem love vi pale bicikla. Akana pe sa peradilem.” Thaj krlo lesko peravelaspe dikhavimasa pe lesamale, “thaj musaj te dzav po motharipe.”

“Motharipe naj gajda daravimasko kana gindis po aver saipe”, majmothoda jekh thulorro korpava mukline galbene luludjengo. Thaj vo sas ande lancurja thaj beselas paso chavoro. “Pharo si trajo. Nisar ci kamavas te cerav pala aver thaj gindisaravas kaj majpalal godova tromalipe therdem mungrre luludjenca. Lache dzalas mandje. Bicinavasle po angluno trgo thaj pe ulice. Maskar godova, kolendje save incaren ducaja nas pe odji mungrri konkurencija thaj rodine Cidimatar guvernerendar te achaven bucipe sokakoske bucarnendje. Athoska mothodine mandje kaj sem avri zakonostar, dzungalipe thaj daravipe palo cidipe. Gindin, mungrre luludja thaj me avasas po daravipe cidimaske!”

“So ci achadentumen te bicinen luludja?” pucla Dzonatano.

“Thaj te chelas sar basavel savetniko? Kova so me sasto mungrro trajo kamavas, sas ande godova te korkoro avav piro incarimatari. Sa jekh pe avreste, phanglipe naj gadici dzungalo. Ci trubul te cerav buci, thaj incarav soba trine kvadratostar, pala savi pocinen kola save incaren ducanurja. Cudurjalo. Incarimatari phanglimako gindil kaj cerel mandje locipe … so avava pe rehabilitacija. Me gindiv kaj me len saj te dav pe rehabilitacija.”

Dzonatano athoska bodape cidimaske manusnjendar ande bucimasko furjavipe save besenas dziko chavoro. “Pala soste sen tumen kate?”

“Amen incaras cikni macharendji ladja. Jekh incarimasko bucarno achadama dzikaj fuljarasas phare mohte ando pristaniste”, mothoda jekh manusnji dzungale avrjalimatar thaj zumavimaske jakhenca. “Vo mothoda mandje kaj si godova dukharipe zakonosko pale bezbednost. Incarav kaj zakonurja trubun amen te arachen dukharimasa pe buci. Kotora incarimatar maj duj drom phandenasmen no pale cojralune samas po pristaniste te lacharas alato pale nevi macharendji sezona. Akana, kana astardinemen, alavardine kaj lache incarenamen.” Akharda odjasa thaj puclape: “So cerena mungrre chavesa? Leske naj majbut katar trin brs. Pe se thana indjaravasle manca thaj indjaravasle vi pe buci. Prasavimate, majpharo si kole mohtendar save vazdasas.”

“Tumendje si godova po prasaripe?” mothoda manus kaski sukar rangli chor garavelas terno muj. Thaj ispida kujesa manuses savo beselas pasa leste vo mothoda: “Dzordz cerelas mande buci varesave suturja po djes duj ivenda jekh pala avreste, sargo varesavo segrto. Incarelas mandje frizerosko salono, silavelas thaj locarelas trujal musterije Akana incarimatarja mothon mandje kaj ci pocinavasle kozom trubul pala godova so cerelas.” Vazda holjarimasa pire vasta thaj mothoda: “Te pocinavasle gadici kozom von mothodine ci avavas ando saipe te lav les pe buci!”

Pe godova, sukle mujesa mothoda Dzordz: “Tale gadale saimate thaj putarde krisimaske dosijesa nisar ci avava ando saipe te putrav mungrri berbernica.”

“Tumen gindin kaj incaren probleme?” hamisardape manusnji dikhavimaske mujesa, odolace so vazdape odji ande late so averenca ulavel sudbina. Kadaja raji, Madam Ins, sas gatisardi te rovel, mothoda thaj chuta sukar parno dikhlorro po muj: “Kana kadava vjastarelpe ande novine, karijera mungrre manusestar avela gatisardi. Ci ni gindisardem kaj si godova so cerav bilache. So tumen cerenas.” Astarda mrtikasa terne unsurde manuses thaj manusnja pasa peste, madam Ins lundzarda: “Varekana incaravas baro cher. Mungrre trin chavora dzanas ande maj lache skole a me kamavas te boldavma mungrre profesijaske. Odolace pucavas palo locaripe ando cher. Vilijem thaj Eleonora avile lache bucaske lilenca, thaj sigo lijemlen ande buci. Eleonoro si lachi te cerel e bar thaj dzanel trujal vordon. Dzanel sa te lacharel ando cher, a pasa godova cinelas sa so trubul palo cher.

A Vilijemo sas mandje katar maj baro locaripe, kaj dzanel trujal chavora thaj vazda sas kate kana god vareso trubulasma. Dzanel te randel bal chavorendje, te ciravel, te silavel thaj te cerel milja thaj jekh buci majlache no so me isar ceravas. Kana avav chere semas ando saipe te locaravma, te vareso mothav mungrre manusesa thaj te chelavma chavorenca.”

“Godova si locaripe savo sa jekh kamelas,” mothoda Dzonatano. “No so kate nas lache?”

“Anglunimatar sa sas lache, athoska mungrro manus therda than ando Birovo lache vojako, thaj leske dusmaja chudine dikhavipe ande amare finansije thaj dikhle kaj ci pocinasas socijalno pale Eleonora tho Vilijemo.”

“A sostar ci pocinenas?” pucla Dzonatano.

“Athoska nastik te pocinasas. Troskurja pale privatno skola, poreza thaj cikne love po teljaripe, ci mucenas te lav leln ande buci.” Ande godova momento Vilijemo mothoda: “Pala amende godova sas bari bibah.” Manusnji ispidales kujesa thaj mothoda: “Le sama Vilijeme, lipartu so sa chutam pe kocka.” “Pa.” tljarda vo azucarimasa. “Rajie Ins, tu mentisardan amaro trajo. Naslam amare ostrvostar e bokhatar thaj dilivane marimatar savo kote incarelpe. Nasmen saipe te losaras… musaj te nasas, merasas e bokhatar a saj te avelas kaj vareko mudarelasmen. Odolaci vi avilam pe Coroda. Te raji Ins ci locarda amendje boldinesasmen thaj kote merasas marimatar.”

“Si,” mothoda Eleonora tatimasa: “Amen sam udzile tuce amaro trajo, thaj pharo si amendje so pala amende dijen ando sa kadava bibahtalipe. Socijalno ni jecheske amendar ci dija varesavo cacimasko incaripe.”

Madam Ins crdape maj jekh handuk akharipe odjako majsig no so mothoda: “Mungrre manuseske khancarelape barimasko therdipe palo Birovo lache vojako, a saj avela vi akanutni buci. Vo sas sorutno pe angluni komisija pe Coroda palo arakhavipe nacionoske dikhavimako, leske dusmaja dosarenales palo domujalipe.”

“Palo domujalipe?” pucla Dzonatano.

“Ej. Angluni komisija pe Coroda naj kamli pale kola so aven.”

“Kola so aven?” palem pucla Dzonatano. “A save si kola so aven?”

“Godola sam savore aver. Se amare familije ando nakhlipe aresline varesave thanestar sar kola so aven.”

Dzonatano nakhada knedla. Ci tromalas ni te gindil so cerelaspe leja kana incarimatarja dichenas po lesko mothovipe thaj pe drze kaj si vi korkoro kolendar so aven. Cedrimasa te avel sar kova kas naj bari griza pala sa godova, pucla: “So incaren dusmanimasa pe kola save aver?”

Macharka dija ando alav: “Godola zurale andar Cidipe guvernerengo naj kamle pe konkurencija. Kola so aven saj te avenas majbucarne bucasa, te ceren majbut pale majharnjardi pocin thaj godova pe thana kaj si majbaro riziko. Lenas vi hurde bucimate save khonik amendar naj kamlo te cerel.”

“Ac cira. Si butimaske dosarimate pe kola so aven.” mothoda Dzek bakalino.

“Kola save aven ci pindzaren chib, kultura, ci dzanen te incarenpe, ci pi-ndzaren amare adeturja po ostrvo. Sukaravma lendje zurale odjaske, tromale se vi te trajo den pe kocka korkore pala godova te aresenas kate, no trubusardi si vrjama te sa sicolpe. Adjes si majpharo no ande vrjama kana amare purane nasline durane ostvonendar.”

“Mungrro manus,” mothoda madam Ins vazdine odjasa, “Cerda kasave ca-cimatenca dusmanimasa pe kola so aven. Von mothon kaj von anglal musaj te sicon chib thaj amare adeturja, majsig no so aven kate. Trubusardo si lendje vi love thaj vi sikavimate. Mungrro manus akana cerel po buljardo predmeto palo pindzaripe vi chavorengo sar si kolendar so aven. Sar si planirime, vi von avena bichalde dzikaj ci achavenpe te aven pharipe, godova avel dzikaj ci sicon chib, adeturja, dzikaj ci pindzarel love thaj theren kasavo dzanglipe te saj korkore pes te incaren.”

Ande godova momento duj manusa ande incarimaske patave thaj pherde trastenca katar dokumentacija dine po vudar. Pasunisardinepe madam Ins savi cicidape daratar. Jekh lendar dija sikavipe lesamaleske te pungrendar fuljaren phanglimaske sastrja. “Kamas te sikavas tuce amaro majbaro jertisaripe palo kadava bigodjipe madam Ins. Aven cacarde kaj pale sa kadale seja grizosardinepe pe maj vuce thana.”

Bare locarimasa madam Ins jertisardape averenca thaj sidjarimasa djeli bare hodnikosa a kola duj manusa dzanas pala late. Kola aver sa dichenas amndo phandado miro savo vrjamasa achavelas cinosaripe lanconengo. Kana madam Ins durjardili, lesamale boldinepe Vilijemoske thaj Eleonoraske, zuralimasa ula-dinelen averendar thaj ispidinelen pe aver rig. “Dzan bibahtalen kotar katar vi areslen!”

“Amen ci cerdam nisosko bibahtalipe!” civisardine Vilijem the Eleonora.

“Amen merasa.”

“Godova naj mungrri griza”, pharimasa mothoda lesamalo.

Macharka azucarelas te kadala hasarenpe ande skare thaj te phanden vudar pala peste thaj sargo phandade mujesa mothoda: “Musaj kaj avela ciri!”

24. Kaski si kadaja lachi ideja

“Ura, ura!, riknisara manus saste krlesa. Dija ande soba varesave manusenca ande kale uniforme. Sa dichenas pe leste sago kaj lengo trajo sas leske ande vasta. Incarimatari bare pasosa pasunisardape sinijaske kaj achelas kafa thaj vastesa sikada averendje te ceren leski than. Von pacivalimasa djele ando jekh kotor sobako te azucarenles.

“Len mandar cestitka” mothoda Dzonatano, “matej so te abjaren. Sem ando tromalipe te pucavtumen sostar sen gajda bahtale?” Dzonatano dikhla manuses” Dzonatano dichelas po manus ande sukarimasa sudo furjavipe.

“Hej, kadaja kafa si phabardi?”, riknisarda manus thaj irisarda kafa pe sinija, thaj sar inzarda Dzonatanoske piro vast mothoda: “Me sem Artur, a sar si ciro alav?”

“Dzonatan, bahtalo sem kaj pindzardilam.”

Artur zuralimasa cicida Dzonatanosko vast: “Dzonatane, pacav kaj adjes barvajlem. Akana therdem chinadimasko glaso palo mungrro arakhavipe; sanjardo sastri pe rovlji.”

“Sar dzalas losaripe?”

“Krisi chinada manimalne barimasa: 4 pe 3 glasurja thaj duj incardinepe te delpe mandje dokumento palo patento.”

“Pala savo patento?”, pucla Dzonatano.

Pherdo pestar Artur vjastarda: “Godova si maj kucalo kotor hartijako pe kadava ostrvo. Vo del mandje zakonosko monopol pale realizacija jeche genijalne idejako. Khonik aver ci incarel saipe te lacharel sanjardo sastri pe rovlji bi mungrre muklimako. Avava baro barvalo manus”, gatisarda manus pherdo barimasa.

Dzonatanoske nakhlo maskar soro sa, vrjamatar kana arkhadilo po ostrvo, thaj dzike manusnji savi sas astardi. “Kana godjasa anden godova?” pucla Dzonatano.

“O, ci me godova godjasa andem. Jekh coro bucarno manus savo akharelpe Carli sa godova godjarda thaj dija prijava zavodoske pale patenturja. Me cindem lestar godova orto pale varesave hurde love, thaj po agor sa pocindape. Vo naj ando saipe te pocinel sasto timo advokatengo.” mothoda Arturo thaj bandjilo pasunimasa manuseske savo beselas pe rig pala leste. “Thaj save hasarde po alosaripe?”

“Sas godoja caci marimata. Sel lendar mothonas kaj godova godjade majsig mandar. Varesave motholas kaj si godova logicno barjaripe palo godjardipe sanjarde baresko pe rovlji.” Artur achadape svatostar gadici te phurdel ande kafa savi pelas. “No kadava majpaluno alosaripe sas maj phabardo. Dosarelas varesavi Danijela, savi cacarelas kaj majsig inja brs cerda prototipe spravako thaj te pala godova majbut katar starvardes cacarja. Voj mothoda kaj godova sas godjaske interesantno thaj varesavo hobi. Chelalas pe karta te inkalel krisnarendar simpatija thaj motholas sar si cori thaj nisar nasla love te pherel prijava palo patento. Soski bibah, eh?”

“Kadava krisipe musaj kaj pala late sas po baro kucipe?”, dija aldo alav Dzonatano. “Ej, no korkore naisarimasa bare dzuvdimaske sargo so si raj Vu savo pocinda lace advokatonen. Pacav kaj delasla sa jechimasa sarg so vi me dijem Carloske. Danijela kamelas na majbut, no te lako alav del ande istorija. Gajda, pala late khonik majbut ci asunela.” Artur jeche vastesa muklape po zido, dikhavimasa kaj sukarelpe ando piro vazdino zuralipe.

“Sa jekh kadale krisimatendar incarel piro mujalipe. Elisa mothoda pe krisi kaj cordem leski ideja locarimasa Zavodostar pale petenturja …, sar mothoda: idije dija mande … ex, vi dziko Carli. Ziperi trailas po surimasko ostrvo a aver si majodomut mule gajda kaj si chudine andar chelipe. Varesave vazdenaspe kaj bucaripe pe ideja nastik te avel incaripe no, me godova avava ando saipe pale 17 brs.”

“A sostar 17 brs?” pucla Dzonatano.

“Savo dzanela?” asaja manus. “Mungrre advokaturja mothon kaj si majsig varesave sela brsendar andar soste mistardinepe, vi aver godjavirimatarja godole vrjamatar, duj dzike trin segrtunimate lenas sar cerimasko djindo. Sa avilo pe komplikacija. Cuci paciv, te man pucenas.”

“No te von cacaren kaj si godoja ciri ideja, sostar voj hasarel incaripe pale 17 brs? Sar avel kaj hasaren sasto barvalipe kana nachen 17 brs?”

“Hmmmm.” Artur pala varesavo vrjamorro achilo te cira crdelas kafatar thaj athoska mothoda: “Lacho pucipe. Pe aver var naj nisoske vrjamaske achadimate po incaripe, no ac.” Vo akharda vastesa jeches kole dujendar save besenas ande soba, thaj kadava sigo prastaja. “So saj te cerav pala tute raja Arture?” pucla pacavimasa.

“Pole, sostar nastik te incarav patento majbut katar 17 brs?”

“Kamlipe dokumentaciako pale patenturja.” motthoda Polo jurisdikane sa jedjesutne krlesa. “Si kaj trubul te avel stimulacija po godjaverimasko arakhavipe. Barvalipe savo therepe pale 17 brs andar legalno monopoloski eksploatacija incarelpe kaj si pherdo dipe.”

“A so si kolenca save godjaverimaske andimava ceren andar varesesko aver kamipe?” pucelas Dzonatano. Artur thaj Pol dikhline jekh pe aver ando bidzanglipe: Pol pucla: “Sosko aver kamlipe?”

Dzonatanoske cerdape bipacivalo chinadipe incarimako, pe savo jekh therel astarimasko barvalipe, a kava aver ci therel khanc. “Godova avel, kaj sa jekh savo lacharel sanjardo sastri pe rovlji musaj lidujendje te pocinel?”

Pol asaja cira andar neuroza, dikhla rigatar Arturos. “Godova achel dzi Arturosko kamlipe. Vo si ando saipe te chinavel da li cerela patento ili ci cerela, ili incarelpe katar ponuda tesarendar, te pe sa mucel patento ande proizvodnja … pale 17 brs … te na avelas te lacharen modifikacije po originalo thaj godolesa lundzarelpe vrjama.” Polo boldape Artureske thaj lundzarda: “Maj therdam kadrurja save ceren pe godova. Arture, lipartu kaj musaj majanglal te grizosarasmen pala godova rtosko zakono pale kastarja.” Thaj majmothoda Dzonatanoske: “Kastarja incaren varesavo cudurjalo purano dikhavipe pala godova kaj lendje rovlja kasa peraven e kasta musaj te arachenpe katar neve ideje.” Arturoske sargo kaj boldape incaripe ande korkore peste: “Dzanav kaj saj te incaravma ande tute, Pol. Tu san vazda anglo chelipe.”

Arturo lija mrtikasa Polos the Dzonatanes thaj pasunimasa teljardalen dziko vudar sargo kaj kamelas te gatisarel svato. “Terneja, te adjes ci lijem buci pe krisi, av cacardo kaj ci mothavas tuva. Dzav palpale ande mungrri fabrika te pe sigate cerav godova sanjardo sastri pe rovlji thaj te avav majanglal katar konkurencija. A kadava mungrro pasuno rodela pala peste varesoski aver buci, si gajda Pole? Saj avela godova ane buci ande fabrika, ando marketingo thaj rodavipe? Sa jekh sanjardo sastri pe rovlji musaj te incarel vi majhurdi inovacija gadici te avas jekh paso anglal cidimatar.”

“Uh?” mothoda Pol. “Asunelpe sar daravimasko!”

Kana dikhle kaj Artur teljarda vudareske, kola aver manusa save sas rigatar cidine pire traste thaj teljardine pala leste.

“Pol”, mothoda Artur dzikaj dzanas, “motho mandje maj jekhvar pale harnjardi odgovornost, kames? Godoja si maj jekh sukar ideja, Dzonatane.”

= 25. Pala majpurane:

hohavava tut te ci pocines mandje

Trznica vladendar incarelas majbut sobe thaj holurja no varesavo lavirinto. Dzonatano phirel lungone hodnikonenca sa dzikaj ci hacarda crdimaski sing kafatar thaj neve pecarde mangrendar. Sar dzalas pala godoja sing arakhadilo ande jekh bari sala pale konferencije, kaj dikhla kaj varesavo cidipe mursi-kanengo thaj manusnjengo mothon thaj daraven dumokhenca. Varesave lendar incarenaspe pale vasta sargo kaj godova locarel lendje bibahtalimaske.

“So sas?” pucla Dzonatano dzikaj chudelas pire jakha pe bari korpa savi achelas po holosko maskaripe, savi areselas sa dziko podo.

“Sostar sen gadici vazdine odjasa?” pucla no majbaro butipe purane manu-sendar ci ni dichelas pe leste, no lundzarde te civisaren thaj te pharosarenpe jekh avreske. Thaj majpalpale jekh raj seriozne mujesa vazdape poloce thaj pa-sunisardilo Dzonataneske: “Godova Angluno savetniko”, mothoda pharimasa “palem cerda amendje godova. Hohadamen!”

“So cerda?” pucelas Dzonatano.

Majsig majbut brs,” motholas purano thaj pharimasa boldelas soresa. “Angluno savetniko, Karlo Ponci, motholas amendje katar bare planurja pe save musaj te sa jekh thaj pe sa jekh var manus ande purane brsa avel ando zumavipe te avel bokhalo. Amendje athoska, inklelas dikhavimasa kaj kate cerelpe pale lache seja.”

Dzonatano mistarda soresa.

“Ej gajda savore amen gindisaras. Hmmm”, cicidape holinatar thaj lundzarda: “Talo daravipe katar merimaski dos, savorendje dijape chinadipe, te inkalelpe godolestar Angluno savetniko thaj leske manusa andar kabineto, te anen jekh mangrro ande kadaja bari korpa po sa jekh kurko. Save pherdine 65 brs thaj sas ande penzija sas ando saipe te len mangrro andar korpa.”

“Savore denas piro dipe, no korkore save ci denas sas Angluno Savetniko thaj leske bucarne”, mothoda korkore pala peste Dzonatano.”

“E, von incaren ulado tretmano”. mothoda purano. “Amen musaj te majbaro kotor amare mangrengo lacharas ande ulade korpe save sas korkore pala lende.”

“Sukar si godova te fundosarelpe palo puranipe”, mothoda Dzonatano.

“Ej, gindisardam kaj si godoja sukar ideja kaj vazda avela habe pale purane manusa. Sar savore incarasas alternativa sar saj te avas mirosarde incarimaske korpava, maj baro kotor amendar ci achavelas ulade love palo mangro ando piro puranipe.”

Purano, bandjarde zejenca katar pire butimaske brsa, jakhenca dikhla po muj pire pasunengo andar pecipe, thaj athoska sikada pe jeh majpurano raj savo beselas pe pasuni besavni: “Jekh djes kadava amaro pasuno dija mandje kalkulacija pe savi bari korpa achela bi mangresko pale varesave brsa, so vazda bari panika.” Pe godola alava kova aver cerda soresa.

“Teljardam athoska,” lundzarda purano, “thaj vazdilam pe korpa. Nas loko, no ci incaras kasavo bizuralipe thaj naj sam kadici kore sargo so varese terne savetnikonendar gindin. Kana dikhlam ande korpa, cacardilam kaj si cuci. Kana aver asundine pala godova vazdape bigodjipe, thaj athoska mothodam savetnikoske Poncijeske, sidjarimasa po than, te avelas majlache te cerel vareso sar so majsig pherelaspe korpa, kaj te na avel gajda amen uzarasale!”

“Incarav kaj darajlo”, mothoda Dzonatano.

“Darajlo! Maj ci dikhlem kaj vareko gajda bigodjardilo. Majanglala mothoda te lelpe majbut mangre majterne bucarnengo, no athoska von holjardile. Ternimata, kova majgodjaver kotor, mothoda kaj si kamle adjes te han mangro a na ande varesave djesa save avena. Varesave mothodine ternendje kaj mangro khancarelape dzikaj von ci den ande purane brsa.”

“So maj aver mothoda savetniko?” pucla Dzonatano.

“Athoska godova Ponci mothoda kaj sa jekh azucarel dzikaj ci aresel dzike 70 brs thaj athoska te therel saipe te lel mangrro andar korpa. Godova se amen save samas pase penzijaske butimasa holjardilo, so incarasas kaj mangro trubus te las kana pheras 65 brs. Majpalal Ponci teljarda lache idejasa.”

“Ando caco momento”, riknisarda Dzonatano.

“Ej ando momento kama trubulas te peske lacharel reizbornost, Ponci sa jecheske sa dija alav. Sar: kaj majcira mangro lela terne bucarnendar, dzikaj puranendje motholas kaj dela lendje majbut. Majlachipe!” Purano cira achadape te Dzonatanoske delas ande godji kova so mothoda. “Jechimasko problemo sas so brs ande brseste vekna avela sa majharni, gajda kaj pale varesavi vrjama avasa ando saipe te has vi 100 vekni palo jekh habe … thaj palem te achas bokhale. Kana jekhdata khancarelpe vi godoja jekh vekna, gindiv kaj stamposarena lendje pilte thaj godolesa te pravarenmen!”

26. Vice versa

Dzonatano sa majdur diche-las kaj Trznicatar vladendar naj varesavo baro therdipe, korkore si baro nasvalipe, thaj andar pa-lata djelo pharosardo thaj ande apatija. Te khanc aver, asunda katar macharka kaj ando kadava foro si luka, kaj maj azucarelas te avel ladja savi indjarelasle chere.

Po bandjipe pala Trznica vla-dendar, Dzonatano dikhla varesave manusnja savi sas butimasa makhljardi thaj ande tang coha savi dzungadimasa dichelas po sa jekh mursikano savo kotar nachelas.. Vareso majdur dikhla aver manusnja ande kale khude carape ande butimasa harni thaj koturali coha. Voj sukarimasa dichelas po Dzonatano kana leske peradilo pe godji te pucela vareso palo ostrvo, no majsig no so putarda piro muj, avilo policijako vordon palo sokakosko bandjipe thaj andegdata achadilo.

Varesave policajcurja ande vunato uniforma, hukle vordonestar thaj astardine liduj manusnja. Von rikninas no policajcurja dzikaj marenaslen crdinelen ando vordon. Mardine pala peste vudaresa, dine cija ande leste thaj djele. Jekh policajco achilo thaj vareso ramosarelas ando piro cikno kalo notes savo inkalda andar poski.

Dzonatano gindisarda sar avelas lache te policajco sas pase athoska kana cordineles. Sostar malavenpe pe se thana no nisar naj kote kaj si maj but trubusarde? Saj avelas kaj si akana saipe te mothav leski kaj cordinema thaj te rodav locaripe.

“Jerisar raja, kamav te dosarav kaj cordinema”, tromardape Dzonatano te mothol.

“Godova naj mungrro resori.” mothoda policajco thaj ci ni vazda jakha pe leste.

Dzonatano arakhlape ande bilachi situacija. “A, so si tumaro resori?”

“Etikasko”, mothoda manus, “ando kotor pale etika amen ci grizosarasmen pale bi etikaske seja.”

“Vi cormadaripe palo savo mothav si bi etikako bucipe.” Sar achilo bi irisarde mothovimako Dzonatano pucla: “Sostar si astarde kodole duj manusnja?”

“Sar ci dichelas po lengo furjavipe?” manus majpalal harada dikhavipe notesostar thaj dikhla po Dzonatanesko bigodjardo muj.

“Godola manusnja si dosale so denas seksosko sukaripe manusendje, pale love. Pala lende avelas majlache te cerenas lenca arlisaripe.”

“So gindin talo godova -arlisaripe?” pucla Dzonatano, savo majbistarda pale pire problemurja kana manus teljarda leja svato pele seksoske bucimate.

“Kamav te mothav”, policajci delas akcento po sa jekh alav, “kaj trubulas te mistaren pire pasunen kana lenca hanas, pile pipe, cheldine, sas ando pozoriste … a na pala godova so line gata love. Godova avelas majlache palo cidipe thaj pe sa si lachardo zakonosa.”

Dzonatano majbut bigodjardape “Avel godova kaj gata love nisar ci ha-sarenpe po sekso?” pucla.

“Gajda avel no si vi uladipe. Gajda te mothav kaj gata love saj te denpe korkorre gadici te sekso snimosarelaspe thaj te sikavelaspe savorendje ando foro. Ande godova inklel kaj si godoja putardi buci, a naj privatno, thaj athoska si ando mistaripe. Po than te aven astarde, akterja saj te aven vi pindzarde thaj te barvaon, gajda so cerena testamenturja.”

“Godova avel kaj naj etikako te manus cinel thaj bicinen sekso pale gata love ande korkosarimaske trubulimate?” pucla Dzonatano.

“Si, cacimasa, vi uladimate ande korkorimaske lovendje transakcije, majbut athoska kana si manusnja majsukar furjarde, majsukar katar kadala duj smizle.” thaj asaja.

Harne testamenturja palo jekh sato ili pale jekh rjat, naj po zakono. No te partnerja ceren testamento pe lungo vrjama ili palo sasto trajo, athoska saj te kate malavenpe vi gata loge. Cacipe si kaj dada the deja varekana vi den stimulacija pire chavorendje te ceren kasave testamenturja. Kola save kamen te aven vazdine barimasa kamle si godova te ceren. Godova incarelpe sar zakonosko incaripe te vareko lelaspe sama ili te vareko barjarelaspe.”

Policajco gatisarda piro ramosaripe, thaj ramosardo lil chuta ande trasta, thaj andar late inkalda cokano thaj vareso krafljendar. “De te locares mandje!”

“Kamav”, mothoda Dzonatano dzikaj leske soresa phirenas gindurja katar cidimaski etika savi, ake, akana therda sar dzanglipe.

Policajco boldape thaj dija ande pasuno ducano, thaj athoska losarda varesave phalja sokakostar thaj jekh inzarda Dzonatanoske. “Ake, incar kadava agor. Musaj te phandav vudar thaj feljastrina pe kadava ducano.”

“Sostar musaj te phanden ducano?”

“Ducano si phandado, “bolda po pucipe policajsco phare mothovimasa kaj incarelas krafina ande vasta, “kaj si incarimatari ducanosko dosardo palo bicinipe bimoske piltengo. Akana cermaol ando phanglipe.”

“Soske si godola bimoske pilte?” Bizmavimasa pucla Dzonatano.

“Bimoske pilte si kola pe save si sikadi varesavi bimoski thaj dzungali bucimata.”

“Sar incarimatari ducanosko sas akteri pe kodola dzungalimate!”

“Na, vi korkore bicinelas kasave pilte.”

Dzonatano butimasa gindilas po kodova so asunda. Kana policajco gatisarda buci thaj phandada phaljenca vudara the feljastrina, pucla: “Godova avel, te vareko bicinel bimoske pilte avel dosalo pale bimoski buci?”

Akana sas saipe po pilicajco te cira godjarel.

“Pe varesavi var gajda avel” majpalal bolda po pucipe. “Manusa save bicinen kasave pilte dosale si kaj incaren reklama bimoske bucimako, kaj kola save cinen peren talo lengo sikavipe, dzanes …”

Dzonatan dijape palmasa po cikat. “Akana si mandje sa putado. Andar godova musaj kaj astarden vi fotoreporteren save piltosaren maripe thaj mudaripe, kaj vjastaren pilte kolendar save si mudarde ili kolendar save mudaren?”

“Na, na. Eh!” riknisarda manus thaj cokanosa ci dija dab krafin no piro vast. Cicidimasa po piro baro vastesko naj thaj sar hutelas dukhalimatar teljarda te majputarde mothol pale pire alava: “Seksosko bucipe si dzungalipe. Seksosa ceren korkore rumome manusa. Lache manusa dosaren kasave bucimate. Aver rigatar, maripe, thaj vi mudaripe manusengo si kasave bucimate pale save i lache manusa thaj vi rumome manusa saj te djinaven. Savore amen djinavas katar kasave seja! Cacimasa, fotoreportaza andar maripe saj te avel vi barimasa lachardi ando zurnalizmo.”

Kana vi maj paluno krafin sas mardino, Dzonatano teljarda mistardo kaj si kadava manus pharome bucimatenca te avelas ando saipe te locarel leske palo veresavo hurdo cormadaripe.

27. Odjalimaske bobice

“Pssst. Kames te sukar hacarestu?” Godova drzale furjardi manusnji mothoda Dzonatanoske dzikaj nachelas. Dichelas neurozasa trujal peste, thaj athoska pale pucla cicidime krlestar: “Kames te sukar hacarestu?”

Incarimasa pe godji policajcosko gndipe pale etika Dzonatan nas lachardo sar trubul te mothol manusnjaske. No incarimasa pe godova so Dzonatano sas bihohavno thaj hacarimasko chavo, mothoda bi zumavimasa: “Sar ci kamel sa jekh te avel leski sukar?”

“Teljar manca”, mothoda manusnji thaj astardaes talo vast. Indjardelasle, athoska, lundzimasa katar jekh sokako, athoska maskar jekh kaljardo tang vudar so Dzonatanos liparelas po cormadaripe savo cerdine leske ttah sas kamlo te achavelpe godolestar. Majsig no so sas ando saipe vareso te cerel. manusnji crdales ando varesosoko cherorro, phandada vudar thaj dija cijasa ande brava. Kana sikada leske te besel pale sinija inkalda andar trasta kutija cigarenca thaj dija jag. Athoska sidjarimasa crda ande peste jekh lungo thuv.

Dzonatano miskosardape pe bilachi besavni thaj pucla: “So kamen mandar?”

Sar mukla thuv andar peste manusnji mothoda vazdimasa. “Kames odjimaske bobice?”

“So si odjalimaske bobice?” pucla Dzonatano.

Manusnji zumavimasa cicida pire jakhenca. “Sar ci dzanes so si odjalimaske bobice?” “Na!” mothoda Dzonatano “thaj cacimasa gindiv kaj von pala mande naj interesantne, nais tumendje.”

Akana manusnji dikhla lesko drzalo furjavipe. “Motho mandje, fajma tu najsan katar?” pucla.

“Cacimasa, naj sem”, mothoda Dzonatano, darado te manusnji ci motholes sargo koles savo avel.

Majsig no so teljarda te lundzarel, manusnji varekaske riknisarda: “Hohavno vazdipe! Dubi, iinkli avri!” Jekh garado vudar andegdata putardape thaj dija policajco ande uniforma thaj sa vazdelaspe barimasa sar dzal. “Katar avel sa godoja policija?” puclape Dzonatano.

“Sar san”, pucla policajco thaj sukarimasa dijape vastesa Dzonatanosa. “Me sem Dubi a kadaja si mungrri partnerka Meri Dzej. Pharo si mandje so daradamtu, no amen sam cojralune agenti save si dine ande akcija te chudelpe arlisarimata odjalimaske bobicenca.”

Sar boldape ke Meri Dzej vo mothoda: “Merav e bokhatar! De te odjalimasa vazdas kadale cororres te cira hal.”

Liduj teljardine te inkalen plakarostar butimaske kutije, paketurja, cupurja thaj flase se barimatar. Kana sa sas putardo thaj lachardo pe sinija teljardine te len te han. Dzonatanoske teljarda paj po muj dikhavimasa pe godova butimasko habe pe savi sas butuimaske gugle humera, sukar mangrestar, buterostar, marmalada, ciraleske kotora, cokaladaske bombone thaj butimaske aver sukar seja. Dubi lija cidipe biskvitengo thaj makhla len thule makhlimava buteresa thaj dzemosa thaj halas korkore najenca. “De ha,” mothoda pherdine mujesa dzikaj sikavelas buljarde vastesa pe sinija.

Dzinatano lija kotor mangrestar thaj handzvalimasa lija te hal. Cerda intermeco te lundzarelas svato. vo majpalal pucla: “So si odjalimaske bobice?”

Meri Dzej pherda peski jekh tahtaj kafava, chuta trin rojorra cukerostar thaj dzikaj cholas gugli pavlaka mothoda: “Odjalimaske bobice si ilegalne bijanimate. Te tromardantu te cineslen mandar saj te dzasas ando phanglipe pe des brs. Meri Dzej thaj Dubi dikhlinepe thaj athoska zuralimasa asaine.

Dzonatanoske harnimasa achilo kotor ando krlo. Cira trubuas thaj te peradol. “No so si bilache ande godola odjalimaske bobice? Sar manusnji nasvarelpe lendar ili cerel bilachimaske vazdimate?”

“Godolestar si vi majbaro bilachipe?, mothoda Dubi, dzikaj bajesa khoselas pire mujestar buteri thaj dzemo. “Odjalimaske bobice ceren godova te manus pukar hacarelpe. Von athoska mucenpe sunarimaske.”

“Dzungalo” mothoda Meri Dzejn thaj dija jag thuli cigara thaj dijala Dubijeske, athoska mothoda vareso cicidine mujesa thaj lija biskvito savo makhla ciralesa: “godova si korkoro nasavipe akanutnimatar.”

“Ej,” mothoda Dubi, dzikaj lacherelas haravlji thaj motholas pherde mujesa kaj lesko muj sas pherdo biskvitenca. Dzonatano dzi akana ci dikhla varekas savo gajda handzvalimasa pherelas muj. “Terne, ande akanutni vrjama, “lundzarda Dubi, ci hacaren pacape pala peste. Athoska kana len odjalimaske bobice sar gatisaripe pale problemi, amen sam kate te irisaraslen ando akanutnipe: astaraslen thaj bichalaslen pe robija.”

“Sar si godova ando lengo intereso?” pucla Dzonatano thaj lesamalimava rodelas salveta. “Cacimasa” irisarda Meri Dzej. “Kames cira viski, Dubi?” Dubi, sar mujesa cerda grimasa, ispida makhlo tahtaj savi kadaja pherda dziko agor, kaj cholas balonostar. Sar palem boldenaspe pe tema, mothoda Dzonatanoske; “Diches, odjalimaske bobice cerel ko manus te avel azucarimasa nasvalo.”

“Sar godova gndin azucarimasa nasvalo?, pucla kadava.

“Godova avel kaj vazda hacares trubulipe pala lende, leslen sa majbut thaj incarestut azucarimasa nasvalo, thaj bi lengo nastik te trais.” Dzonatan cira godjarelas. “Gndin kaj si godova sargo e pravarimasa?” mothoda kaj pharimasa asundape, kaj ande godova Dubi zurale podrigosarda.

Dubi poloce asalas dzikaj guglivane pelas piro dujto viski thaj crdelas thuv pire cigaratar. “Na, na,” mothoda, “odjalimaske bobice ci incaren nisoske pravarimaske vitaminurja, thaj saj vi te aven po peravipe. Meri Dzej, kames te des mandje pepeljara?”

“A kana odjalimaske bobice ceren bibah,” mothoda Meri thaj pelas cira kafatar, kana gatasarda cokokadaski bombona, “athoska savore amen sam udzile te pocinas palo sastaripe godole nasvalengo. Diches, Cidipe guvernerengo phanglamen trubulimava te palo lachipe pale manusa musaj te pocinas palo sa jekh kasavo nasvalo bi arlimasa kozom si kasavo nasvalo. Odolace sukarimata bi kontrolako katar odjalimaske bobice si baro pharipe pala savore amende.”

Dzonatanoske inklisto mujestar: “Te manusa pire vojasa peravenpe, sostar tumen musaj te pocinen pala lengo dilipe?”

“Poreza”, mothoda Dubi. “Godova si humano bucaripe. Cidipe pocinel pale butimaske seja sargo so si: amare pocina ili bare phanglimate. Thaj na te bistres kaj po nakhlo brs palo sano djivaripe Cidipe guvernerengo dija love farmerendje, kolendje save ceren tutuno thaj seceroski repa, palo sano djivaripe. Poreza si trubusardi vi kana manus nasvaol. Godova si pala amende jechimaski civilizacijaski sej. Dema lon, rudisarav, Mej.”

Mero Dzej dija leske lon, thaj cicidelas poresa sargo kaj incarel sa kova so vo mothol thaj athoska jagarda aver cigari po agor anglune cigarako savo maj ci phabili. “Incarimasa kaj sam ando trubulipe te locaras sa jecheske, musaj gajda te ceras kontrola te dikhas so sa jekh cerel.”

“Gindin pe tumende?” pucla Dzonatano.

“No na konkretno amen”, mothoda Dubi thaj putrelas cikni flasa savi inkalda poscatar thaj latar inkalda varesoske cikne lole tablete thaj nakhadalen. “Politikaske incarimate ando amaro alav chinaven so si lacho incaripe thaj savo musaj te pocinel so incarelpe bilachimasa. Von ande godola chinadimate ci bezaharen dzikaj amendje saj te godova cerelpe. Meri Dzej, san kamli te les varesave kadale drabendar te cira mirosarestu?”

“Nais tuce, no ci kamav,” mothoda leski sukarimasa, thaj ispida ckni sastruni kutija prdal sinija, dzikaj majmotholas: “Mungrre cikne roze mirosarimate ceren majsigo. Zumav varesoski te san kamlo?”

Dzonatano sa jekh gindilas: “Sar lesko godjaveripe cerel te manusa incarenpe vortosarimava.”

“Majlache si pale manusa te gajda avel!” riknisarda Dubi thaj miskosardape ande besavni. Athoska lija maj jekh tahtaj viskijestar te nakhavel drab thaj lija te dichel po Dzonatano: “Te ceranas averchande amen ando phanglipe sikavaslen te incarenpe pacivalimasa!” Dubi lija te mothol vi averendje te pasunisarenpe leski ando pipe. “Na, nisar, nais” mothoda Dzonatano thaj pucla majdur: “So si odgovornost?”

Meri Dzej chuta peski ande kafa kucin viskijestar thaj athoska thud thaj seceri. “Ci dzanav sar te … No Dubi, majlache avelas te tu mothos chaveske.”

“Hmmm. Te gindisarav”, mothoda Dubi, chudape ande besavni thaj crda jekh thuv cigaratar. Incarelaspe vi godjaver te ci avilo ando saipe te perel zejenca pe phuv. Kana lachardape mothoda: “Odgovornost godova si te sa jekh incarel therdipe pala piri buci. Ej, gajda si! Godova si jechimaski var te bajros, gindiv, te vareso sicos. Thuv sa majbut trujarelas Dubijes savo sa majsigo puckilas kamlimasa te pire gindurja lacharel pe odgovornost.

“Na, na” achadales Meri Dzej “godova si butimasa subjektivno, Odgovornost trubilas te incarelpe te odgovornost lel vareko aver, maj dzanes … te les sama pe lende te na dukharenpe, te aracheslen korkore pestar.

“Si korkore jekh saipe te gatisarelpe kadaja rasprava,” chinda Dubi, dzikaj ustelas thaj godolesa dija mujal besavni pe phuv. “Musaj te indjaras chavores ko baro isledniko. Vo saj te mothol leski so si odgovornost.”

28. Baro isledniko

Uchalin avelas sa majlundzi. Sas anglerjatuno palomismeri kana Dzonatano thaj leske duj indjarimatarja, Meri Dzej thaj Dubi inkliste pe ulica. Dzanas sa dzikaj ci aresle dziko varesosko carjalo parko ande savo manusa denas andre thaj cidenaspe ando jekh kotor. “Lache si,” mothoda Meri Dzej, “avilam majsig no so trubul. Pala varesavi vrjama avena savore save kamen te asunen alava Barestar. Vo si godova savo saj te mothol pe se cire pucimate.” Athoska litrin dzene besle po jekh carjalo vazdipe. Dubi, savo caljardape thaj pilo but viskijestar, sovljardilo ande kova momento sar pasljolo pe kovli car. Meri Dzej garadape. Trujal lende manusa astardine pala peste thana, majbut pe kasta, dzikaj besenas azucarimasa.

Kana nakhli varesosko vrjama jek vuci, crdini figura sa ando kalo, dija ando maskaripe kadale cidimatar. Godoja spodoba poloce nakhla dikhavimasa po manusengo muj save dichenas ande late. Butimaske alava achadinepe; vi e cerme ande car achadinepe.

“Marimata si miro! Bidzanglipe si zuralipe! Tromalipe si robosaripe!” rikni-sarda manus kasko krlo pe sa lija Dzonatanos savo chuda dikhavipe po cidipe savi sas lini bare daratar thaj pacivatar. Sikadape kaj khonik nas bigodjardo thaj darado kodole alavendar.

Dzonatanoske bikamavimasa inklisto: “Sar godova gindin, tromalipe si robo-saripe?”

Baro isledniko chinavimasa dikhla pe leste sargo kaj pucelpe: “Savo si godova, savo tromardape te achavel lachardipe leske gindurjengo.” Khonik ci ni miskosardape; no korkore asundape sar civisaren patrina pe balvaljorri. Athoska baro isledniko riknisarda vi po Dzonatano thaj vi pe savora save sas kote cidine: “Tromalipe si majbaro pharipe savo manusalipe musaj te indjarel.” Sar riknilas saste krlesa manus vazda pire vasta thaj khudalen vucimasa anglo piro soro, “Tromalipe, godola si maj phare lancurja!”

Dzonatano sas bihicardo: “Sostar si tromalipe pharipe?” Vo nastik te achavelaspe, musaj te godjasa hacarel so kadava kamel te mohol kasave alavenca.

Sar pacunisardilo leske andar duj pasurja, sar barjardape angla leste, manus lundzarda: “Tromalipe si baro pharipe pale manusa!” Thaj dukhalimasa thaj darasa baro isledniko riknisarda: “Tromali voja cerela tumendar te aven dosale pale tumare korkosarimaske bucimate!” Manusalo cidipe crdape pe leske alava a varesave lendar vi phandadine daratar pire kan.

“Sar godova gindin, dosale?” pucla Dzonatano poloce.

Holjardo leske bihicimava, isledniko sargo kaj andegdata, mistosardape palo averchengo mothovipe. Po jekh momento avelas sargo kaj ciknardape, a lesko muj therda varesavo kovlipe. “Varesave tumendar, pasunalen phralalen thaj phejalen, saj avela kaj ci hacaren daravimate pale save mothav. Phanden tumare jakha thaj gindin pe jekh var.” Lesko krlo sas abjavalo thaj cacimasko.

Savore, majbut Dzonatanostar, phandade pire jakha thaj teljarde te theren koncetracija. Islednik sugestijasa lija te mothol dikhavni pilta savorendje ando cidipe.

“Godoja car naj khanc aver no ckni bur kasko teluno krjango phandelpe pale phuv. Godoja car naj dosali palo piro bucipe. Ah, bahtalimaski car! Akana pasunalen mungrralen, gindin pe jekh dzuvdimata sipatijaske bucarne zuralimasa savo prastel maskar pusade carja thaj rodel pravaripe. Kadava cerdipe naj dosalo pala piri buci, kaj sa so simijako cerel majlachardo si naturatar. Ah, natura. Bahtalo dzuvdipe! Ni voj thaj ni e car nisar ci pharosarenpe palo pharipe varesave chinadimako kaj ni jekh lendar ci malavelpe saimasa losardimatar thaj kucimatar. Odolace von nisar nastik te bezaharen!”

Varesave andar cidipe sargo matarimasa cacarda. “Ej, bareja islednikona, ej, ej gajda si.” Manus ando kalo furjavipe andegdata vazdape thaj sargo kaj cerdilo majbaro, lundzarda: “Putren tumare jakha thaj dichen trujal tumende. Manusalo dzudipe savo perelpe saimasle losarimaske thaj kucimaske, saj te bezaharel. Bezahale losarimate thaj kucimate saj te bilacharenpe vi tumendje vi averendje. Vi hacaripe saimaske odjalimako saj te cerel hacaripe pecimako. A godoja pecimata vjastarelpe sar … dos.”

Pe kodola alava manusa daradinepe thaj cidinepe majbut. Jekh manus savo beselas paso Dzonatano, andegdata riknisarda: “O, rudisaravtu incarimatarina, sar te nasas katar kasavi sudbina. Motho amendje sar te chudas amendar kasavo baro pharipe.”

“Pala godova si trubusardo butimaske phare bucimatengo, no jekh avresa avasa ando saipe te nakhavas godoja dar,” mothoda manus ando kalo thaj lundzarda kasave mukline krlesa kaj Dzonatano musaj te bandjarelaspe sar avelas ando saipe te asuneles. “Pacan mandje, me anava chinadimate pala tumende. Athoska avena tromarde se dosalimatar thaj pecimatar savo tromalipe indjarel pesa. Me lava se tumare pecimate pe mande.”

Isledniko athoska vucimasa vazda pire vasta thaj riknisarda: “Akana angle, teljaren sa jekh avresa thaj losarimasa fulaven se sokakurja, maren po sa jekh vudar, marentumen palo sa jekh krlo, gajda sar sikadem tumendje! Gajda vazdava zuralipe thaj ando Saveto chinavava ando tumaro alav.” Cidipe odjalimasa riknilas ando mistaripe godolesa thaj athoska rispisardape pe se riga. Manusa ispidenaspe thaj cicidenaspe, sa jekh kamavimasa te avel angluno savo astarelape sokakostar. Dzonatanoske indjarimatarja bistardine pe leste, thaj djele cidimasa averenca. Achile korkore Dzonatano thaj Baro isledniko. Dzonatano dichelas sar manusa sidjarimasa prasten thaj athoska boldape manuseske ando kalo. Isledniko dichelas varekaj majbut Dzonatanostar ande durjardi vizija kole-sko so avela. Majpalal Dzonatano achada daravimasko achipe pire maj palune pucimasa: “Sosko lachipe therena kola save saipe pire chinadimatar mucen pe tumende?”

“Nisosko.” mothoda isledniko talo prasavimasko asape. “Thaj godova odolaci si majlachipe saj te incarelpe korkore kote kaj si tromalipe alosarimatar. A kola save dzan pala mande mungrro bakhrengo cidipe khancarena lachipe miroske. So incarelpe pe tute, cikneja, savo gadici puces, dzi soste tuce achilo? Locar mandje te vazdavma pe alosarimata thaj me lacharava tuce so god kames. Muk mandje te chinavav po ciro than, thaj ciro pecipe ci incarelape.”

Bi isoske alavesko Dzonatano boldape thaj lija te nasel dzikaj pala leste asunelaspe asape Bare islednikostar.

29. Zakono hasarnengo

Dzonatano phirelas bi kamlikako sa dzikaj ci asunda krlo katar gong savo asunelaspe sokakonenca. Kamlimasa te asunel katar asunelpe gong, bandjardilo ande ulica savi indjardales sa dziko forosko trgo pe savo cidipe riknilas. Cacardo kaj si ando pucipe varesoski bibah pasunisardape cidimaski savi ispidelaspe pase platforma savi sas po forosko maskaripe.

Dzonatano dichelas trujal peste, thaj kamelas pharimasa te dzanel so cerelpe. Pe platforma savi sas vuci trujal metro tho pas phuvjatar vareko riknilas krlesa kozom saj: “Ando kadava agor malavelpe, pale nakhle pandz chon, biperado sampiono po Internacionalno bucarimatengo sampionato, pharo 130 kg. daravimasko Tigro, mujesa Karl Marlou kas akharen -Hurdjarimatar.” Asundape baro aplauzo savo sas teljardo solimasa thaj riknimasa. cira rigatar, palo starerigendji sinija pale lila beselas jekh manus chinde mujesa, thaj lesamalimasa bucares cidine hartijenca thaj lovenca. “Jertisaren raja,” mothoda leski Dzonatano.

“Motho ciro dipe, chaveja” acharales manus chinde mujesa. Incares na majbu katar varesave sekunde majsig no so teljarel aver runda.” Ando godov momento Dzonatanos ispida sidjarni phuri savi chuda pe sinija butengo lovengo cidipe. “50 po sampiono, sidjar” mothoda.

“Lache rajie,” mothoda manus thaj marda pecatosa lil savo chinda andar lilorro. “Len tumaro talono.”

Vjastari ando ringo athoska riknisarda: “A ande koja rig, kote, achel crdimatari, bucarno andar luka, pharo 150 kg, butipe muskulaturako -Kokalari…”

Dzonatano palem mothoda manuseski pale sinija: “Sar si ando pucipe varesavi bibah. Avela maripe?”

“Maripe sa jekh avela, no pharimasa kaj avela varesavi bibah” mothoda manus thaj prasardape.” Dzi akana nisar ci dzalas amendje gajda lache. Ando kadava foro maripe si cacimasko bahtalipe.” Ande godova asundape gong thaj manus riknisarda: “Opklade si gatisarde!” Teljarda maripe. Liduj marimatarja sas zumavne ando arlisaripe thaj ande eskivaza dumokhenca.

Manus ci vazdelas jakha lovendar, no palem dikhla kaj si Dzonatano vazdino holinasa palo maripe. “Asun chaveja, naj trubulipe te vazdestu odjasa,” mothoda. “Liduj, vi kova savo marel thaj vi kova savo si mardo indjarela chere cidipe lovengo. Von dzanen ande soste mucenpe.”

“Kozom rundi marenape?” pucla Dzonatano, thaj hacardape dzungale dzikaj vazdelaspe te dichel prdal sore kolengo save achenas angla leste.

“Sa dzikaj jekh marimatarendar na dukharelpe” riknilas manus te asunelaspe lesko krlo kaj savore rikninas. Ande godova momento jekh marimatarendar peradilo zurale dumokhatar. Manus chinde mujesa djinavelas love thaj mucelaslen ande sastruni kutija.

“Sostar musaj te marenpe dzikaj jekh ci dukharelpe?” pucla Dzonatano.

“Kova savo si mardino musaj te avel ratvalo ili te avel leske vareso phago sar avelas ando saipe te therel dipe. Kova savo vazdape zuralimasa therel piro kotor katar kladionica sargo vi ando sa jekh maripe?”

“Thaj, … gindiv kaj si gajda” mothoda Dzonatano bidzanglimasa.

“Kadava si majpopularimaski chelimata po ostrvo, odolace so varekana avel te kova savo si perado therel majbare love kolestar savo vazdape zuralimasa.”

Dzonatano cudurestar buljarda jakha: “Gindin kaj sa jekh, thaj vi bizumado marimatari, sargo so sem me, saj te barvaol te hasarda maripe?”

“So si majcira zumado, godova si majlache. No nastim sa jekh te astarel piro than ando chelipe.” mothoda thaj dikhla po Dzonatano lesamalimasa pucla: “Sar san tu produktivno bucarno ande kadaja cidimata. Trubus te incares lachi buci sar andipe te avesas ando saipe te crdes po maripe sampionos.”

“Pa, na, najsem ande buci,” mothoda Dzonatano pire bigodjimasa.

“Ci hacarav sostar kova savo si ande buci delas po zumavipe piri buci te po maripe crdelas sampionos?” “Sar nisar ci asundan palo zakono hasarnengo?” pucla manus.

Ande godova momento gongo vjastarda gatisaripe rundako. Cidipe muklape bare riknimatar thaj kova manus tho Dzonatano saj te cerenas svato na te riknin jekh avreske. “Kaj sanas dzi akana chaveja?” pucla manus cudurjimasa. “Naj sa jekh lachardo te del ando ringo, no varekaske vi chelel ilo kaj pacan kaj si ando saipe te theren nevi sampionoski titula. Majbut godolestar zakono hasarnengo del butimaske beneficije. Kova savo si perado ando maripe ci trubul te grizolpe pale pocin thaj ni palo kucipe sastarimasko.”

“A pala soste?” pucla Dzonatano.

“Odolace so ando hasarnengo Zakono achel kaj incarimatari bucako musaj te incarel vi e sastarimaske kucimate. Kova savo del buci musaj koleske savo hasarel te del pocin sargo kaj si vazda leste pe buci. Dziko vjastaripe Zakonostar hasarnendar nisar nas vazdine marimako.”

Dzonatano, sar vazdelaspe pire korasa, prdal sore save achenas angla leste dikhla jeches marimatarendar sar pasljol ando ringo kaske locimatarja cindjarenas o muj. “Sar kova savo del buci naj udzile te pocinel dos korkore pale dikhalimate save malavenpe pe buci dzikaj manus cerel?” pucla. “Sosko intereso incarel buci kadale marimatenca? Sar godova Zakono zasarnengo saj te cicidel koles savo del buci te pocinel dos pale dukharimate save naj cerdine pe buci?”

“Amaro Cidipe guvernerengo pala godova butimasa gindilas” mothoda manus. “Guvernerja pacan kaj ci avelas pacivale te dukhardo bucarno korkoro pocinel piro sastaripe matej vo korkoro incarel dos pale godova, kaj sa godova cerdape dzikaj vo sas pe bibucarni vrjama. Cidipe guvernerengo chinada kaj kana god bucarno dukharelpe pe matej savi var, kova savo del leski buci musaj te pocinel lesko sastaripe.”

“Incarne dusmanisajle godoleske?” mothoda Dzonatano.

“Cacimasa, dusmanisajle. Maj baro kotor gindilas kaj si bilachipe te dos perel pe lendje pale bucarnendje dukharimate. gindinas kaj savo si dosalo pale bibah musaj te avel dosalo. Kaj po lengo gindipe Zakono tradelas bilesamalipe.” Ande godova momento sinijaske pasunisardili koja purani thaj ande vasta incarelas pire talonurja katar kladionica. Voj asunda so manus mothoda palo Zakono hasarnengo. “Ci se serutne incarenas gindipe kaj si Zakono gadici bilacho,” mothoda. “Varesave gindinas kaj si godova anglunipe kompanijengo – hasardo.”

“So si akana godova?” pucelas Dzonatano, thaj lelas sama te asunela, taj riknipe ande publika sas baro.

“Varesave bucaske sorutnendar rodenas prijemo po Cidipe guvernerengo,” lundzarda purani dzikaj neurozasa cicidelas pire tiketurja pale kladionica. “Rodine katar Cidipe guvernerendar te fundosarelpe Zakono kompanija – hasardo, savo incarelaspe pe jechimaske seja sargo vi bucarnengo Zakono hasarnengo. Firma savi haserel se bucarnen andar dukharimate trubulas te incarel ortija pe therdimaske love, pala sa jekh kadava.” “Ej, cacimasa gajda avel”, mistardape manus lasa. “Maskar godova, khonik zi dzanelas sar te arachenpe love pala godova.”

“O, arakhline von saipe,” mothoda purani. “Khonik ci avela dosalo te pocinel. Incarimatarja mothodine kaj cerena ande stamparija majbut love.”

“Policija,” riknisarda vareko ando cidipe. Manus savo beselas pale sinija sigo ispida love ande sastruni kutija, phandadala, cida e sinija, thaj poloce, sargo kaj si jekh kolendar save dichen, achilo te lel sama so cerelpe po ringo.

Dzonatano dikhavimasa teljarda te dichel katar avel policija: “So si akana? Sar si kadaja kocka bi zakonoski?” pucla.

“Jechimasa privatno hasardipe”, mothoda manus poloce. “Odbori sorutnendar naj kamlo konkurencijaski.”

Andar godova palem asundape gong thaj publika palem lija riknimasa te teljarel maramataren ando ringo.

30. Ac – thaj dara

So majbut durjarelaspe foroske trgostar, ulice sas majbut po miro Dzikaj gajda phirelas sokakonenca, kham lija te peravelpe, gajda kaj maj baro kotor foreske manusengo sas ande pire chera. Dzonatano vulisardape ande piri chindi kavadji, thaj sa majphare dzalas pase lachardine chera. Andegdata dikhla cidipe dzungalimasa furjajrde manusendar angle trin zgrade pe save ramonas A, B zhaj C.

Zgrada A sas cuci, thaj sas ando pharimasko achipe: malteri peradilo, feljastrina sas phadje a kolendar so achilo sa sas melale thaj kale garosarde. Pe vudareske skare ke zgrada B beselas cidipe cicidine manusengo. Andar zgrada asunelaspe riknipe, a li trin etaze vazdelaspe trajo pire pherdimasa. Pe feljastre thaj pe balkonurja rispimasa sucarenaspe drze umblado pe butimaske rovlja. Dikhavimasa avelas kaj zgrada perela kaj ande late ispidelaspe butipe cherutnengo. Majpaluni zgrada C sas bimelali, sukarimasa incardi thaj cuci, sargo vi angluni zgrada. Najarde feljastrina dichenaspe ando peravimasko kham a zidurja sas sukar thaj bimelale.

Andegdata Dzonatano hacarda kaj vareko crdales pale baj. “Motho”, puclales sukar manusnji, “dzanes savo del tale kirija piro stano?”

“Pharo mandje,” mothoda Dzonatano, “me najsem katar. Sostar ci dichen ande kadale duj cuce zgrade?”

“Nastik godova,” mothoda manusnji. Corimaski coha pe late ci achelas maj sukar, no Dzonataneske cerdape kaj si manusnji butimasa sukar. Ande peste sas kamlo te locarel manusnjaske te arachel stano.

“A sostar te na?” pucla Dzonatano. “Hacarav kaj si cuce.”

“Ej mungrri familija trailas ande zgrada A, sa dzikaj Cidipe guvernerengo ci lacharda Uredba pale kirijaski kontrola.”

“So si kirijaski kontrola?” pucla Dzonatano.

“Na gajda ando baro dumutnipe, mungrro dad thaj e dej, thaj but aver, pharosarenaspe sar zgradaske incarimatarja butimasa vazden kirija. Cacimasa kola so aven butimaske rigendar ostrvostar, no dad incarelas kaj naj pacivale te pala lende amen pocinas majbari kirija. Gajda vo, mistarimasa aver manusenca andar zgrada rodelas te Cidipe guvernerendar del achavipe incarimatendje palo vazdipe kirijako. Von godova vi cerdine. Ando angazmano line butimaske inspektorja thaj krisnarja, te achaven incarimataren te vazden kirije thaj gajda phadjen Uredba.”

“Godova si misto, thaj pacav kaj stanarja sas ando lachipe kirijaske kontrolasa,” mothoda Dzonatano.

“Anglal sas lache, gajda kaj dad sas cacrdo kaj kucipe amare kirijengo ci barjona, Seja arlisardinepe kana incarimatarja achadinepe te ceren aver zgrade, a palo lachardipe purane zgradengo ci butimasa grizonaspe.”

“So sas athoska?” pucla Dzonatano.

“Incarimatarja zgradengo mothodine kaj kucipe pe sa vazdilo: pe lachardimate, arakhavipe, pocin sorutnendje, komunalije, poreza thaj maj aver. Sa kirije ci tromanas te bajron, harnjarenas amendar sa so sas anedo saipe.

“Poreza bajrolas?” pucla Dzonatano.

“Saj avelas pale godova te avenas pocinde inspektorja, ” mothoda manusnji. “Saveto saj te cerel kirijaski kontrola, ali dzi akana ci asundem kaj vareso avilo sar kontrola pe poreza. Gajda, pale harni vrjama se incraimatarja zgradengo sas po rucipe.”

“Sar nas po rucipe vi majsig godolestar?”

“Dadeske nas pe voja so trubul te pocinel kirija incarimatarendje, no dzikaj god sas butipe cherengo po losardipe, incarimatarja musaj te sukarimasa ceren kolenca save pocinen lendje kirija sar crdenaslen te lacharenpe ande lendje zgrade. Pe sa sukarimasa cerenas thaj bucarenas te trajo ande lendje zgrade avel lachardo sukarimasa. Vjasta pale bilache zgradaske incarimatarja sigo buljarespe thaj athoska manusa nasenas lendar. Saj te motholpe kaj lache incarimatarja incarenas losardi klijentela, dzikaj bilache incarimatarja incarenas pe kirija kolen save vazda ulavenaspe, gajda kaj lendje stanurja achenas cuce. Kana fundosardili praksa pale kirijaski kontrola dad mothoda kaj savore bilachardinepe,” lundzarda manusnji thaj pharomatar besla po agor trotoaresko, a Dzonatano cerda gajda sar vi voj. “Gajda troskurja vazda bajronas a kirije ci bajronas. Te ucharenas hasardimate, incarimatarja achadinepe te lacharen purane zgrade. Godova holjarda kolen save train tale kirija thaj von godova mothodine inspektorendje, save incarimaterndje ramosardine dosalimate te pocinen. Pale varesavi vrjama, incarimatarja achadine pire zgrade, te durjarenaspe butimaske troskostar thaj hasardimatar. Djindo lache zgradengo perelas, a djindo kolengo save roden stano barjolas. Bilache incarimatarja majbut ci hanas griza pale cuce stanurja.”

Dzonatano ci pacalas kaj avilo godova kaj incarimatarja mukline piro incaripe. “Varesave incarimatarja phandadine pire zgrade thaj djelinetar?” pucla.

“Ej gajda si. Khonik nastik te incerel te hasarel majbut no so incarel, te naj ando pucipe Cidipe guvernerengo. Von incaren kamlipe te len sasto incaripe thaj te ceren buci locarimasa katar subvencije.”

“Ande soste si kate problemo?” pucla Dzonatano.

“Kaj nastik te godjaren pe soski var godova sa pocinena. Te vazdenas poreza, butimaske incarimatarja avena ando zumavipe te phanden pire zgrade. Te ceren love ande stamparija, inflacija pe sa peravela incarimataren. Korkoro so achel lendje si te love len po udzilipe thaj te achaven varesoske aver Savetoske te pocinel.”

“A so si e zgradaba B thaj se godole manusenca?” pucla Dzonatano kamavimasa te locarel lace, “Sar naj sen ande saipe te kote arachen stano pala tumende?”

“Voj si pherdi thaj khonik ci tromarelpe te mucela. Azucarimaski lista si bari Kana muli purani raji Vitmor, trubulas te diches kodole cingara palo stano. Marenaspe thaj rikninas jekh pe aver sar lenas pala peste anglunipe pe lista. Chavo Bes Twed majpalal lija stano matej khonik ci dikhlales pe lista kodole djesendar. Mungrre njamurja jekhdata zumada te ulavel stano Mek Majlonenca, no inspektorja mothodine kaj godova naj pe stambene mothodimate.”

“So si stambene mothodimate?” pucla Dzonatano.

Manusnji, savi avelas butimasa majgodjaver no so godova sikaven lace brsa, dikhla pe leste pharimasa: “Diches Cidipe Guvernerengo lacharem mothodimate sar vareko traila ande sa jekh zgrada kaj si lachardo djindo familijengo, lachardo djindo katar sudopere, lachardo djindo pe klozeturja.” Thaj athoska mothoda holinasa: “Gajda arakhadilam pe ulica, kaj naj khanc, ni krovo te ucharas amaro soro.”

Dzonatano pherdilo varesoske apatijasa dzikaj godjarelas pale manusnjaski bibahtalimata. Athoska lipardape pe nevi zgrada, savi si pe sa nevi thaj cuci. Godova saj te avelas lachipe pala lako problemo. “Sostar ci den ande zgrada C, savi achel dzike kadaja savi si pherdi?” pucla.

Manusnji asaja cercimasa: “Godova avelas phagavipe problemengo katar zone, phagavipe thaneske mothodimatengo.”

“Mothodipe katar zone?” palem mothoda Dznatano, thaj cinosarda soresa sargo kaj si kamlo te lacharel se kadale mothodimate ando piro soro.

“Savo pe pire foroske mape crdel linije, gajda kaj si manusendje tromardo te ceren buci aver rigatar linijatar a rjacava, dzikaj soven musaj te aven aver rigatar. Zgrada C achel pe aver rig pe savi, dzikaj si djes, cerelpe buci. Zgrada C si sukar thaj vi pase si, thaj dino si lace vi bucasko kredito Savetostar. Adeto si te bucaske zgrade achen pe aver foroski rig, thaj sa jekh, pe detharin thaj angle rjat, musaj te crdel lungo drom. Von mothon kaj si godova lachi rekreacija, thaj del stimulacija vi foroske autoprevozoske.”

Dzonatano dichelas ande pherdi zgrada savi sas lachardi maskar duj cuce zgrade. “Sosko bigodjipe” gindisarda, thaj athosk mothoda hacarimasa: “Thaj so akana cerena?” “Adjes sam akharde pe bari zabava savi cerel Savetnica Twed pale se kola kas naj cher. Alavarda butipe chelimatengo sago vi bipocinimasko habe.”

“Sar si bare ilesa” mothoda Dzonatano. “Saj avelas kaj te akhareltumen te pe varesosko vrjama train late, dzikaj vareso ci arachen.”

“Dad pucla jekhdata, thaj voj mothoda kaj godova avelas milostinja a mi-lostinja si ladzardipe. Mothoda kaj si majdikhavno te palem losarasla, thaj te theras stano po racuno kolengo save pocinen poreza. A dzikaj godova ci cerelpe, saj te dzas manca po bipocinimasko habe.

31. Banda demokratendar

Andegdata, po agor zgradengo, vareko lija te riknil:”Ake domokratoski banda! Demokratoski banda! Nasen ando garavipe.”

“Nasen, nasen!” riknilas chavoro savo prastalas paso Dzonatano, sargo kaj si leske korkoro beng pale khurja. Jekh terni manusnji hukla darasa po muj. “Musaj te nasas katar!” mothoda voj neurozasa.

Them savo sas cidino trujal zgrada naslo pe se riga. Saste familije, dada deja e chavorenca dzikaj crdenas jekh avres, prastanas skarenca, dzikaj veresave chudenas etazendar pire seja pasunendje, save tele azucarenas. Sar cidine chavoren thej pire saja prastanas sokakosa.

Pale varesavi vrjama ulica sas nandji. Korkore kola save nastik te sidjarenas, e chavorenca ili sejenca ande vasta saj te dichenaspe sar nasen so majdur katar bibah. Ande zgrada kaj si aver bloko vareso dijape jag: jekh ducano jagardape. Bi miskosarimasa, Dzonatan astarda terne manusnja palo vast thaj pucla: “Sostar sa gajda daradinepe?”

Manusnji zurale crdales talo vast thaj vazdales pe pungre. “Godoja si banda demokratendar! Majlache avelas te so majsig nasas katar!” riknisarda.

“Sostar?”

“Ci achili vrjama pale pucimate”, riknilas manusnji. “Mukman, liduje astarenamen” No Dzonatano ci delaspe, thaj ci mucelas manusnjako vast.

“Savo?” pucla.

“Demokratoski banda! Von astaren sa jeches pe kaste aresen thaj athoska aklamaren so cerena leja. Saj te len tutar love, saj te phandentut, thaj vi te tradentut te pasunisarestu lendje. Nisosko zuralipe nastik te achavelen.”

Dzonatanoske teljarde gindurja ando soro: “Kaj si akana godoja se incarimaski policija? Sar zakono lela sama pe manusa katar kasave bande?”

“Asun”, de akana te nasas thaj mothasa kana kadava nachel”, thaj sa kamelas te crdelpe Dzonatanoske vastendar.

“Incaras maj cira vrjama, motho mandje sidjarimasa.”

“Lache”, mothoda manusnji, thaj grizimasa chudelas jakha prdal leske dume. “Teljarimasa, kana fundosardape banda, policija delaslen krisimaske palo kriminali. Athoska banda cacarelaspe godolesa so von ceren po principe maj bare manusale kotoresko, po zakono pe kaste sa fundosarelpe. Cacarenas kaj kaodole zakonosa cacarelpe … zanonost, etika, sa!”

“Sar dosardinelen?” pucelas Dzonatano. Akana ulica sas pe sa pustijali.

“Sar me akana musaj te nasavas te si von krisime? Krisnarja tromardinele 3:2. Katar godoja vrjama, banda tradel sa jeches, sargo vi kolen save si ando majbaro butipe.”

“Sar vi majdur saj te train ando kasavo foro?” riknisarda Dzonatano, dzikaj zumavelas godjasa bimothodipe zakonostar thaj adetostar. “Musaj te si varesavi var saj te godova phadjen!”

“Jechimaski odbrana demokratoske bandatar si te das ande aver, majzurali banda.”

Athoska Dzonatano prastaja sokakosa, e manusnjava, savi crdelaspe palo vast.

32. Zuralimata

Dznatano thaj leski dromeski pasuni prastanas pherdo sato, dzikaj vazdenaspe pe barali plain, te majpalal vazdenaspe vucimasa anglo foro kaj sas arakhade. Maj palune skntuje khamestar hasarenaspe horizontostar thaj pe se riga, tele ando foro line te phabon jaga. Dziko lengo garavimasko than asunenaspe, vrjamatar dzike vrjama riknimate thaj akharimate.

“Nastik majdur”, mothoda manusnji sa hicome. Lace lundze kestenjaste bal, save perenas dzike dume, sas sa khudi.

Hicome, voj muklape paso kas, sar avelas dziko saipe te phurdel. Vi korkoro hicardo, Dzunatano muklape pe jekh bar. Athoska dikhla kaj andar dilivano prastape manusnji chinda piri coha.

“Pucavma so cerdilo mungrre pasunenca”, mothoda voj pharimasa.

“Pharimasko si so vazda marentumen pala vareso. Bezah si ci incaren vlada savi arachelas miro” maj mothoda Dzonatano.

Terni manusnji besli pasa leste. “Gindiv kaj bilache hacardan”, mothoda pharimasa”, mothoda phare phurdimasa thaj sikada po kotor katar avel riknipe. “Dekanara si vrjama thaj o them, sikavenas mausen te jekh avrestar len mrtikasa. A so gindis, ko sikadalen pe godova?”

Dzonatanoske cidinepe jakhale phuvja. “Gindis kaj vareko sikadalen kaj si cerdipe zuralimako lacho?” pucla.

“Na vareko. Majbaro kotor themesko sicol godova andar sedjesutno trajo!”

“A sostar Cidipe guvernerengo ci achavelen godolestar”, majmothoda Dzo-natano. “Pala godova vlada vi incarelpe, sar te na, te arachel cidipe bilache zuralimatar?”

“Cidipe guvernengo si zuralipe”, mothoda terni manusnji putarde krlesa, “kastar, maj bare lesamalimasa, manusa musaj te arachenpe.” Sar ispidelasle najesa voj mothoda leske: “Asun, kana vareko kamel avreske seja, so cerel te lelas godola seja?”

“Athoska saj te cerenas te mothon manusandje pala godova.” mothoda Dzonatano. “Ej. Ili …?”

“Ili ili saj te pocinenas lendje?”

“Ej, godova si buci cacarimatar. A akana vi maj vareso te mothav.”

“Hmmm. Te akharenpe vladaski pale zakonitost.”

“Gajda si”, mothoda manusnji. Dzonatano lipardape pe se bibahtalimate andar save kamelas te therel locaripe vladatar. Lipardape pe trznica vladendar. “Ci trubul ni te pocines thaj ci trubul khanikas te cacares”, lundzarda voj, “ci trubul ni te incarestu pe vojaski buci pasunendar. Te crdes tute Cidipe guvernerengo, thaj te alavares lendje ciro krlo ili te des lendje mito, athoska san ando saipe te vi averen trades te ceren kova so si tuce po kamlipe.”

“No, me gindisardem kaj si vlada godoja savi cirel cidipe ando jechipe”, mothoda Dzonatano.

“Naj gajda, no si averchande, zuralipe kasa tradas averen, peravel kamlipe palo bucako pasunipe. Maj baro kotor lel kova so kamel, a kotor si ando minorito musaj godova te pacal. Minorito achel bi vojako thaj holjardo, kaj si zuralipe majbare cidimako po zakono thaj voj cerel varesave manusandar te aven barvale, a majbaro kotor achen core.”

Sar sikavelas Dzonatanoske pe jaga, terni manusnji mothoda: “Dikh foro. Cidimaske dorja chindinepe marimatar palo incaripe. Pe se riga ostrvostar, cidimate save adjes hasaren maripe thejara pharosarde merena. Von ci kamen te chudenpe zuralimatar, von si kamle te aven kola save zuralipe incarena.”

33. Lesinarja, core, hohavimatarja thaj thagarja

Pharosardo amaro Dzonatano Galibl. Besalas bigodjardo sa kolesa so pe-radilo pe leste sar paredape e buratar. Leski avantura cerdili ando maripe kucimako the zuralimako. Kadava ostrvo bigodjarelasle thaj tradelasle te marelpe se kucimatenca save dzi akana incarelas.

Vo vazda pacalas manusendje, a incarimasko zuralipe incarelas sargo kaj si pacivalo arakhavimatari. Gindisarda kaj sa jekh savo bucarel incarel pacivalo kamipe. Maskar godova, akana nas cacardo ande godova. Marimasa pire gndurjenca, Dzonatano pe sa bistarda pe piri pasuni, savi hicardi, dija sovljardape. Athosk teljarda te vazdelpe, kamavimasa kaj maj bare vucimatar majloce arachela drom dzi tele. “Manusa”, gindilas vo holjardimasa,” vazda den jekh pe avreste, daraven jekh avres, astaren jekh avres, robosaren jekh avres, jekh avrestar coren.” Pe varesavi vrjama dzikaj vazdepe po bar dzikaj astarelaspe pale sane carja. Gajda areslo po agor thaj dikhla foro angla peste. Godole rigatar nas ando saipe te irisarelpe palpale, thaj teljarda majdur, prdal jekh aver bar kaj sikadape drom savo indjarelas maskar vos. So majbut vazdelaspe po vuco bar, sas sa majcira kasta. Khancardilo vi kola cira carjendar thaj sikavelaspe nango bar. Andar godova khamarda pherdo chonut thaj khamarelas lesko drom. Vazduho sas sudro thaj sukar. Majpalal areslo dziko agor, pe savo achelas korkoro jekh suko kas bi patrinengo pe kasko krjango lachardape varesavo baro dzungalo lesinari. “Oh na,” civisarda Dzonatano kaj azucarelas cira majsukar areslimata. “Eke, sosko sima bah. Nasav andar har lesinarendar te arakhavas miro, thaj so arakhav? Cacune lesinares.”

“Cacune lesinares” asundape andegdata, varesavo dzungalo krlo. Dzona-tano pahosardape thaj jakhenca buljarde daratar lija te rodel sa jekh kotor pe phuv. Ilo zuralimasa marelas thaj zuralimasa marelas leski ande kan. “Savo godova mothoda?” pucla cinosarimaske krlesa.

“Savo godova mothoda” boldelas palpale dzungalo krlo, savo sargo kaj avelas kastestar. Dzonatano dichelas po lesinari, savo si majdur po miro beselas. “Sar si cacipe kaj kadaja ciriklji mothol sargo papagaji? Kate naj khonik aver. Lesinarja ci dzanen te mothon” Athoska lipardape kaj si se seja po kadava ostrvo cudurjale, thaj odolace, sostar nastik te arachelaspe ciriklji savi mothol?

Dzonatano poloce lija te pasunisarelpe kasteske thaj leske kale cherutneske Ciriklji ci miskosardape ni jeche poresa. Dzonatano incarelas hacaripe kaj cirilji dichel pe leste, matej nas ando saipe te dichel lace jakha.

“Sar tu godova mothosas manca?” puclala, kamavimasa te andar lesko krlo ci hacarelpe dar.

“A savo aver motholas?” mothoda lesinari. Dzonatanoske line te izdran canga thaj cira trubulas te perel. No sar achilo pepungrende pharimasa mothoda: “Tu,… tu dzanes te mothos?”

“Pe sa”, mothoda ciriklji. “Sargo vi tu, no uladimasa so tu fajma ci dzanes so mothos.”

Ciriklji cira bandjarda soro thaj maj mothoda dosardimaske tonosa: “Pe soste gindisardan kana mothodan kaj muklan har lesinarendar?”

“Ph, ph, pharo si mandje. Ci gindisardem khanc dzungale,” cacarelaspe Dzonatano. “Se godole manusa tele kasave si bilache jekh avreske, thaj gajda mothodem piltosarimava. Lipardinema … pe …”

“Lesinarja” lesko gindo gatisarda ciriklji thaj buljarda pire phaka. Dzonatano darasa cinosarda soresa. Lesinari graktisarda thaj cinosarda bare phakenca, thaj athoska palem mirosardape.

“Ciro problemo chaveja,” mothoda, “pasljol ande godova so muces te sigo hohaventut alava. Musah te pacas bucaske a nisar alavendje.”

“Ci hacarav godjasa” mothoda Dzonatano.

“Pe tute sasti kadaja phuv incarelpe pe lesinarja. Hm! Te si godova cacipe kadava ostrvo avelas majlache no so si cacimasa.” Ciriklji abjavimasa vazda piri lungoni kor. “Tu areslan po ostrvo lesinarengo, corengo, hohavimatarengo thaj thagarengo, no tu ci pindzares cacimaske kucimate kaj san hohado butimaske alavenca thaj kolesa so si ramome. Peradilan po majpurano hohavipe thaj pasunisardantu abjarimaske bilachimatar.”

“Naj kate hohavimate,” lija Dzonatano te cacarelpe. “Lesinaren, coren thaj maj averen loko si te hacarelpe. Katar me avav lesinarja han mulendje kokalendar. Godova si dzungalipe. Core si sedjesutne thaj bidosale, hohavimatarja si godjaver thaj prasavimaske … ande varesavo var vi bendjale. So incarelpe pe thagarja thaj lendje pasunenedar,” lundzarda Dzonatano, dzikaj leske jakha khamarenas vazdine odjatar, “von train ande prasukar palate thaj indjaren kucimasko furjavipe. Savore si kamle lendje … thaj savore kamen te aven sargo von. Thagarja pire munistrenca incaren phuv thaj savoren arachen. Godova naj hohavipe.”

“Sar naj hohavipe?” mothoda lesinari, thaj Dzonatanoske cerdilo sargo kaj ciriklji asal. “Deba te las lesinares sar primer, savo sar jechimasko incarel cacimasko barimasko inacaripe. Lesiniri si korkoro savo cerel vareso so si lachipe.”

Bari kali ciriklji abjavimasa vazda piri nandji kor thaj teljarda pire jakha Dzo-natanoske. “Kana varesavo simijako merel ande stala me godova silavav. Kana god vareko coro manus merel ando vos me silavav. Cacardo si mandje habe thaj sa jecheske sem po lachipe. Pe mande khonik ci trubul te vazdel puska te tradelma te cerav mungrri buci. Sar vareko pale godova naisarel mandje? Na, kaj mungrre bucimate incarenpe sar melale thaj dzungale. Thaj gajda dzungalo lesinari vazda musaj te incarel dukhalimate. Kate si athoska core manusa” lundzarda lesinari. “Von khanc ci ceren thaj khanikaske ci trubun dzi korkore peske, no khanikas ci azbosaren. Von marenpe te achen. Lendje lachimatarja si, saj te motholpe, kaj lache dzal lendje, thaj ci azbosarenlen. Hohavimatarja si maj rumome thaj incaren vazdino than ande poezija thaj ande legende. Von zuumaven hohavipe thaj vazda hohaven averen pe piro var. Hohavimatarja naj lachimaske no korkore sikavenmen artistikaske hohavimatar.”

Sar crdelaspe thaj sar chudelaspe pire phakenca lesinari handucimasa phurdelas. Bizuralo singavipe cernimatar hacarelaspe ando vazduho. “Po agar siamen thagaripe. Thagarja ci incaren trubulipe ni te corimatar mandjen thaj ni te hohaven matej but drom godova ceren. Sago vi cormadarja, vo bare zuralimasa pe savi incarenpe len mrtikasa kova so aver ceren. Von ci ceren khanc no sa lacharen tala piri kontrola. A tu, bidosaleja mungrreja dromarina, handucimasa pacas godole thagarune barimaske, dzikaj dzungarestu po lesinari. Te dichesas varesavo liparno andar antika,” sikavimasa lundzarda lesinari, “mothosas sar varesavo thagari sas baro, kaj pe leste achel ramosardo lesko alav. Maskar godova, ci perel tuce pe godji, kozom me mulendar musaj te siladem dzikaj godova liparno vazdape.”

“Dzanav kaj butimaske thagarja ande istorija sas bilachimatarja,” mothoda Dzonatano, “no ande akanutni vrjama losarimatarja losarimasa losaren pire anglune ando Cidipe guvernerengo. Von si averchande odolace so … pala godova so si losarde.”

“Losarde savetnikurja si averchande? Ho-o!” mukline krlesa mothoda lesinari. “Cire losarde savetnikurja naj khanc aver dzi thagarja kasko si mangato star brs thaj thagarorra mandatova katar duj brs. Von si kombinacija corendar, hohavimatarendar thaj thagarendar. Von rudisaren thaj ceren dosalimate te astarenas glasurja thaj donacije; hohaven thaj domujaren kaj god paj, vazdenpe ostrvosa sargo incarimatarja. A kana vazdenpe ando lengo kamipe, amen save ceras thaj save sam cacimasa trubusarde, achas harne bajengo.”

Dzonatano achilo. Athoska chuda dikhavipe pe har thaj handzvalimasa cinosarda soresa: “Kamavas te dzav varekaj kaj si avrcande no si si kate. Si kasavo than?” Sar buljarda pire phaka, lesinari huklo kastestar thaj pire saste pharimasa avilo dziko Dzonatano. Dzonatano crdape darado cirikljaske barimatar. Kana bandjili dzi leste sas duvar majbari lestar.

“Kamesas te diches than kaj si manusa tromale; kaj si seja lacharde sar trubul, thaj kaj zuralipe incarelpe korkore ando bucipe arakhavimako? Kamesas te diches puv kaj deputati vladatar pacan sa jekh mothovimatendje thaj zakonendje sar savora aver.”

“O, gajda si!” handzvalimasa riknisarda Dzonatano.

Lesinari lesamalimasa zumavelas chavores dzikaj achelas gajda pase kaj Dzonatano sas ando saipe te dichel leske bare jakha. Hacarelas kaj ciriklji djinavel leske gindurja dzikaj kamelas te dichel sikavipe pacivalimatar. “Gindiv, kaj godova caj te lacharelpe. Vazdetu pe mungrre zeja,” majpalpale mothoda lesinari, cira bandjilo dzikaj buljarda pora pe pori.

Dzinatano gindilas kaj lipardape kaj musaj te pacal bucendje a na alavendje. Save si kodola bucimate si si cacarimate te piro trajo mucel bare lesinareske? Perado zumavimasa Dzonatano lesamalimasa astardape pale pora thaj lachardape pe kovlo than maskar e phaka. Kana lija mrtikasa leski vundjali kor, hacarda sar phucilo. Lesinari athoska pharimasa teljarda bare pasosa thaj athoska cira bandjardape thaj athoska vazdinepe opralimaske.

Dzikaj sas anglo ostrvo, dzikaj balval phurelas angla lesko muj Dzonatano sukarelaspe. Parnjardi detharin vjastarelas aresline neve djesestar a khamavimate ando foro poloce mudarenaspe. Baro okeano inzarelaspe angla lende.

“Kaj dzas?” gindisarda.

34. Irisaripe

Dzonatanosa, lacharde pe leske zeja, bari ciriklji locimasa trujarelas anglo ostrvo. Sar chinada drom lesinar teljarda po drom inklistimaske khamesko. Zurali balval ande pori locarda peski te jechimasa furjal so sovlarda hicome chaves ando handuk ali bimirosko suno.

Dichelas ande sune sar prastal lundzimasa pe tang sokako tradino butimaske uchalimatenca. “Ac chaveja,” rikninas uchalina. Darado, Dzonatano kamelas te prastal majbare sidjarimasa. Jekh dzudipe prastaja anglal averendar: Lady Twed. Hacarda lako tato phurdipe tale kor dzikaj inzarelas pire thule naja te astareles. Thaj athoska baro peravipe dzungadales sunestar. “So, kaj sam?”, pucla Dzo-natano dzikaj incarelaspe pale cicidine cirikljaske porja.

“Achavavatu po kadava bairi,” asunda lesinares, “A tu teljar po sever, maj jekh milja, thaj athoska avela tuce loko te araches orijentacija.”

Muklinepe po bairi, kasko trujalipe, matej nastik te cacarelas pale godova, Dzonatanoske ceraspe pindzardi. Cicidine burja moraske carjengo loce ba-ndjarenaspe prdal lungoneske cidimate sumnale peskostar dzikaj okeano avelas sar melale farbasa thaj sudro pe thana kaj inkelas pe obala. Lesamale fuljisto cirikljatar, Dzinatano ando jekh momento hacarda kaj si.

“Me sem chere!” riknisarda, thaj prastaja pe peskoske thana bairostar thaj athoska andegdata achilo. “A tu mothodan kaj indjaresama kote kaj cerelpe lachimava,” mothoda Dzonatano cirikljaske.

“Mothodem,” phenda ciriklji.

“No kate gajda ci cerelpe”, vazdape Dzonatano.

“Pala akanutni vrjama na, no gajda avela kana tu kamesa. Vi khamalo tato ostrvo nastik te avel rajo te manusa pe leste naj cacimasa tromale.”

“Von pe Coroda cacimasa pacanas kaj si tromale manusa,” mothoda Dzo-natano. “Paca bucendje, nisar alavendje,” lipardale lesinari.

“Manusa avena ando hohavipe kaj si tromale sa dzikaj motholpe lendje gajda sar motholpe lendje. Tromalipe lacharelpe po zumavipe kana manusa mistarenpe te aven averchande.”

Dzonatano andegdata vazdape odjasa thaj holinasa crda jekh trstika phuvjatar thaj achilo te pusavela ando pesko. “Sar trubulas te aven seja? Problemurja si mandje pindzarde no so si kolesa kasa problemurja lacharenape?”

Lesinari achada Dzonatanosko pucipe bi boldimako thaj lacharelas pire pora. Kana majpalal lachardape thaj siladape, lesinari dikhla pe morako drom thaj puclape, “Chaveja, sar cacimasa kames te diches vizija vrjamatar savi avela?”

“Gindiv kaj si gajda,” mothoda Dzonatano.

“Godova si problemo. Incarimatarja incaren vizija thaj traden averen te pacan ande late.”

“No, sar ci trubul te dzanav so avela manca?”

“Tuva saj avela, no na vi avere-nca.” Lesinari boldape pale Dzona-tanoske, polocore hutelas thaj uzarelas phuv vundjenca. “Ando tromalo ci-dipe manus incarelpe ande lachimate thaj nevimate. Pe milje dzudengo rodavimasa pe subjektivno kamipe, pire bucimasa cerena majlacho them no si tu saj akana te godjares. Teljar anglal cire bucimasa, a barimasko gatisaripe godole bucater avela.”

“Dzonatano bidzanglimasa pucla: “Sar si godova mothovipe pe sa ka-dava.”

“Pherdo si vi godova te dzanelpe so incarimatarja ci trubun te ceren.”

Sargo kaj vareso khamardale an-de odji, Dzonatano mothoda: “Godova avel, te incarimatari mucel manuse-ndje te trail tromale von arachena sar te peraven vi maj baro problemo? Te avelas godova kaj manusendar hanjarelpe tromalipe, von malavenape biazucarimaske problemosa. Gindiv kaj hacardem, no naj sem cacardo kaj vareko pacala mandje.”

“Ciro si intereso te gajda ceres, matej te pacan tuce ili te ci pacan, a kola save gindin sargo tu dzana cire dromesa.”

Lesinari teljarda moraski, kamlimasa leske sa maj lache.

Dzonatano dichelas bare ciriklja sar gajda baro vazdelpe vucimaske. Pale varesavi vrjama ci dikhlape oblacendar talo opralipe. Dzonatano teljarda bairosa po severo. Kana sa godova nakhlo ci liparelaspe godole dromestar, no korkore peskostar sas civisarelas tala leske pungre thaj balvaljatar savi marelaspe po mas. Sar pindzarda baralo kanali po vudar leske forostar, Dzonatano sigo pasunisardape kastale ducaneske savo achelas po lukako agor.

“Manusa neve idejenca thaj neve bucaske sejenca ci tromanas te aven astarde,” gindilas Dzonatano, dzikaj cidelas ande godji sa kova so naklhlo. “Manusendje … manusendje trubulas te delpe te bucaren godova so kamen talo saipe te von gajda mucen se kolendje save train trujal lende. Fajma kaj si godova pacivale.”

Dzalas varesar abjavale, thaj pucelaspe sostar manusendje avel po pharipe te averen achaven po miro. “Tromalipe losarimako anel dziko godjaveripe thaj vi barjaripe thaj zuralipe musaj korkore te arachel tromalipe losarimako.” Handu-cimasa ande gindurja Dzonatano cinosarelas pire soresa: “no zuralipe but drom delpe ande funkcija te lelaspe tromalipe losarimako. Thaj ahoska,” palem ande kan asunelaspe Baro isledniko, “Bi tromale losarimako naj ni lachimate.”

Vuco thaj sano Dzonatanosko dad khuvelas solo po tremo. Leske jakha buljardinepe cudurimava kana dikhla pire chaves. “Dzone,” riknisarda, “Dzone, lhaveja, kaj sanas? Megi, dikh amaro chavo boldape chere!”

Dej savi sas ande majbari griza no so sas majsig crdales ande angali thaj but gajda incarelasle. Athoska cira thaj kovlimasa ispidales thaj bajesa khosla pire jakha: “Kaj sanar raja terneja?” Thaj sar ci dija leski vrjama te mothol, puclale: “San bokhalo Dzone?”

Kana hala vi majpaluno kotor tate mangrestar savi dej pekla, Dzonatano locardape thaj ispidape ande piri besavni. Savore sas odjarde palo malavipe. Dzonatano motholas dadeske thaj dejaske palo piro dromaripe po ostrvo Coro-da, kamlimasa te nasel cudurjale malavimasa lesinarostar. Purano ducano ande soba savi sas palpale khamarelas jag. Dzonatanoski lundzardi uchalin chelelas po zido.

“Chaveja, akana san majpurano,” mothoda lesko dad. Dikhla grizava po Dzonatano, “Sar san kamlo palem te varekaj nases?”

“Nisar, dade”, mothoda Dzonatano. “Avilem te achav. Kate si but godolestar te cerelpe.”

METODIKA

Pucimate pe sore

2. Kola save ceren haos: Savo si incaripe bucako. Sar si godjarimate palo locipe bucako lache ili naj? Sostar? Pe kaste godova incarelpe? Save si etikaske promeblemi? Sar kadava varekana malavelpe ande amari realnost?

3. Memelja thaj kavadja: Si lachipe so manusa ivja zumaven khamesko khamipe thaj energija? Si lache te manusa importuin bikucale seja andar ave-rutne phuvja? Sostar? Save si etikaske implikacije?

4.Arlimaski policija: Sostar vareko pocinelas farmerendje te khanc ci barjol lendje pe umalja. Soske implikacije godova cerelas dikhavimasa pe cene thaj pherdipe pravarimako? Sar godova incarelpe po coro them? Save si etikaske problemi?

5. Paramici katar macho: Sostar manusa ci len sama pale seja save si cidimaske thaj aven incaripe savorengo? Te machari sas jezerosko incarimatari, sar incarelas saipe te incarel majbari griza pale mache? Chudelas vo gunoj ando jezero?

6. Kana cher naj traesko than: Kana si mistardo te politicarja varekastar len cher? Te vareko saj legalimasa te lel, te incarel, cerel piri kontrola ili peravel cher savo aver vazda, savo si atoska godova caco incarimatari? Save si etikaske problemi?

7Ulade pire naturaske trujalimatar: Sostar manusa musaj te pocinen poreza pe zoologiaski bar? Pe soste Dzonatano gindilas kana mothoda: “Te si vareko kamlo te khanikas ci dukharel, save evedroske rigar si majlache te avel? Save si etikaske problemi ando pucipe?

8. Cerdipe lovengo: Sar si lache ili naj lache te stamposarenpe but love? Sostar si varesave bahtale ili bibahtale so butimaske neve love mucenpe ando opticaj? Sar si uladipe maskar kova save si falsifikatori ili oficijelno stampari lovengo? Save si etikaske problemi.

9. >Masina pale sune: Sar saj te hohavenpe hohavimatarja? Kasko suno cacimasa pherdilo ande kadaja paramici?

10Cinavipe zuralimako: So si mito? Sosko si uladipe maskar legalno thaj ilegalno mito. Si lache te politicarja legalno cinen pire losarimataren? Sar donatorja pale vrjama losarimaske kampanjengo saj te den politicarendje mito? Save si etikaske problemi?

11. Merimaski dos berberendje: So gindilaspe talo: “Buljaripe kriminalosko!” So saj te cerelpe varekaske savo ci kamel te avel astardo? Save si etikaske problemi?

12.Cingara ande lilarnica: Si trubusardo te phandenpe manusa save ci kamen te pocinen pale lila save naj lendje pe voja? Si losaripe lilengo pale putardi biblioteka varesavi propaganda ili cenzura? Save si etikaske problemi?

13Naj intereso: Soske problemurja inklen kana artistikanipe pocinelpe porezatar? Save si etikaske problemi?

14. Paviljono ulade incarimatar: Sostar se kola save chelenas gindisarde kaj si ando therdipe? Si cace kaj savore therdine? Sostar paviljonoske organizatorja sas odjarde. Sar trubul te manusendar rodelpe te bucaren ande kasave chelimate?

15. Kulundako phral: Si cace kaj Kulundako phral irisarel gadici kozom lel? Sostar manusa ci mothon khanc kana lenpe lendje seja cherestar? Sar manusa pharosarenaspe pe cormadarja te von irisarenas kotor lendje cordine sejengo? Sostar? Dzike save arlisarimate avilo kana incarimatarja line organizacija pale kulundaske abjavimate?

16. @ambuka thaj sosoj: Si varesavi paralela maskar paramici thaj akanutno postako monopoli? Sar si pacivale te savore pocinen jechimaski postarina bi arlimako pe godova kaj bichalelpe lil? Sar postako monopoli locarel kontrola pe manusa. Sar si saipe te lacherelpe konkurencija? Si ili naj? Sostar?

17. De mandje ciro nakhlipe ili djesa so aven: Si tumaro trajo, tromalipe thaj incaripe sa jekh so akharelpe nakhlipe, akanutnipe thaj kova so avel? Te sen tradine te losaren maskar trajo thaj love, so chudenas tumendar? Sostar? So marimatarka kamelas te mothol alavenca: “Pereznikurja majbur hasarena tumare lovendar palo jekh brs no so tumendar corena se cormadarja save si po tromalipe?”

18. Trznica vladendar: Sostar manus bicinda jeche pire gurumnjendar thaj cinda guruves? Save si pasunimate thaj uladimate maskar vlade save denas manuseske? Si cace kaj clanurja vladendar gajda ceren vi cacimasa ando trajo?

19. Majpurano zanato po them: Sostar si manusa kamle te dzanen so avela lenca? Sostar manusa pacan ande kola save anglunaren lendje kolestar so avela? Sar pindzaripe kolestar so avela saj manusendar te cerel te aven barvale thaj zurale?

20. Bi isoske bucimako: Sar kamenas te aven pocinde a te khanc ci ceren? Sostar manusendje sas dino te aven oficielno pocinde a khanc te na ceren? So von theren pire bibucimasa?

21.Aplauzomero: Sar avelas majlache te politicarja losarenpe po odjaripe losarnengo a na po losarimasko djindo? Sostar Cidimaski partija vjastarel: “Amen pacas ande kova ande soste vi tumen pacan!”

22Po trubulipe: Kana si them sikavimako sa jechimasko, a kana ulavelpe bucarimaske themestar? Soske avenas rezultati sikavimatar kana bilache sikamnendje denaspe maj lache ocene? Sar trubul te tradenpe manusa palo majlachipe tromale cidimatar? Sar manusa trubun te pocinen bilache nastavnikonen?

23Pocin palo bezah: Pala soste sas se kadala manusa astarde so bucarenas? Savo godolestar lache crdapes a savo therda bilachipe. Sostar? Save si etikaske phandadimate?

24. Kaski si kadaja lachi ideja: Sar si ando saipe te vareko avel incarimatari pe varesavi ideja? Sar patenturja cacaren kolendje so andinelen cacimasko therdipe? Sar si ando saipe te chinavelpe kaski si angluni ideja? Sar patento del orto palo monopol? Sar kola save zumaven patento incaren majbut lachipe ili bilacjipe godole patentostar? Pe soste trziste ulavelaspe kana ci avelas patenturja? Sosko lachipe patentonendar incarel incaripe, investitori thaj advokaturja?

25. >Pala majpurane: hohavava tut te ci pocines mandje: Sostar manusa rodenas te mangre lacharenpe ande bari korpa. Sostar incarimatarja ci denas mangro ande korpa? So avelas lacho gatisaripe pale bari mangreski korpa?

26. Vice versa: Sar si tromalo seksualno aktiviteto bilachipe? Sar si bilachipe te bicinenpe pilte kasave incarimasa? Si ili naj? Sostar? Sar kasavo aktiviteto achel dusmanimasa zakonoski? Sostar si thaj sostar naj? Savo, konrkretno ande kadaja parimici, incarelpe zuralimasa thaj daravimasa? Savi si cacimaski definicija bilachimatar? Save si etikaske implikacije?

27. Odjalimaske bobice: Savo si uladipe maskar legalno thaj ilegalno droga. Sar tumen incaren orto te ceren vareso so aver incaren kaj si godova bilachipe pala tumende? Sar trubul vareko te avel tradino te pocinel avreske bezahalimate? Savi si implikacija kana mothas – odgovornost? Sar vareko saj te “barjarelpe” a te na mucelpe leske te bezaharel? Savo pala godova chinavel? Sar clanurja vladatar “barjarenpe” te ceren bezahalimate ando tumaro alav? Save si etikaske implikacije?

28. Baro isledniko: Sar manusa kamen te nasen katar odgvornost? Sar si varesavi dar ande godova so mucelpe politicarendje te anen chinadimate ando alav cidimako? Sar si manuseske trubusardo losaripe te avelas dziko majlachipe? Sar si losaripe thaj majlachipe trubusarde cidimaske?

29. >Zakono hasarnengo: Kana si mistardo a kana naj mistardo te bidosale manusa pocinen pale avrendje bibahtalimate? Sar manusa majbut ili majcira lena sama po piro dukhalipe ili hasardipe, te dzanenas kaj godova sa aver pocinimasa pherela? Sar si godova trubusardo?

30Ac – thaj dara: Kas thaj sar dikharen zakonurja save incarenpe pe kirijaski kontrola, po vazdipe cherengo thaj lachardipe lokacijengo? Save si etikaske pucimate pala save mothol paramici?

31. Banda demokratendar: Kana si mistardo te jekh manus lel love aver manusestar? Si mistaripe te majbaro manusengo kotor aklamarel kolen save si ando minoritosko cidipe thaj te len lendar love. So maj majbaro manusengo kotor saj te cerel. Save si etikaske implikacije? Sar si kate vareso so si phandado palo amaro akanutno them?

32. Zuralimata: Sar si majlache te delpe zuralimava ili cacaripe pale socijalne problemurja? So cerelape: maripe ili harmonija? Kana politika saj te lacharel ande funkcija zuralipe?

33. Lesinarja, core, hohavimatarja thaj thagarja: Kastar si majbut lachimate, lesinarendar, corendar, hohavimatarendar ili thagarendar? Save si majcira trubusarde palo cidipe? Sar trubul te majbut pacas alavendje ili bucaske? Sostar?

34. Irisaripe: Sar si ando saipe thaj sar amen kamas te traisaras ando cidipe savo ci incarelpe pe zuralimaski ili hohavimaski inicijativa? Sar incarimatarja trubunas te train po sedjesutno standardo sargo se aver cidimaske nomerja? Si ili naj? Sostar? Savo si putardimasko proceso ando tromalo cidipe? Sar si ando saipe te kamipe cacarel instrumento?

INCARIPE

Anglomothovipe …………………………………………………………………………………. 5

1. Avanture Dzonatana Gulibla ……………………………………………………………… 7

2. Kola save ceren haos ……………………………………………………………………….. 9

3. Memelja thaj kavadja ……………………………………………………………………….. 11

4. Arlimaski policija …………………………………………………………………………….. 12

5. Paramici katar o macho …………………………………………………………………… 15

6. Kana cher naj traesko than ………………………………………………………………. 17

7. Ulade naturaske trujalimatar ……………………………………………………………. 19

8. Cerdipe lovengo …………………………………………………………………………….. 21

9. Masina pale sune ……………………………………………………………………………. 24

10. Cinavipe zuralimako ……………………………………………………………………… 27

11. Merimaski dodj berberendje ……………………………………………………………. 29

12. Cingara ande lilarnica ……………………………………………………………………. 32

13. Naj intereso …………………………………………………………………………………. 33

14. Paviljono ulade incarimatar ……………………………………………………………. 35

15. Kulundako phral …………………………………………………………………………… 38

16. @ambuka thaj sosoj ………………………………………………………………………. 40

17. De mandje ciro nakhlipe ili djesa so aven …………………………………………. 42

18. Trznica vladendar …………………………………………………………………………. 45

19. Maj purano zanato po them ……………………………………………………………. 47

20. Bi isoske bucimako ……………………………………………………………………….. 49

21. Aplauzometro ………………………………………………………………………………. 51

22. Po trubulipe …………………………………………………………………………………. 53

23. Pocin palo bezah ………………………………………………………………………….. 56

24. Kaski si kadaja lachi ideja ………………………………………………………………. 60

25. Pala majpurane: hohavava tut te ci pocines mandje ………………………….. 63

26. Vice versa ……………………………………………………………………………………. 65

27. Odjialimaske bobice ……………………………………………………………………… 67

28. Baro isledniko ………………………………………………………………………………. 71

29. Zakono hasarnengo ……………………………………………………………………… 73

30. Ac, thaj dara …………………………………………………………………………………. 76

31. Banda demokratendar ………………………………………………………………….. 80

32. Zuralimata …………………………………………………………………………………… 81

33. Lesinarja, core, hohavimatarja thaj thagarja …………………………………….. 82

34. Irisaripe ……………………………………………………………………………………….. 86

Metodika: Pucimate pe sore …

…………………………………………………………….. Rromani matica ande Jugoslavija-Novi Sad

Ken Schoolland Avanture Dzonatana Gulibla

>maskar lesinarja, core, hohavimatarja thaj thagarja

pe rromani chib nakhada:

Trifun Dimic

angluno redaktori:Trifun Dimi

tehnikako redaktori:Igor Dimic

kompjuteresko slog:Andjelka Dimi

lektura thaj korektura:Ruza Dimic

 

adresa redakcijako:Novi Sad, Barska 10/a-tel/fax: (021) 414-065

stampa:Maxima – Petrovaradin

Tiraz: 400 kotora

lil inklisto andar stampa ando januari po 2000. brs